કૃત્રિમ બુદ્ધમત્તા અને રોકાણ: નાના રોકાણકારોએ અત્યારે શું કરવું જોઈએ?

ધ એકોમિક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, માઈક્રોસોફ્ટે તેના ૬૦,૦૦૦ કર્મચારીઓને સ્વૈચ્છિક એક્ઝિટ ઓફર કરી છે, જે તેના કુલ કર્મચારીઓની લગભગ ચોથા ભાગની સંખ્યા છે. આનો અર્થ એ નથી કે કંપની પોતાના એક ચોથા ભાગના કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી કાઢી રહી છે. અગાઉ આ વર્ષે જ્યારે કંપનીએ ૯,૦૦૦ કર્મચારીઓને આવી જ ઓફર કરી હતી, ત્યારે લગભગ ૩૦ ટકા કર્મચારીઓએ તેનો સ્વીકાર કર્યો હતો. રસપ્રદ બાબત એ છે કે આ ઓફરો એવા જ વર્ષમાં આવી રહી છે જ્યારે કંપની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (એઆઈ) ક્ષમતા ઊભી કરવા માટે આશરે ૧૭૫ અબજ ડોલર એટલે કે ₹૧૫ લાખ કરોડ ખર્ચી રહી છે.

આ વ્યવસાય પર સોશિયલ મીડિયામાં થતી ચર્ચાઓમાં બે વિરોધાભાસી અભિપ્રાયો જોવા મળે છે. એક વર્ગ એવું માને છે કે એઆઈ મોટી કંપનીઓમાં એટલું અસરકારક કામ કરી રહી છે કે હવે તેમને ઘણા ઓછા લોકોની જરૂર પડે છે અને નજીકના ભવિષ્યમાં કર્મચારીઓની લગભગ કોઈ જરૂર રહેશે નહીં. જ્યારે બીજા વર્ગનું માનવું છે કે એઆઈમાં થઈ રહેલું આંગી તોડ વ્યાપક રોકાણ આ કંપનીઓની નાણાકીય સ્થિતિ બગાડી રહ્યું છે અને આ રોકાણો ફાયદો આપવાથી એટલા દૂર છે કે કંપનીઓ વિનાશ તરફ આગળ વધી રહી છે.

આ સ્થિતિને સમજવા માટે લગભગ ૩૦ વર્ષ પહેલાંની ઘટના યાદ આવે છે. ૧૯૯૦ના દાયકાના અંત ભાગમાં, જ્યારે ઇન્ટરનેટ વૈશ્વિક સ્તરે મોટો પ્રવાહ બનશે તે સ્પષ્ટ થયું, ત્યારે કેટલીક કંપનીઓએ નક્કી કર્યું કે ભવિષ્યમાં ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલના વિશાળ વૈશ્વિક નેટવર્કની જરૂર પડશે. આ કંપનીઓએ મહાસાગરો અને ખંડોમાં આ ફાઇબર નાખવા માટે પુષ્કળ નાણાં ઉછીના લીધા હતા. તે યુગની અગ્રણી કંપની ગ્લોબલ ક્રોસિંગ હતી, જેની સ્થાપના ૧૯૯૭માં થઈ હતી. ગ્લોબલ ક્રોસિંગે સમગ્ર વિશ્વમાં ફાઇબર નાખવા માટે ૧૦ અબજ ડોલરથી વધુનો ખર્ચ કર્યો હતો અને ૨૦૦૦ની સાલની શરૂઆતમાં ડોટકોમ તેજીના શિખરે તેનું મૂલ્ય આશરે ૫૦ અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યું હતું.

