કોંગ્રેસના દાનમાં ૭૫ ટકાનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો

ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પક્ષને મળતા દાનમાં અત્યંત મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ચૂંટણી પંચને સુપરત કરાયેલા વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ના દાન અહેવાલ મુજબ, કોંગ્રેસને આ વર્ષે કુલ ₹ ૧૩૦.૭ કરોડનું દાન મળ્યું છે. આ રકમ વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં મળેલા ₹ ૫૧૭.૪ કરોડના ભંડોળના માંડ ચોથા ભાગ જેટલી છે, જે દર્શાવે છે કે પાર્ટીના દાનમાં ૭૫ ટકાનો તીવ્ર ઘટાડો થયો છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, આ ઘટાડો એવા સમયે જોવા મળ્યો છે જ્યારે બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાઈ રહી હતી અને એપ્રિલ ૨૦૨૬માં યોજાનારી આસામ, કેરળ, તમિલનાડુ, પશ્ચિમ બંગાળ અને પુડુચેરીની ચૂંટણીઓની તૈયારીઓ ચાલી રહી હતી. નોંધનીય છે કે વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં પ્રાપ્ત થયેલું આ દાન વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪માં મળેલી રકમ કરતા પણ લગભગ ૫૩ ટકા ઓછું છે. વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ સામાન્ય ચૂંટણીનું વર્ષ હોવાથી મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષ તરીકે કોંગ્રેસના દાનમાં વધારો થવાની અપેક્ષા હતી, જે ૨૦૨૩-૨૪ની સરખામણીમાં ૮૪ ટકા વધારો દર્શાવતું હતું.

પાર્ટીના ભંડોળમાં પ્રુડન્ટ ઇલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટનું યોગદાન નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યું છે. વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં કોંગ્રેસને મળેલા કુલ દાનમાં પ્રુડન્ટનો હિસ્સો ૪૧.૮ ટકા હતો, જે વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં ઘટીને માત્ર ૧૯ ટકા રહી ગયો છે. ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર, ગયા વર્ષે કોર્પોરેટ સેક્ટર તરફથી કોંગ્રેસને મળતું દાન મુખ્યત્વે આ એકમાત્ર ચૂંટણી ટ્રસ્ટ દ્વારા આપવામાં આવતું હતું. જોકે, વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં આ ટ્રસ્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલ ₹ ૨૫ કરોડનું યોગદાન, વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં મળેલા ₹ ૨૧૬ કરોડના ભંડોળની તુલનામાં માત્ર ૧૧.૫ ટકા જેટલું રહ્યું છે.

વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ના આંકડાઓ જોતા જાણવા મળે છે કે, સ્ટાર સિમેન્ટ લિમિટેડ દ્વારા ₹ ૫ કરોડ, સજ્જન ભજંકા દ્વારા ₹ ૪ કરોડ, અફનાન કન્સ્ટ્રક્શન્સ દ્વારા ₹ ૩ કરોડ, પ્રેમકુમાર ભજંકા દ્વારા ₹ ૨ કરોડ અને ઇપ્સમ પ્રોએડવાઇઝર્સ તથા એસએમએસ બિલ્ડર્સ દ્વારા ₹ ૧-૧ કરોડનું દાન આપવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે માત્ર ૯ વ્યક્તિઓ અને કંપનીઓ દ્વારા ₹ ૧ કરોડ કે તેથી વધુનું દાન મળ્યું હતું, જે કુલ ₹ ૪૩ કરોડ જેટલું હતું. તેની સામે ૫ લાખ કે તેથી ઓછા દાન આપનારા ૧૩૨૧ લોકો દ્વારા કુલ ₹ ૩૭.૨ કરોડ મળ્યા હતા, જે કુલ રકમના ૨૮.૫ ટકા હતા. આ આંકડા દર્શાવે છે કે મોટા દાતાઓની સંખ્યા ઓછી હોવા છતાં કુલ ભંડોળમાં તેમનો હિસ્સો ઘણો મોટો હતો. વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં કોંગ્રેસને કૂપન ઇશ્યૂ અને તેના વેચાણથી ₹ ૩૫૦ કરોડથી વધુની રકમ મળી હતી. કોંગ્રેસના ૨૦૨૫-૨૬ના ઓડિટ રિપોર્ટમાં ભંડોળના અન્ય સ્ત્રોતો વિશે વધુ માહિતી જાહેર કરવામાં આવશે.

કોંગ્રેસ એ ભારતનો સૌથી જૂનો રાજકીય પક્ષ હતો. તે દેશના રાજકારણમાં લાંબા સમય સુધી મુખ્ય ભૂમિકા ભજવતો રહ્યો હતો.