નવા એવિએશન નિયમો હેઠળ એરલાઇન્સ હવે કેન્સલેશન ચાર્જની વિગતો અલગથી દર્શાવશે

કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા નવા એવિએશન નિયમો હેઠળ, હવે એરલાઇન્સે મુસાફરોને હવાઈ ભાડા બતાવતી વખતે કેન્સલેશન ચાર્જ અને રિફંડની શરતો અલગથી દર્શાવવી પડશે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, આ નવા નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પારદર્શિતા વધારવાનો છે, જેના કારણે મુસાફરો હવે ટિકિટ બુક કરતી વખતે તમામ ખર્ચની સ્પષ્ટ માહિતી મેળવી શકશે.

આ નવા નિયમો 'ભારતીય વયુયન નિયમ, ૨૦૨૬' હેઠળ ઘડવામાં આવ્યા છે, જેને નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય દ્વારા ૨૬ ઓક્ટોબરના રોજ સૂચિત કરવામાં આવ્યા હતા અને ૩૧ ઓક્ટોબરના રોજ ગેઝેટ ઓફ ઈન્ડિયામાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ નિયમો ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭થી અમલમાં આવશે અને તે 'એરક્રાફ્ટ રૂલ્સ, ૧૯૩૭' નું સ્થાન લેશે. આ કાયદાકીય માળખું 'ભારતીય વયુયન અધિનિયમ, ૨૦૨૪' હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જેણે જૂના 'એરક્રાફ્ટ એક્ટ, ૧૯૩૪' ને બદલી નાખ્યો છે.

ભારતીય વયુયન અધિનિયમ, ૨૦૨૪ અંગેની પ્રક્રિયામાં લોકસભાએ ૯ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૪ના રોજ તેને પસાર કર્યો હતો અને રાજ્યસભાએ ૫ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ તેને મંજૂરી આપી હતી. આ અધિનિયમને ૧૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળી હતી અને તે ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫થી અમલમાં આવ્યો હતો.

ભારતીય વયુયન નિયમ, ૨૦૨૬ ના નિયમ ૧૯૨ મુજબ, એરલાઇન્સે તેમની બુકિંગ વેબસાઇટ્સ અને બુક કરેલી ટિકિટ પર મુસાફર દ્વારા ચૂકવવાપાત્ર કુલ રકમ દર્શાવવી પડશે. આ રકમ સાથે સંપૂર્ણ વિભાજન (બ્રેક-અપ) પણ હોવું જોઈએ, જેમાં ભાડું, ટેક્સ, ફી, કેન્સલેશન ચાર્જ, રિફંડની શરતો અને અન્ય કોઈપણ ચાર્જ અલગથી દર્શાવવામાં આવે તે જરૂરી છે. આ નિયમ માત્ર ભારતીય એરલાઇન્સ માટે જ નહીં, પરંતુ ભારતથી, ભારત તરફ અથવા ભારતમાંથી શિડ્યુલ્ડ સેવાઓ ચલાવતી વિદેશી એરલાઇન્સ માટે પણ લાગુ પડશે.

આ ઉપરાંત, તમામ એરલાઇન્સે તેમની વેબસાઇટ અથવા અન્ય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર તેમના ટેરિફ પ્રકાશિત કરવા પડશે. આ ટેરિફનું ફોર્મેટ અને પદ્ધતિ ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) દ્વારા નિર્દિષ્ટ કરવામાં આવશે, જેથી જાહેર જનતામાં જાગૃતિ અને પારદર્શિતા લાવી શકાય. ભારતીય શિડ્યુલ્ડ એરલાઇન્સે તેમના ટેરિફ નિયમક દ્વારા નિર્દિષ્ટ અંતરાલો અને પદ્ધતિ મુજબ DGCA ને સબમિટ કરવા પડશે. DGCA આ સ્થાનિક એરલાઇન્સ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલા ટેરિફનું મોનિટરિંગ પણ કરશે.

નવા નિયમો એ અગાઉના 'એરક્રાફ્ટ રૂલ્સ, ૧૯૩૭' હેઠળના પ્રકટન જરૂરિયાતો પર આધારિત છે. અગાઉના નિયમોમાં એરલાઇન્સે મુસાફરો દ્વારા ચૂકવવાપાત્ર કુલ રકમ અને તેનું વિભાજન જેવી કે ભાડું, ટેક્સ, ફી અને અન્ય ચાર્જ દર્શાવવા જરૂરી હતા. જોકે, ૨૦૨૬ના નવા નિયમોમાં કેન્સલેશન ચાર્જ અને રિફંડની શરતોને પણ સ્પષ્ટપણે વિગતોની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવી છે.

નિયમોમાં એ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે એરલાઇન્સે ઓપરેશનલ ખર્ચ સહિતના પરિબળોના આધારે ટેરિફ નક્કી કરવા પડશે. કોઈપણ અસાધારણ પરિસ્થિતિમાં, કેન્દ્ર સરકાર જાહેર હિતમાં એરલાઇન્સને લેખિત નિર્દેશો આપી શકે છે. આવા નિર્દેશો પરિસ્થિતિના પ્રમાણમાં હોવા જોઈએ અને તે માત્ર નિર્દિષ્ટ સમયગાળા માટે જ અમલમાં રહેશે. આ જોગવાઈઓ એરફેર પર કોઈ નિયમિત મર્યાદા (કેપ) લાદતી નથી અથવા દરેક ટિકિટના ભાવ માટે સરકારી મંજૂરીની જરૂરિયાત ઊભી કરતી નથી. તેથી, સામાન્ય સંજોગોમાં એરલાઇન્સ પોતે જ ભાડા નક્કી કરવાનું ચાલુ રાખશે, પરંતુ ટેરિફ સબમિશન અને DGCA દ્વારા મોનિટરિંગની નવી વ્યવસ્થા અમલમાં આવશે.