રાજસ્થાનની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં ૧૧ લાખનો વધારો, કુલ સંખ્યા ૫.૨૬ કરોડને પાર

રાજસ્થાનમાં સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન ૨૦૨૭ બાદ રાજ્યની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે, જેમાં મતદારોની કુલ સંખ્યા ૫.૨૬ કરોડને વટાવી ગઈ છે. ઇન્ડિયા ટુડે અને પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, રાજ્યના ચૂંટણી વિભાગ દ્વારા આ આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. નવી યાદીમાં ૨.૭૫ કરોડથી વધુ પુરુષો, ૨.૫૧ કરોડથી વધુ મહિલાઓ અને ૫૮૪ ટ્રાન્સજેન્ડર મતદારોનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ને મતદાર પાત્રતા માટેની નિર્ધારિત તારીખ તરીકે રાખવામાં આવી છે.

રાજસ્થાનના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી નવીન મહાજને જણાવ્યું હતું કે, ચૂંટણી પંચના નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ આ સમગ્ર પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. અગાઉ ૨૧ ફેબ્રુઆરીના રોજ સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન હેઠળ અંતિમ યાદી પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી, જેમાં ૫.૧૫ કરોડ મતદારો નોંધાયા હતા. વર્તમાન ડ્રાફ્ટ અને અગાઉની યાદી વચ્ચે ૧૧.૪૭ લાખનો તફાવત જોવા મળે છે. ચૂંટણી વિભાગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે અગાઉની ગણતરીમાં ૧૯૯ વિધાનસભા મતવિસ્તારોનો સમાવેશ થતો હતો અને તેમાં અંતાનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો, જ્યારે હાલની ડ્રાફ્ટ યાદીમાં સમગ્ર રાજ્યના આંકડા આવરી લેવામાં આવ્યા છે.

ચૂંટણી વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા કાર્યક્રમ મુજબ, મતદારો ૧૨ નવેમ્બરથી ૧૧ ડિસેમ્બર સુધી પોતાના દાવા અને વાંધાઓ રજૂ કરી શકે છે. ઇલેક્ટોરલ રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસર્સ દ્વારા ૨૮ ડિસેમ્બર સુધીમાં તમામ અરજીઓનો નિકાલ કરવામાં આવશે અને અંતિમ મતદાર યાદી ૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ના રોજ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવશે. મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી નવીન મહાજને તમામ નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ ડ્રાફ્ટ યાદીમાં પોતાનું નામ તપાસી લે અને જો નામ ગેરહાજર હોય અથવા કોઈ સુધારો જરૂરી હોય તો નિર્ધારિત ફોર્મ ભરીને અરજી કરે.

આ પ્રક્રિયા માટે ચૂંટણી વિભાગે વિવિધ ફોર્મ નક્કી કર્યા છે. નામ ઉમેરવા માટે ફોર્મ ૬, નામ રદ કરવા કે વાંધો નોંધાવવા માટે ફોર્મ ૭ અને વિગતોમાં સુધારા માટે ફોર્મ ૮નો ઉપયોગ કરવાનો રહેશે. વિભાગે જણાવ્યું છે કે માન્ય રાજકીય પક્ષોને વિધાનસભા મતવિસ્તારોમાં યોજાયેલી બેઠકો દરમિયાન ડ્રાફ્ટ યાદીની નકલો વિનામૂલ્યે આપવામાં આવી છે. પક્ષોને ફોટોગ્રાફ્સ વગરની ડિજિટલ નકલો અને ચકાસણી માટે મુદ્રિત નકલો પૂરી પાડવામાં આવી છે. મતદારો ચૂંટણી વિભાગની વેબસાઇટ પરથી અથવા બૂથ-લેવલ ઓફિસર્સનો સંપર્ક કરીને પણ યાદી ચકાસી શકે છે.

દર અઠવાડિયે પ્રાપ્ત થતી અરજીઓનું સંકલન કરીને તેને ઇલેક્ટોરલ રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસર્સની કચેરીની બહાર પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે. આ યાદીઓ વિભાગની વેબસાઇટ પર પણ અપલોડ કરવામાં આવશે. જો કોઈ મતદાર રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસરના નિર્ણયથી અસંતુષ્ટ હોય, તો તેઓ રિપ્રેઝન્ટેશન ઓફ ધ પીપલ એક્ટ, ૧૯૫૦ની કલમ ૨૪ હેઠળ ૧૫ દિવસની અંદર જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ અપીલ કરી શકે છે.

ભારતીય ચૂંટણી પંચ એ ભારત સરકારની એક સ્વાયત્ત બંધારણીય સંસ્થા છે, જે દેશમાં લોકશાહી ચૂંટણી પ્રક્રિયાઓનું સંચાલન કરે છે. આ સંસ્થા લોકસભા, રાજ્યસભા, રાજ્ય વિધાનસભા અને રાષ્ટ્રપતિ તથા ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીઓનું આયોજન અને દેખરેખ રાખે છે. તે મતદાર યાદી તૈયાર કરવા અને ચૂંટણીના સુચારુ સંચાલન માટે જવાબદાર છે.