જાતીય ગુનાના દોષિત OCI કાર્ડ ધારકોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ યથાવત

દિલ્હી હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતા જણાવ્યું છે કે જો કેન્દ્ર સરકારને એવી માહિતી મળે કે કોઈ ઓવરસીઝ સિટિઝન ઓફ ઈન્ડિયા (OCI) કાર્ડ ધારક વિદેશમાં બાળ જાતીય ગુનામાં દોષિત સાબિત થયો છે, તો તે વ્યક્તિને ભારતમાં પ્રવેશતા રોકવાની સત્તા સરકાર પાસે છે. નવેમ્બરના રોજ આપવામાં આવેલા આ ચુકાદામાં જસ્ટિસ અમિત મહાજનની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, જ્યારે પ્રતિવાદીઓને જાણ થાય કે કોઈ વ્યક્તિ વિદેશમાં આવા પ્રકારના ગુનામાં સામેલ છે, ત્યારે તે વ્યક્તિને ભારતીય ભૂમિ પર પગ મૂકતા અટકાવવાનો સરકારનો અધિકાર છે.

આ કેસ ભારતીય મૂળના એક એવા વ્યક્તિ સાથે જોડાયેલો હતો જેની પાસે વિદેશી પાસપોર્ટ અને OCI કાર્ડ હતું. ૭ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ જ્યારે તે નવી દિલ્હીના ઇન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર પહોંચ્યો, ત્યારે તેને ભારતમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી નકારવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો અને તેને ઉપલબ્ધ પ્રથમ ફ્લાઇટ દ્વારા પરત જવા માટે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

તેના વકીલે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે પ્રવેશ નકારવાનો આ આદેશ કારણો વગરનો છે અને તેમાં પ્રવેશ નકારવા માટેના ચોક્કસ કારણો કે આધાર જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી. વકીલના જણાવ્યા મુજબ, તે વ્યક્તિ માત્ર એક રજિસ્ટર્ડ બાળ જાતીય ગુનેગાર તરીકે ઓળખાયો હતો, જ્યારે તેનું OCI રજિસ્ટ્રેશન હજુ સુધી રદ કે સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યું નહોતું. વકીલે વધુમાં જણાવ્યું કે અમેરિકામાં ૨૦૧૯માં આ વ્યક્તિ સામે કાર્યવાહી શરૂ થઈ હતી, જે ઓક્ટોબર ૨૦૨૨માં 'નો-કોન્ટેસ્ટ પ્લી' સાથે પૂર્ણ થઈ હતી. ત્યારબાદ તેને જેલની સજા વગર પ્રોબેશન આપવામાં આવ્યું હતું. વકીલે એ પણ દલીલ કરી હતી કે આ કાર્યવાહીમાં કોઈ બાળક કે સગીર સામેલ નહોતા અને વિદેશી સત્તાવાળાઓએ તેને ૧૫ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ના રોજ ભારતની મુસાફરી કરવાની મંજૂરી પણ આપી હતી.

કેન્દ્ર સરકારના વકીલ અમિત તિવારીએ દલીલ કરી હતી કે અમેરિકામાં રજિસ્ટર્ડ બાળ જાતીય ગુનેગાર હોવાને કારણે આ વ્યક્તિને ભારતમાં પ્રવેશવા માટે બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે માર્ચ ૨૦૨૩ના ઓફિસ મેમોરેન્ડમનો હવાલો આપતા કહ્યું કે બાળ સંબંધિત ગુનાઓમાં દોષિત વ્યક્તિઓને બ્લેકલિસ્ટ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે કોઈ વ્યક્તિને બ્લેકલિસ્ટ કરવાનો નિર્ણય એ રાજ્યના સાર્વભૌમ અધિકાર હેઠળ આવે છે અને કોઈ પણ વિદેશી નાગરિક ભારતમાં પ્રવેશ કે રહેવાનો અધિકાર માગી શકતો નથી.

કોર્ટે ચાર પાનાના આદેશમાં અરજી ફગાવી દીધી હતી અને કહ્યું કે દેશમાં પ્રવેશ આપવો કે ન આપવો એ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, વિદેશ નીતિ અને વહીવટી વિવેકબુદ્ધિ સાથે જોડાયેલું રાજ્યનું સાર્વભૌમ કાર્ય છે. કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું કે બ્લેકલિસ્ટિંગ માટેના આધારરૂપ દસ્તાવેજો ગુપ્ત અને વર્ગીકૃત પ્રકારના છે, તેથી દેશની સુરક્ષા અને અખંડિતતાના હિતમાં તેને જાહેર કરી શકાય નહીં.

OCI એટલે કે ઓવરસીઝ સિટિઝન ઓફ ઈન્ડિયા એ ભારત બહાર રહેતા ભારતીય મૂળના લોકો માટેનું એક પ્રકારનું કાર્ડ હતું, જે તેમને ભારતમાં મુસાફરી કરવાની સુવિધા આપતું હતું.