કોર્ટના પ્રતિબંધ છતાં રવીન્દ્ર સરોવરમાં છઠ પૂજાની મંજૂરી આપી શકે છે બંગાળ સરકાર

પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર કોલકાતાના રવીન્દ્ર સરોવર તળાવમાં છઠ પૂજાની ઉજવણી કરવાની મંજૂરી આપી શકે છે. બુધવારે, ૪ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ મંત્રી અગ્નિમિત્રા પોલે આ માહિતી આપી હતી. નોંધનીય છે કે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલે આ તળાવ પર ઉજવણી પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, જે આદેશને કલકત્તા હાઈકોર્ટ અને ત્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટે પણ માન્ય રાખ્યો હતો.

મંત્રી અગ્નિમિત્રા પોલે આ બાબતે પ્રશ્ન ઉઠાવતા કહ્યું હતું કે, “રવીન્દ્ર સરોવરની મંજૂરી કેમ ન આપી શકાય? સ્થાનિક લોકો ક્યાં જશે? અમે જરૂરી સાવચેતી રાખીશું અને બધું તરત જ દૂર કરીશું જેથી કોઈ પ્રદૂષણ ન થાય. મુખ્યમંત્રી પણ આ ઈચ્છે છે. પરંતુ હિંદુઓને તેમની ધાર્મિક વિધિઓથી રોકવાની બાબતમાં, અમે છેલ્લી સરકારની જેમ આ થવા નહીં દઈએ.”

આ નિવેદન ત્યારે આવ્યું જ્યારે મંત્રી અગ્નિમિત્રા પોલ બુધવારે આગામી છઠ પૂજાની તૈયારીઓ જોવા માટે વિવિધ ગંગા ઘાટનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા હતા. આ નિરીક્ષણ દરમિયાન તેમની સાથે અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ હાજર હતા.

બીજી તરફ, પર્યાવરણવાદીઓ આ નિર્ણયનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. વરિષ્ઠ પર્યાવરણ કાર્યકર સુભાષ દત્તાએ ધ હિંદુને જણાવ્યું હતું કે, આ તળાવ રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ યોજનામાં સામેલ છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો હતો કે જ્યારે આ તળાવ પહેલેથી જ સંરક્ષણ યોજનામાં છે અને તેને બચાવવા માટે ભંડોળ જાહેર કરવામાં આવી રહ્યું છે, તો તે જ સરકાર અહીં એવા ઉત્સવો યોજવાની માંગ કેવી રીતે કરી શકે જે પર્યાવરણ પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે?

સુભાષ દત્તા, જેમણે રવીન્દ્ર સરોવરને રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ યોજનામાં સામેલ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી, તેમણે ઉમેર્યું કે છઠ પૂજાના બે દિવસો દરમિયાન તળાવ પર ૪૦,૦૦૦ થી વધુ લોકોની ભીડ ઉમટી શકે છે, જે જળસ્રોત પર મોટી નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.

રવીન્દ્ર સરોવર તળાવ શહેરના 'ફેફસાં' તરીકે ઓળખાય છે. તે સવારના વોકર્સ, પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ અને પ્રવાસીઓ માટે અત્યંત લોકપ્રિય સ્થળ છે. આ તળાવ અને તેની આસપાસનો લીલો બગીચો શિયાળા દરમિયાન અનેક સ્થળાંતરિત પક્ષીઓનું ઘર હોય છે. તહેવાર દરમિયાન વપરાતી ધાર્મિક સામગ્રી અને વિસર્જનની વસ્તુઓને કારણે જળચર પર્યાવરણને નુકસાન થતું હોવાથી અહીં પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હતા.

વધુમાં, છઠ પૂજા દરમિયાન અવાજ અને ધુમાડો પેદા કરતા ફટાકડાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે આ પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ ઝોન માટે ચિંતાનો વિષય છે. ૨૦૧૭માં કોર્ટના આદેશ પછી, ૭૩ એકરના આ જળાશયમાં છઠ પૂજાની ઉજવણી પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. જોકે, તેના પછીના કેટલાક વર્ષો સુધી સ્થાનિક ભક્તોએ આ આદેશનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું.

૨૦૧૯થી તત્કાલિન તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સરકારે આ નિયમો વધુ કડક બનાવ્યા હતા અને તેનું કડક અમલીકરણ કર્યું હતું. પર્યાવરણવાદીઓ અને મોર્નિંગ વોકર્સના જૂથોએ પણ આ સંવેદનશીલ તળાવના રક્ષણ માટે પ્રતિબંધ લાદવાની માંગ કરી હતી.

સૂર્ય દેવને સમર્પિત છઠ પૂજાનો તહેવાર ૧૫ અને ૧૬ નવેમ્બરના રોજ ઉજવવામાં આવશે.

રવીન્દ્ર સરોવર કોલકાતા શહેરનું એક મોટું મીઠા પાણીનું જળાશય છે, જે તેની આસપાસના હરિયાળા વિસ્તાર અને પર્યાવરણીય મહત્વ માટે જાણીતું છે.