હવે કાંડા પર એઆઇ: Meta એ Apple Watch અને Android સ્માર્ટવોચ માટે Muse AI લોન્ચ કર્યું
મેટા કંપનીએ પોતાના લોકપ્રિય આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સહાયક Muse ને સ્માર્ટવોચ પ્લેટફોર્મ્સ પર વિસ્તારીને વેરેબલ ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં નવું કદમ ભર્યું છે.
આધુનિક ડિજિટલ યુગમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (artificial intelligence - AI): માનવ બુદ્ધિની જેમ વિચારતા અને શીખતા કમ્પ્યુટર સિસ્ટમનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ટેકનોલોજી ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની Meta એ પોતાના અંગત એઆઇ સહાયક Muse AI નો વિસ્તાર કરીને તેને Apple Watch અને Android સ્માર્ટવોચ પર ઉપલબ્ધ કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. સમાચાર સંસ્થા બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના ૧૨ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના અહેવાલ મુજબ, આ રોલઆઉટથી કરોડો યુઝર્સ હવે સ્માર્ટફોન બહાર કાઢ્યા વગર માત્ર પોતાના કાંડા પર રહેલી સ્માર્ટવોચથી જ સીધો એઆઇ સહાય મેળવી શકશે.
આ નવું પગલું વિઅરેબલ ટેકનોલોજી (wearable technology): શરીરે પહેરી શકાય તેવા ડિજિટલ ઉપકરણોના ક્ષેત્રમાં મોટો બદલાવ લાવશે. અત્યાર સુધી એઆઇ સહાયકો મુખ્યત્વે સ્માર્ટફોન અથવા લેપટોપ સુધી સીમિત હતા, પરંતુ Meta દ્વારા Muse AI ને Apple Watch અને Android ડિવાઇસ સાથે જોડી દેવામાં આવતા દૈનિક કાર્યો વધુ સરળ બનશે. યુઝર્સ હવે અવાજ દ્વારા આદેશ આપીને કે નાના ડિસ્પ્લે પર જ મુશ્કેલ પ્રશ્નોના ઉત્તર મેળવી શકશે.
| મેટ્રિક / વિગત | માહિતી / આંકડો |
|---|---|
| સ્થાપના વર્ષ | ૨૦૦૪ (TheFacebook) / ૨૦૨૧ (Meta Rebrand) |
| મુખ્યાલય | મેન્લો પાર્ક, કેલિફોર્નિયા, યુએસએ |
| ૨૦૨૨ માં R&D ખર્ચ | $૩૫.૩ અબજ (વિશ્વમાં ૩જો ક્રમ) |
| ૨૦૨૩ માં જાહેરાત આવક હિસ્સો | ૯૭.૮% |
| Fortune ૫૦૦ રેન્કિંગ | ૧૭મો ક્રમ |
| Forbes Global ૨૦૦૦ રેન્કિંગ | ૧૬મો ક્રમ |
Meta ની પૃષ્ઠભૂમિ: સોશિયલ મીડિયાથી એઆઇ તરફી સફર
વિકિપીડિયાના સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, કેલિફોર્નિયાના મેન્લો પાર્કમાં મુખ્યાલય ધરાવતી Meta Platforms, Inc. ની સ્થાપના ૨૦૦૪ માં TheFacebook, Inc. તરીકે થઈ હતી અને ૨૦૦૫ માં તેનું નામ Facebook, Inc. રાખવામાં આવ્યું હતું. કંપનીએ ૨૦૨૧ માં પોતાનું બ્રાન્ડ નામ બદલીને Meta કર્યું હતું, જેનો હેતુ ડિજિટલ અને વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી પર આધારિત મેટાવર્સનું નિર્માણ કરવાનો હતો. કંપની Facebook, Instagram, WhatsApp, Messenger અને Threads જેવા વિશ્વપ્રસિદ્ધ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સની માલિકી ધરાવે છે.
નાણાકીય પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોઈએ તો Meta નો મુખ્ય સ્રોત જાહેરાત છે; ૨૦૨૩ ના આંકડા મુજબ કંપનીની એકંદર આવકમાં ૯૭.૮% હિસ્સો જાહેરાતોનો હતો. કંપની Fortune ૫૦૦ યાદીમાં ૧૭મા ક્રમે અને Forbes Global ૨૦૦૦ માં ૧૬મા ક્રમે સ્થિત છે. વર્ષ ૨૦૨૨ માં Meta એ સંશોધન અને વિકાસ (research and development - R&D) પાછળ $૩૫.૩ અબજ નો ખર્ચ કર્યો હતો, જે તેને વિશ્વમાં આ ક્ષેત્રે ત્રીજી સૌથી મોટી ખર્ચ કરનારી કંપની બનાવે છે.
વેરેબલ ઉપકરણો પર Muse AI કઈ રીતે કાર્ય કરે છે
સ્માર્ટવોચ જેવા નાના ઉપકરણો પર એઆઇ મોડેલ ચલાવવું એ ટેકનિકલ દ્રષ્ટિએ એક જટિલ પ્રક્રિયા છે. Muse AI સ્માર્ટવોચના પ્રોસેસર અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ (cloud computing): ઇન્ટરનેટ આધારિત ડેટા ગણતરીનો સમન્વય કરીને કામ કરે છે. જ્યારે યુઝર સ્માર્ટવોચ પર કોઈ પ્રશ્ન પૂછે છે, ત્યારે ઉપકરણ તે અવાજને ડિજિટલ સિગ્નલમાં રૂપાંતરિત કરી પ્રક્રિયા કરે છે.
