આઠ વર્ષ બાદ AMUમાં વિદ્યાર્થી સંઘની ચૂંટણી, મહિલા વિદ્યાર્થીઓએ ઉઠાવ્યા મત અધિકારના પ્રશ્નો

અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટી (AMU) માં લગભગ આઠ વર્ષના લાંબા અંતરાલ પછી વિદ્યાર્થી સંઘની ચૂંટણી યોજવામાં આવી રહી છે. એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, આ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં આશરે ૨૨ હજાર વિદ્યાર્થીઓ અને વિદ્યાર્થીનીઓ પોતાના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરશે. આ ચૂંટણી દ્વારા યુનિવર્સિટીમાં પાંચ મહત્વના પદો માટે પ્રતિનિધિઓ ચૂંટવામાં આવશે, જેમાં અધ્યક્ષ, ઉપાધ્યક્ષ, and સચિવ સહિત કેબિનેટ અને એએમયુ કોર્ટના સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે.

જોકે, આ ચૂંટણીની તૈયારીઓ વચ્ચે વિવાદ પણ ઉભો થયો છે. ધ હિંદુના અહેવાલ મુજબ, AMU વિમેન્સ કોલેજના વિદ્યાર્થીનીઓના એક જૂથે કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રહલાદ જોશીને પત્ર લખીને દરમિયાનગીરી કરવાની વિનંતી કરી છે. આ વિદ્યાર્થીનીઓએ માંગ કરી છે કે તેમને ૫ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ યોજાનારી વિદ્યાર્થી સંઘની ચૂંટણીમાં મતદાન કરવાની તક આપવામાં આવે. અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે વિમેન્સ કોલેજની ૪,૦૦૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીનીઓ પાસે વિદ્યાર્થી સંઘ (AMUSU) ની ચૂંટણીમાં મતદાન કરવાનો અધિકાર નથી.

વિદ્યાર્થીનીોએ આ બાબતે કેન્દ્રીય શિક્ષણ રાજ્યમંત્રી જયંત ચૌધરી, કેન્દ્રીય ઉચ્ચ શિક્ષણ સચિવ દીપ્તિ ગૌર મુખર્જી અને અધિક સચિવ આનંદરાવ વી. પાટીલને પણ પત્ર મોકલ્યો છે. આ ઉપરાંત, તેમણે જસ્ટિસ (રિટાયર્ડ) એસ. રવિન્દ્ર ભટ્ટની અધ્યક્ષતાવાળી નેશનલ ટાસ્ક ફોર્સ સમક્ષ પણ પોતાની ચિંતાઓ રજૂ કરી છે. નવ પાનાના એક મેમોરેન્ડમમાં વિદ્યાર્થીનીોએ દલીલ કરી છે કે તેમને AMUSU ની ચૂંટણીમાંથી બાકાત રાખવા એ સમાન પ્રતિનિધિત્વ અને લોકશાહી સહભાગિતાનું ઉલ્લંઘન છે. તેમણે જણાવ્યું કે ૨૦૧૦-૧૧ અને ૨૦૧૧-૧૨ દરમિયાન લિંગદોહ સમિતિની ભલામણો મુજબ વિમેન્સ કોલેજની વિદ્યાર્થીનીઓએ AMUSU ચૂંટણીમાં ભાગ લીધો હતો, પરંતુ ૨૦૧૨માં યુનિવર્સિટીએ ભૌગોલિક અંતર અને અલગ વિમેન્સ કોલેજ વિદ્યાર્થી સંઘ (WCSU) ના અસ્તિત્વનું કારણ આપીને આ વ્યવસ્થા બદલી નાખી હતી, જે બાદમાં ૨૦૧૯ના ચૂંટણી નિયમોમાં formalized કરવામાં આવ્યું હતું.

વિદ્યાર્થીનીોનું કહેવું છે કે ૨૦૧૯ના નિયમો મુજબ તેમને AMUSU માં મતદાન કે ઉમેદવારીનો અધિકાર નથી, જે તેમના બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે. ખાસ કરીને ફોર-યર અંડરગ્રેજ્યુએટ પ્રોગ્રામ (FYUP) ના અંતિમ વર્ષના વિદ્યાર્થીનીઓને આ પ્રક્રિયામાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. તેમની માંગ છે કે મહિલા વિદ્યાર્થીઓને વિભાગો અથવા વિમેન્સ કોલેજમાં અભ્યાસ કરવાનો વિકલ્પ મળવો જોઈએ અને મહિલાઓ માટેની બેઠકોની સંખ્યા પુરુષોની સમકક્ષ હોવી જોઈએ.

બીજી તરફ, યુનિવર્સિટી પ્રશાસને આ આરોપોનો ઇનકાર કર્યો છે. ધ હિંદુને આપેલા નિવેદનમાં AMU ના પબ્લિક રિલેશન્સ ઓફિસરે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ પણ મહિલા વિદ્યાર્થીને તેના મતાધિકારથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા નથી. તેમણે સમજાવ્યું કે જે વિદ્યાર્થીનીઓએ વિમેન્સ કોલેજમાં પ્રવેશ લીધો છે, તેઓ તેમની પોતાની કોલેજના વિદ્યાર્થી સંઘની ચૂંટણીમાં ૫ નવેમ્બરના રોજ મતદાન કરશે, જે દિવસે AMUSU ની ચૂંટણી પણ યોજાવાની છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે કેટલાક વિદ્યાર્થીનીઓને મુખ્ય કેમ્પસના વિભાગોમાં ક્લાસમાં હાજરી આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તેઓ તે વિભાગોના વિદ્યાર્થીઓ બની ગયા છે.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ યુનિવર્સિટીમાં લાંબા સમય પછી યોજાઈ રહેલી ચૂંટણીના માહોલને ગરમાવી દીધો છે, જ્યાં એક તરફ વહીવટીતંત્ર ચૂંટણી યોજવાની તૈયારીમાં છે અને બીજી તરફ મહિલા વિદ્યાર્થીઓ સમાન અધિકારોની માંગ કરી રહ્યા છે.