ઉમર અબ્દુલ્લા, સારા અલી ખાન અને મોહમ્મદ દીપક વિરુદ્ધ ફતવા જાહેર

ઉત્તર પ્રદેશના બરેલીથી મૌલાના શાહાબુદ્દીન રજવીએ જમ્મુ-કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઉમર અબ્દુલ્લા, બોલિવૂડ અભિનેત્રી સારા અલી ખાન અને ઉત્તરાખંડના એક યુવક વિરુદ્ધ સતત ત્રણ દિવસમાં ત્રણ અલગ-અલગ ફતવા જાહેર કર્યા છે. દૈનિક ભાસ્કરના અહેવાલ મુજબ, આ ફતવા ઉમર અબ્દુલ્લાના લગ્ન, સારા અલી ખાનની કેદારનાથમાં પૂજા અને એક યુવક દ્વારા પોતાના નામ સાથે 'મોહમ્મદ' શબ્દ જોડવાના વિષયો પર આપવામાં આવ્યા છે. મૌલાનાએ આ ત્રણેય બાબતોને શરિયત વિરુદ્ધ અને અમાન્ય ગણાવી છે.

પ્રથમ ફતવા હેઠળ, મૌલાના શાહાબુદ્દીન રજવીએ જમ્મુ-કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઉમર અબ્દુલ્લા અને પૂર્વ પત્રકાર નિધિ રાજદાનના સંબંધો અને લગ્ન અંગે પોતાનો અભિપ્રાય આપ્યો છે. મૌલાનાના જણાવ્યા અનુસાર, ઉમર અબ્દુલ્લા અને નિધિ રાજદાનનું લગ્ન શરિયતના નિયમો મુજબ સંપૂર્ણપણે અમાન્ય છે. તેમણે શરિયતના પાયાના સિદ્ધાંતોનો હવાલો આપતા કહ્યું કે, નિકાહ માટેની પ્રથમ શરત એ છે કે છોકરો અને છોકરી બંનેએ કલમા પાઠ કરીને ઇસ્લામનો અનુયાયી બનવું જોઈએ. જો બંનેમાંથી કોઈ એક પણ બિન-મુસ્લિમ રહે, તો તે લગ્ન માન્ય થઈ શકતા નથી.

મૌલાનાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઉમર અબ્દુલ્લા મુસ્લિમ છે જ્યારે નિધિ રાજદાન બિન-મુસ્લિમ છે, તેથી આ સંબંધ લગ્ન નથી પરંતુ બિન-શરઈ છે. મૌલાનાના મતે, ઉમર અબ્દુલ્લાએ લગ્ન કરતા પહેલા નિધિ રાજદાનને કલમા પાઠ કરાવીને યોગ્ય રીતે ઇસ્લામ સ્વીકારવો જોઈએ હતો. ધર્મ પરિવર્તન ન થયું હોવાથી, આ નિકાહ ઇસ્લામની દ્રષ્ટિએ સંપૂર્ણપણે અમાન્ય છે.

બીજા ફતવામાં, બોલિવૂડ અભિનેત્રી સારા અલી ખાન દ્વારા કેદારનાથ ધામમાં દર્શન અને પૂજા કરવાના મામલે મૌલાનાએ આકરા શબ્દો કહ્યા છે. દૈનિક ભાસ્કરના અહેવાલ મુજબ, મૌલાનાએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે શરિયતના પ્રકાશમાં કોઈપણ મુસ્લિમ માટે મંદિર જવું, દર્શન કરવા અથવા પૂજા-અર્ચના કરવી એ સંપૂર્ણપણે અમાન્ય અને હરામ છે. તેમણે દેશભરના મુસ્લિમ યુવાનોના પ્રશ્નોનો હવાલો આપતા જણાવ્યું કે ઇસ્લામ તેના અનુયાયીઓને શિર્ક એટલે કે મૂર્તિપૂજા અથવા બિન-ઇસ્લામી ધાર્મિક વિધિઓની મંજૂરી આપતું નથી.

સારા અલી ખાન દ્વારા મંદિરમાં જઈને અડધા કલાક સુધી પૂજા-પાઠ કરવામાં આવ્યું હતું, જેને મૌલાનાએ શરિયતના નિયમોનું સીધું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે. મૌલાનાએ બે ટૂક શબ્દોમાં કહ્યું કે આ કૃત્ય પછી સારા અલી ખાન શરિયતની નજરમાં ગુનેગાર બની છે અને મોટા પાપની ભાગીદાર બની છે. તેમણે સૂચવ્યું કે તેમણે તરત જ ખુદાની દરબારમાં સાચા હૃદયથી માફી માંગીને તૌબા કરવું જોઈએ.

ત્રીજો ફતવો ઉત્તરાખંડના કોટદ્વારના રહેવાસી દીપક કુમાર વિરુદ્ધ કરવામાં આવ્યો છે. દીપક કુમારે પોતાના નામની આગળ 'મોહમ્મદ' શબ્દ જોડ્યો હતો. મૌલાનાએ આ બાબતે પણ સખત વાંધો ઉઠાવતા કહ્યું કે શરિયતમાં કોઈપણ બિન-મુસ્લિમ માટે પોતાના નામ સાથે 'મોહમ્મદ' લગાવવું એ સંપૂર્ણપણે મમનૂ એટલે કે વર્જિત છે. મૌલાનાએ દલીલ કરી કે 'મોહમ્મદ' એ કોઈ સામાન્ય શબ્દ નથી, પરંતુ ઇસ્લામના પયગંબરનું અત્યંત પવિત્ર, બરકતવાળું અને ગરિમાપૂર્ણ નામ છે. આ નામ રાખવાનો અધિકાર માત્ર એ જ વ્યક્તિને છે જે ઇસ્લામ અને કુરાન પર ઈમાન રાખતો હોય.

મૌલાનાએ વધુમાં જણાવ્યું કે જોકે દીપકે એક વડીલ મુસ્લિમના સમર્થનમાં લાગણીશીલ થઈને આ નામ રાખ્યું હતું, પરંતુ ધાર્મિક સિદ્ધાંતો સાથે સમાધાન કરી શકાય નહીં. મૌલાનાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની મરજીથી ઇસ્લામ સ્વીકારે તો જ આ નામ યોગ્ય છે, અન્યથા દીપકે પોતાના મૂળ નામ અને સાચી ઓળખ સાથે જ જીવવું જોઈએ.

બરેલીના મરકઝ સાથે જોડાયેલા ઉલેમાઓ આ ફતવાઓને ઇસ્લામી સિદ્ધાંતોનું રક્ષણ ગણાવી રહ્યા છે. બીજી તરફ, સામાજિક અને રાજકીય વર્તુળોમાં આ બાબતને વ્યક્તિગત નિર્ણયો અને ખાનગી સ્વતંત્રતામાં સીધો દખલ માનવામાં આવી રહ્યો છે. એક મુખ્યમંત્રી, એક જાણીતી અભિનેત્રી અને એક સામાન્ય નાગરિકના નામે આવેલા આ ફતવાઓએ સોશિયલ મીડિયાથી લઈને રાજકીય ગલીઓ સુધી નવો વિવાદ ઊભો કર્યો છે.