૧૩ રાજ્યો અને ૩ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયા શરૂ

ભારતીય ચૂંટણી પંચ દ્વારા દેશના ૧૩ રાજ્યો અને ૩ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં આજથી સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SSR) ની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. દૈનિક ભાસ્કરના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રક્રિયા હેઠળ અંદાજે ૬ કરોડ મતદારો પાસે મતદાર યાદીમાં ફરીથી પોતાનું નામ જોડવાની તક મળશે. ઉત્તર પ્રદેશમાં આ મતદાર યાદી સુધારણાનું કામ ૫ દિવસ પછી શરૂ થશે.

સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SSR) હેઠળ હાલની મતદાર યાદીને અપડેટ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં નવા પાત્ર મતદારોના નામ ઉમેરવામાં આવે છે અને હાલની યાદીમાં રહેલી ભૂલોને સુધારીને તેને સચોટ બનાવવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) થી અલગ છે. SIR માં મતદારોના ઘરે જઈને ચકાસણી કરવામાં આવે છે, જ્યારે SSR માં હાલની મતદાર યાદીને આધાર બનાવીને તેમાં જરૂરી ફેરફારો કરવામાં આવે છે.

ચૂંટણી પંચે સૂચના આપી છે કે મતદાર યાદીમાં મતદારોના સરનામા એક સમાન ફોર્મેટમાં નોંધવામાં આવશે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે કોઈપણ મતદારનું ઘર અને મતદાન ક્ષેત્ર ઓળખવામાં સરળતા રહે.

આ પ્રક્રિયા પહેલાં ૧૭ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કુલ ૬૪.૫૭ કરોડ મતદારો નોંધાયેલા હતા. જોકે, અંતિમ મતદાર યાદીના આંકડા મુજબ, હવે આ સંખ્યા ઘટીને ૫૮.૭૧ કરોડ થઈ ગઈ છે. આનો અર્થ એ છે કે અંદાજે ૫.૮૬ કરોડ મતદારો યાદીમાંથી બહાર થયા છે. જો મોટી સંખ્યામાં બહાર થયેલા લોકો ફરીથી યાદીમાં પાછા આવે, તો SIR ની ચકાસણી પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નો ઉભા થઈ શકે છે. તેવી જ રીતે, જો સંખ્યા ઓછી રહે, તો પણ એ જોવું જરૂરી બનશે કે કોઈ પાત્ર વ્યક્તિ આ સુધારણા પ્રક્રિયામાંથી રહી તો નથી ગઈ ને.

દિલ્હીમાં મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) ને પડકારતી અરજીઓ પર બુધવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી થઈ હતી. આ દરમિયાન અરજદારોએ ચૂંટણી પંચના ૩ નવેમ્બરના સ્પષ્ટિકરણ પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. આ બાબતે સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે જણાવ્યું હતું કે લોકોએ ગભરાવાની જરૂર નથી, કારણ કે સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે સુનાવણી કરી રહી છે. ચૂંટણી પંચે એક દિવસ અગાઉ લોકોને ફોર્મ-૬ ભરવા માટે પણ જણાવ્યું હતું.