અબજ ડૉલર ($)
સ્માર્ટવોચ પર Muse AI નો ઉપયોગ દૈનિક જીવનને વધુ સુવિધાયુક્ત બનાવશે. ફિટનેસ ટ્રેકિંગથી લઈને ત્વરિત સંદેશાઓના જવાબ આપવા, રીમાઇન્ડર ગોઠવવા અને મુસાફરી દરમિયાન માહિતી મેળવવા માટે યુઝર્સ તેના પર આધાર રાખી શકશે. Apple Watch અને વિવિધ Android સ્માર્ટવોચ ઉત્પાદકો માટે આ એક એવો સુધારો છે જે સ્માર્ટવોચની ઉપયોગિતામાં મોટો વધારો કરે છે.
- ૧. ઉપકરણ એકીકરણMeta દ્વારા Muse AI સહાયકને Apple Watch અને Android સ્માર્ટવોચ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડવામાં આવે છે.
- ૨. યુઝર ઇનપુટયુઝર પોતાની સ્માર્ટવોચમાં બોલીને અથવા સ્ક્રીન પર સ્પર્શ કરીને પ્રશ્ન કે આદેશ આપે છે.
- ૩. ડેટા પ્રોસેસિંગસ્માર્ટવોચ અને ક્લાઉડ એઆઇ પ્રોસેસર્સ આદેશનું વિશ્લેષણ કરી જવાબ તૈયાર કરે છે.
- ૪. ત્વરિત આઉટપુટસ્માર્ટવોચના ડિસ્પ્લે પર અથવા ઓડિયો દ્વારા યુઝરને ચોક્કસ માહિતી પૂરી પાડવામાં આવે છે.
હાર્ડવેર અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું પરિવર્તન
Meta નો એઆઇ ક્ષેત્રે પ્રવેશ સરળ રહ્યો નથી. ૨૦૨૨ થી કંપનીએ અન્ય ટેકનોલોજી કંપનીઓની બરાબરી કરવા માટે પોતાના એઆઇ હાર્ડવેર અને સોફ્ટવેરમાં વ્યાપક બદલાવ કરવો પડ્યો હતો. શરૂઆતમાં કંપની એઆઇ પ્રોસેસિંગ માટે ઓછા ખર્ચાળ સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ (central processing unit - CPU): સામાન્ય કમ્પ્યુટિંગ પ્રોસેસરનો ઉપયોગ કરતી હતી, પરંતુ તે પદ્ધતિ બિનઅસરકારક સાબિત થઈ હતી. ત્યારબાદ Meta એ ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ (graphics processing unit - GPU): જટિલ એઆઇ ગણતરીઓ ઝડપથી કરી શકતા વિશિષ્ટ પ્રોસેસર્સ તરફ પ્રયાણ કર્યું.
આ ઉપરાંત, Meta એ માર્ચ ૨૦૨૨ માં ઇટાલીની આઇવેર કંપની Luxottica સાથે મળીને Ray-Ban Stories નામથી સ્માર્ટગ્લાસ રજૂ કર્યા હતા, જે સંગીત વગાડવાની અને ફોટા પાડવાની ક્ષમતા ધરાવતા હતા. હવે સ્માર્ટવોચમાં Muse AI ના પ્રવેશ સાથે કંપની પોતાના વેરેબલ ઇકોસિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવી રહી છે. ૨૦૧૨ ના IPO વખતે કંપનીનું મૂલ્યાંકન $૧૦૪ અબજ હતું અને તેણે $૧૬ અબજ એકત્ર કર્યા હતા, પરંતુ ૨૦૨૨ માં ઓક્ટોબરમાં તેનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (market capitalization): કંપનીનું કુલ બજાર મૂલ્ય ઘટીને $૨૬૮ અબજ થઈ ગયું હતું. આ સ્થિતિમાંથી બહાર આવવા એઆઇ અને હાર્ડવેર પર ભાર મુકાઈ રહ્યો છે.
સામાન્ય યુઝર્સ અને ભારત માટે આનો અર્થ
ભારત જેવા વિશાળ સ્માર્ટફોન અને સ્માર્ટવોચ બજાર ધરાવતા દેશ માટે Meta નું આ કદમ અત્યંત મહત્વનું છે. ભારતમાં Android સ્માર્ટવોચ અને Apple Watch બંનેનો વપરાશકાર વર્ગ ખૂબ મોટો છે. Muse AI નું આ પ્લેટફોર્મ્સ પર આવવાથી ભારતીય યુઝર્સને પોતાની ભાષામાં કે સરળ અવાજ આદેશો દ્વારા પોતાના કાંડા પરથી જ માહિતી મેળવવાની સુવિધા મળશે.
આ ટેકનોલોજીથી ફિટનેસ ઉત્સાહીઓ, કોર્પોરેટ કર્મચારીઓ અને વિદ્યાર્થીઓને ઘણો ફાયદો થશે. જોકે, બેટરી લાઈફ પર તેની શું અસર પડશે અને ડેટા પ્રાઇવસી (data privacy): ડિજિટલ માહિતીની સુરક્ષા કઈ રીતે જાળવવામાં આવશે તે અંગે હજુ કેટલાક પ્રશ્નો અણઉકેલાયેલા છે. છતાં, Muse AI નો સ્માર્ટવોચ રોલઆઉટ એ સાબિત કરે છે કે એઆઇ હવે માત્ર મોટા સ્ક્રીન સુધી સીમિત ન રહેતા આપણા દૈનિક જીવનના દરેક પહેલુમાં વણાઈ રહ્યું છે.
