એસબીઆઈના ₹૧૨,૬૬૮ કરોડના લેણાં સામે વિડિયોકોન પ્રમોટર વેણુગોપાલ ધૂત નાદાર જાહેર

મુંબઈની નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ (NCLT) એ વિડિયોકોન ગ્રુપના પ્રમોટર વેણુગોપાલ નંદલાલ ધૂતને નાદાર જાહેર કર્યા છે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) દ્વારા કરવામાં આવેલા ₹૧૨,૬૬૮ કરોડના લેણાંના દાવાને પગલે ટ્રિબ્યુનલે ગુરુવારે આ આદેશ આપ્યો હતો. NCLT મુંબઈ બેન્ચે તેના આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, અહીં વ્યક્તિગત ગેરંટર તરીકે રહેલા વેણુગોપાલ નંદલાલ ધૂતને નાદાર જાહેર કરવામાં આવે છે.

ટ્રિબ્યુનલે આશિસ નારાયણને નાદારી ટ્રસ્ટી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે અને ધૂતને સાત દિવસની અંદર તેની નાણાકીય સ્થિતિની વિગતો રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. ટ્રસ્ટીને લેણદારો પાસેથી દાવા આમંત્રિત કરવા અને ૯૦ દિવસની અંદર પ્રાથમિક અહેવાલ રજૂ કરવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે. ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેન્કરપ્સી કોડ (IBC) અનુસાર, ધૂતની નાદારીની મિલકતો ટ્રસ્ટી પાસે રહેશે, જે મિલકતોનું સંચાલન કરશે અને લેણદારો વચ્ચે વસૂલાતનું વિતરણ કરશે.

આ કાર્યવાહી ધૂત દ્વારા પ્રસ્તાવિત ₹૬૦૦ કરોડની ચુકવણી યોજના નિષ્ફળ ગયા બાદ કરવામાં આવી છે. ધૂતે તેની વ્યક્તિગત નાદારી નિવારણ પ્રક્રિયા દરમિયાન એક યોજના રજૂ કરી હતી, જેમાં સિલિગુડીના રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટમાંથી મળેલા નાણાં દ્વારા ૩૬ મહિનામાં લેણદારોને ચૂકવણી કરવાની હતી. જોકે, લેણદારોએ આ પ્રસ્તાવનો અસ્વીકાર કર્યો હતો. લેણદારોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે આ યોજના સંપૂર્ણપણે પ્રોજેક્ટ પર નિર્ભર હતી અને તેમાં નિયમનકારી મંજૂરીઓ તેમજ ભવિષ્યના રોકડ પ્રવાહ અંગે અનિશ્ચિતતા હતી. આ યોજનામાં કોઈ પણ પ્રકારની અગાઉથી ચુકવણી (અપફ્રન્ટ પેમેન્ટ) નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો.

NCLT એ ૧૭ જુલાઈના રોજ આ ચુકવણી યોજનાને નકારી કાઢી હતી અને ધૂતની વ્યક્તિગત નાદારી નિવારણ પ્રક્રિયાને સમાપ્ત કરી હતી, જેનાથી લેણદારોને નાદારીની કાર્યવાહી શરૂ કરવાની મંજૂરી મળી હતી. ટ્રિબ્યુનલે અગાઉ નોંધ્યું હતું કે પ્રસ્તાવિત ચુકવણી પદ્ધતિ ભવિષ્યના વિકાસ, મંજૂરીઓ અને રોકડ પ્રવાહ પર આધારિત હતી જેનું ચકાસણી કરી શકાય તેમ નહોતું.

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ૨૦૧૦ અને ૨૦૧૨ના સમયગાળામાં થઈ હતી, જ્યારે વિડિયોકોન ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને વિડિયોકોન ટેલિકોમ્યુનિકેશને SBI અને અન્ય બેંકો પાસેથી વિવિધ લોન અને વર્કિંગ-કેપિટલ સુવિધાઓ લીધી હતી. પ્રમોટર તરીકે, ધૂતે આ લોન માટે ગેરંટી ડીડ દ્વારા વ્યક્તિગત ગેરંટી આપી હતી. વિડિયોકોન કંપનીઓ દ્વારા લોન ચૂકવવામાં નિષ્ફળતા બાદ, SBI એ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮માં ધૂતની વ્યક્તિગત ગેરંટીનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ત્યારબાદ ૬ જૂન ૨૦૧૮ના રોજ વિડિયોકોન ઇન્ડસ્ટ્રીઝને કોર્પોરેટ ઇન્સોલ્વન્સી પ્રક્રિયામાં સામેલ કરવામાં આવી હતી.

SBI એ ૨૩ જુલાઈ ૨૦૨૦ના રોજ ધૂતને આશરે ₹૬,૧૫૭.૫૭ કરોડની માંગણી સાથે નોટિસ આપી હતી. રકમ ચૂકવવામાં ન આવતા, SBI એ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૦માં IBC ની કલમ ૯૫ હેઠળ ધૂત સામે નાદારીની કાર્યવાહી શરૂ કરવા માટે NCLT મુંબઈમાં અરજી કરી હતી. SBI નો કુલ ₹૧૨,૬૬૮.૦૬ કરોડનો દાવો રૂપી ટર્મ લોન (RTL) સુવિધામાંથી ₹૯,૩૨૨.૧૦ કરોડ, વિડિયોકોન ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ લિમિટેડ (VTL) સુવિધામાંથી ₹૧,૪૩૭.૭૬ કરોડ અને વ્યાજ તથા પેનલ્ટી સહિતની વર્કિંગ-કેપિટલ સુવિધાઓમાંથી ₹૧,૯૦૮.૧૯ કરોડનો છે.

ધૂતે આ કાર્યવાહીને પડકારી હતી અને મર્યાદાના આધારો પર તેમજ એક ગેરંટી SBICAP ટ્રસ્ટી કંપનીના પક્ષમાં હોવાના તર્ક સાથે દલીલ કરી હતી, પરંતુ NCLT એ આ વાંધાઓને ફગાવી દીધા હતા. ૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના રોજ, NCLT એ SBI ની અરજી સ્વીકારી હતી અને ધૂતની વ્યક્તિગત નાદારી નિવારણ પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી, જેમાં આશિસ નારાયણને રિઝોલ્યુશન પ્રોફેશનલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

વિડિયોકોન ગ્રુપ એ ભારતની અગ્રણી કન્ઝ્યુમર-ઇલેક્ટ્રોનિક્સ બ્રાન્ડ્સમાંની એક હતી. ગ્રુપ દ્વારા ટેલિકોમ, તેલ અને ગેસ, ડાયરેક્ટ-ટુ-હોમ ટીવી અને અન્ય વ્યવસાયોમાં વિસ્તરણ કરવામાં આવ્યું હતું, જેના માટે દેવાના આધારે મોટા પાયે ભંડોળ મેળવવામાં આવ્યું હતું.