તે સમયગાળામાં બેન્ડવિડ્થને 'નવું તેલ' કહેવામાં આવતું હતું અને દરેક વ્યક્તિ ચોક્કસ હતી કે તેની માંગ અમર્યાદિત હશે અને જેની પાસે ડેટા પાઇપ હશે તે ભવિષ્ય પર રાજ કરશે. પરંતુ, જે રીતે સમય ગયો તે મુજબ માંગ અમર્યાદિત હતી, પરંતુ સમય ખોટો હતો. ડેટા ટ્રાફિક લોનની મુદત પૂરી થયાના વર્ષો પછી આવ્યો, તેથી ૨૦૦૨ની શરૂઆતમાં, તેની સર્વોચ્ચ કિંમતના માત્ર બે વર્ષ પછી, ગ્લોબલ ક્રોસિંગે ઇતિહાસની સૌથી મોટી નાદારી (બેન્કપ્ટસી) માટે અરજી કરી. તેણે નાખેલા ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલમાંથી ઘણો બરોબર ભાગ વર્ષો સુધી બિનઉપયોગી પડી રહ્યો હતો.

પરંતુ અન્ય લોકોએ નાદારી નોંધાવ્યા બાદ તે ફાઇબર સસ્તા ભાવે ખરીદી લીધું અને તે આજે પણ ઉપયોગમાં છે. આધુનિક ઇન્ટરનેટનો પાયો બનાવવામાં આવ્યો હતો, તે બનાવનારા લોકો નાદાર થઈ ગયા હતા, પરંતુ તે એસેટે આખરે પોતાનું કામ કર્યું. અગાઉ ૧૮૪૦ની બ્રિટિશ રેલવે મેનિયામાં પણ આવું જ બન્યું હતું, જ્યાં રોકાણકારો બરબાદ થઈ ગયા હતા, પરંતુ તેમણે રેલવે લાઇનની પ્રથમ પેઢીને ભંડોળ પૂરું પાડ્યું હતું જેણે તે અર્થવ્યવસ્થાને દાયકાઓ સુધી આગળ ધપાવી હતી.

આ વાતો ભલે સારી લાગે, પરંતુ તે આજે રોકાણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા લોકોને મદદ કરતી નથી. એઆઈ ડેટા સેન્ટરો અને અન્ય એસેટ્સમાં ઠલવાતા મોટા નાણાં આખરે ઉપયોગી અને અનિવાર્ય બનશે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તેનો ફાયદો આજે ઉધાર લઈને ખર્ચ કરનારાઓને જ મળશે. તો આ ભવિષ્યની ક્રાંતિ વિશે નાના રોકાણકારે શું કરવું જોઈએ?

આ સવાલનો સરળ જવાબ એ છે કે, અત્યારે કંઈ જ ન કરવું જોઈએ. તમે, હું કે કદાચ વિશ્વમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ એવું ચોક્કસ કહી શકે તેમ નથી કે એઆઈ વરદાન છે, આપત્તિ છે કે કોઈ પરપોટો છે. તે કદાચ આ બધું જ છે, પરંતુ તે ક્યારે અથવા કયા ક્રમમાં થશે તે કહેવું અશક્ય છે. સમાચાર જોઈને રોકાણ કરવાની લાલચ હંમેશા રહે છે, પરંતુ રોકાણના દૃષ્ટિકોણથી આપણું કામ આ વાતો પેદા કરનાર મશીનને અવગણવાનું છે.

હંમેશાની જેમ, કંટાળાજનક અને સાદી નીતિ આપણું રક્ષણ કરશે. આપણે એવા વ્યવસાયોની માલિકી (ઇક્વિટી અથવા ઇક્વિટી ફંડ દ્વારા) રાખવી જોઈએ જેને આપણે વર્ષોના શોરબકોર વચ્ચે પણ સાચવી શકીએ અથવા જરૂર પડે તો તેને વેચી શકીએ. ભવિષ્યની આગાહી કરવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે, આપણા બચત દર અને ધૈર્યને કામ કરવા દેવું જોઈએ. વ્યાપક, ઓછા ખર્ચવાળા રોકાણો વિશે વિશ્વાસ રાખવો જોઈએ કારણ કે તે હંમેશા કામ આવ્યા છે. એઆઈનો ઉપયોગ એક સારા રોકાણકાર બનવા માટે કરો, ન કે એવી વસ્તુ તરીકે જેની પાછળ રોકાણ કરવું.