કરાવલ નગર મસ્જિદ આગ કાંડમાં પંચ આરોપીઓ નિર્દોષ જાહેર

દિલ્હીની કરકાર્ડૂમા અદાલતે વર્ષ ૨૦૨૦માં ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હીના કરાવલ નગર વિસ્તારમાં થયેલી રમખાણો દરમિયાન મસ્જિદને તોડી પાડવા અને આગ લગાડવા બદલ આરોપિત પાંચ વ્યક્તિઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા છે. અદાલતે અવલોકન કર્યું હતું કે પ્રોસિક્યુશન સાક્ષીઓના નિવેદનોમાં રહેલા ગંભીર વિરોધાભાસ અને સીસીટીવી ફૂટેજ સાબિત કરવામાં થયેલી ભૂલોને કારણે આરોપીઓની સંડોવણી સ્થાપિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે. એડિશનલ સેશન્સ જજ પરવીન સિંહે ૩૧ ઓક્ટોબરના રોજ ચુકાદો આપતા આરોપીઓને શંકાનો લાભ આપી તમામ આરોપોમાંથી મુક્ત કર્યા હતા.

આ કેસમાં અંકિત, સૌરભ શર્મા, રોહિત, રાહુલ કુમાર અને સચિન પર તોફાન કરવા, ગેરકાયદેસર સભાના સભ્ય બનવા, મિલકતને નુકસાન પહોંચાડવા અને મસ્જિદને આગ લગાડવા જેવા આરોપોનો સામનો કરવો પડતો હતો. આ કેસની શરૂઆત ૧ માર્ચ, ૨૦૨૦ના રોજ ઈમરાન દ્વારા કરવામાં આવેલી ફરિયાદથી થઈ હતી. ફરિયાદમાં એવો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો કે કરાવલ નગર વિસ્તારની શાહીદ ભગત સિંહ કોલોનીના ગેલી નંબર ૧૨ માં આવેલી અલ્લાહ વાલી મસ્જિદને ૨૪ ફેબ્રુઆરીના રોજ આગ લગાડવામાં આવી હતી. ફરિયાદ મુજબ મસ્જિદના પ્રવેશદ્વાર પાસેના સ્લેબ પર મૂર્તિ મૂકવામાં આવી હતી અને મસ્જિદના ચાર માળ પર રાખવામાં આવેલી વસ્તુઓ સળગાવી દેવામાં આવી હતી. પોલીસે શરૂઆતમાં ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૧૪૭, ૧૪૮, ૧૪૯ અને ૪૩૬ હેઠળ ગુનો નોંધ્યો હતો.

તપાસ દરમિયાન, રમખાણો સંબંધિત અન્ય એક એફઆઈઆરના ખુલાસાના આધારે પોલીસે અન્ય ત્રણ આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી, પરંતુ અદાલતે ડિસેમ્બર ૨૦૨૦માં તેમની સામે કાર્યવાહી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. ત્યારબાદ પબ્લિક વર્ક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા કેમેરાના સીસીટીવી ફૂટેજ મળ્યા બાદ તપાસનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો હતો. ૨૫ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૦ના રોજ વિસ્તારમાં પેટ્રોલિંગ કરી રહેલા બે પોલીસ કર્મચારીઓએ ફૂટેજમાં આ પાંચ વ્યક્તિઓને ટોળાના સભ્યો તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. મસ્જિદની સામે રહેતા રહેવાસી અલી અહમદને પણ સાક્ષી તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા અને તેમને ફૂટેજ પણ બતાવવામાં આવ્યા હતા.

જોકે, અદાલતે નોંધ્યું હતું કે પ્રોસિક્યુશન દ્વારા ૨૫ ફેબ્રુઆરીના રોજ થયેલા હુમલાના દાવાને સ્વતંત્ર સાક્ષી અલી અહમદનું સમર્થન મળ્યું નથી. અહમદે સાક્ષી તરીકે જણાવ્યું હતું કે તેમણે રમખાણો દરમિયાન રાત્રે આશરે ૮ થી ૮.૧૫ વાગ્યાની વચ્ચે મસ્જિદને તોડવામાં અને આગ લગાડવામાં આવતી જોઈ હતી. તેમણે તારીખ યાદ હોવાનું જણાવ્યું ન હતું, પરંતુ તેમણે પ્રોસિક્યુશનના એ દાવાને સમર્થન આપ્યું ન હતું કે ૨૫ ફેબ્રુઆરીના રોજ સવારે ૧૧ વાગ્યાની આસપાસ બીજો હુમલો થયો હતો. અહમદે એવું પણ જણાવ્યું હતું કે ઘટના પછી તેઓ લગભગ ચાર દિવસ સુધી પોતાના ઘરમાં જ બંધ રહ્યા હતા. અદાલતે અવલોકન કર્યું કે અહમદનું નિવેદન પોલીસ સાક્ષીઓના એ દાવા સાથે મેળ ખાતું નથી કે ૨૫ ફેબ્રુઆરીના દિવસે મસ્જિદ પર ફરીથી હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો.

જજ દ્વારા પોલીસ કર્મચારીઓના નિવેદનો અને રહેવાસીના નિવેદનો વચ્ચે સ્પષ્ટ વિરોધાભાસ જોવા મળ્યો હતો. અદાલતે એએસઆઈ જુનાઈદ અને એએસઆઈ મિતિલેશના નિવેદનોમાં પણ અસંગતતા શોધી કાઢી હતી. અદાલતે નોંધ્યું હતું કે અન્ય રમખાણોના કેસમાં તેમના અગાઉના નિવેદનો સૂચવે છે કે તેઓ સવારે ૧૦ થી ૧૧ વાગ્યાની વચ્ચે ફોન મળ્યા બાદ કરાવલ નગરમાં એક શાળાએ ગયા હતા અને કેટલાક લોકોને બચાવ્યા હતા. જો તેઓ તે સમય દરમિયાન શાળાએ હતા, તો તેઓ તે જ સમયે મસ્જિદ પાસે હાજર રહી શકતા નથી અને તોડફોડ જોઈ શકતા નથી. જજ દ્વારા વધુમાં અવલોકન કરવામાં આવ્યું હતું કે જો પ્રોસિક્યુશન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા સીસીટીવી ફૂટેજ સાથેના પ્રમાણપત્રો કાયદાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરતા નથી, તો તે અદાલતમાં સ્વીકાર્ય નથી.

૨૦૨૦માં ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હીમાં થયેલા રમખાણો દરમિયાન કરાવલ નગર વિસ્તારમાં હિંસક ઘટનાઓ બની હતી, જેમાં મસ્જિદ અને અન્ય મિલકતોને નુકસાન પહોંચાડવાના અને આગ લગાડવાના અનેક કિસ્સાઓ નોંધાયા હતા.