વિમાની કાફલો વધતા ભારતીય એરલાઇન્સ દેશમાં જ એમઆરઓ ક્ષમતા વધારવા સજ્જ

બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના અહેવાલ મુજબ, દેશમાં વિમાનોના કાફલામાં સતત થઈ રહેલા વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય એરલાઇન્સે દેશની અંદર જ વિમાનોની જાળવણી, મરામત અને ઓવરહૉલિંગ એટલે કે એમઆરઓ પ્રવૃત્તિઓ માટેની ક્ષમતાઓને વેગ આપવાની દિશામાં વિચારણા શરૂ કરી દીધી છે જેથી આત્મનિર્ભર બની શકાય.

વિશ્વના સૌથી ઝડપથી વિકસતા નાગરિક ઉડ્ડયન બજારોમાંના એક ગણાતા ભારતમાં એરફ્રેમ, એન્જિન અને વિમાનના વિવિધ ઘટકો માટેનું બજાર વર્ષ ૨૦૩૫ સુધીમાં વધીને ૯.૫ અબજ ડૉલર એટલે કે ત્રણ ગણું થઈ જશે તેવી ધારણા છે. હાલની સ્થિતિમાં વાઇડ-બૉડી વિમાનો માટેનું મોટેભાગનું વિસ્તૃત એમઆરઓ કામ વિદેશમાં જ કરવામાં આવે છે.

રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં યોજાયેલી 'એવિએશન ઇન્ડિયા એન્ડ સાઉથ એશિયા ૨૦૨૬' કોન્ફરન્સના એક સત્રમાં એર ઇન્ડિયાના એસવીપી એન્જિનિયરિંગ એન્ડ મેઇન્ટેનન્સ જેરેમી યેવે જણાવ્યું હતું કે, વર્તમાન પરિસ્થિતિએ એરલાઇનને એવું વિચારવા મજબૂર કરી દીધી છે કે કેટલું એમઆરઓ કામ ઇન-હાઉસ એટલે કે પોતાની મેળે જ કરી શકાય છે. તેમણે એમ પણ ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે વાઇડ-બૉડી વિમાનોની એમઆરઓ પ્રવૃત્તિઓ માટે હજુ ઘણું બધું કરવાનું બાકી છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે એર ઇન્ડિયા પશ્ચિમ એશિયાની સુવિધાઓમાં કેટલાક વિમાનો મોકલવાની યોજના બનાવી રહી હતી, પરંતુ જ્યારે આ પ્રદેશમાં કટોકટી શરૂ થઈ ત્યારે એરલાઇનને આ કામ પૂર્ણ કરવા માટે અન્યત્ર ક્ષમતા મેળવવામાં ભારે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો. તેમના મતે સ્વતંત્ર એમઆરઓ સાથે પરસ્પર ફાયદાકારક સંબંધો હોઈ શકે છે. ઇન-હાઉસ ક્ષમતાઓ ઊભી કરવાનો અર્થ એ નથી કે સ્વતંત્ર એમઆરઓ કંપનીઓને નુકસાન થશે, અને નાણાકીય બાબતો યોગ્ય હોય તથા ગુણવત્તા અને સલામતીના ધોરણો જળવાઈ રહે ત્યાં સુધી ચર્ચાઓ થઈ શકે છે તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.

આગામી વર્ષોમાં ૫૪૦ થી વધુ વિમાનો મેળવનાર એર ઇન્ડિયાની બેંગ્લુરુ ખાતે પોતાની એમઆરઓ સુવિધા વર્ષ ૨૦૨૭ના અંત સુધીમાં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. વિમાનોના વિસ્તરતા કાફલાની પૃષ્ઠભૂમિ પર વાત કરતા ઇન્ડિગોના એસવીપી એન્જિનિયરિંગ એન્ડ મેઇન્ટેનન્સ પરિચય દત્તાએ જણાવ્યું હતું કે આત્મનિર્ભર બનવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી.

તેમણે સત્રમાં જણાવ્યું હતું કે એરલાઇનના વિસ્તરણનો દર અને એમઆરઓ સુવિધાઓના વિસ્તરણનો દર અલગ હોવાથી અમારે આત્મનિર્ભર બનવું જ પડશે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે એમઆરઓ કાર્ય માટેની ભાગીદારી નાણાકીય તેમજ ક્ષમતા બંને દૃષ્ટિએ યોગ્ય પક્ષે હોવી જોઈએ. એમણે સ્વીકાર્યું હતું કે ક્ષેત્રમાં જટિલતાઓ છે પરંતુ દેશની અંદર વધુ એમઆરઓ સુવિધાઓ ઊભી કરવાથી તે ઓછી થઈ રહી છે.

આકાશ એરના સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ મેઇન્ટેનન્સ એન્ડ એન્જિનિયરિંગ ડેનિયલ સાલ્ડન્હાએ જણાવ્યું હતું કે નોઈડા એરપોર્ટ પર એરલાઇનની એમઆરઓ સુવિધા વર્ષ ૨૦૨૮માં તૈયાર થઈ જશે તેવી આશા છે. હાલમાં આશરે ૮૦૦ ની સંખ્યા ધરાવતો ભારતનો કોમર્શિયલ વિમાનોનો કાફલો આગામી વર્ષોમાં બમણો થવાની અપેક્ષા છે કારણ કે એરલાઇન્સ વધતી મુસાફરીની માંગને પહોંચી વળવા માટે વધુ વિમાનો સામેલ કરી રહી છે.

આ સત્રમાં જીએમઆર એરો ટેકનિક, સરકારી સ્વામિત્વ ધરાવતી એઆઈ એન્જિનિયરિંગ સર્વિસિસ લિમિટેડ, એરવર્ક્સ અને મેક્સ એરોસ્પેસના ટોચના અધિકારીઓએ પણ ભાગ લીધો હતો, જેમણે વ્યાપાર માટેની વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ તેમજ દેશની અંદર ક્ષમતાઓને વધારવા પર ભાર મૂક્યો હતો.

આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં વિમાન બનાવતી કંપની એરબસે અંદાજ લગાવ્યો હતો કે આગામી દાયકામાં ભારતનો કોમર્શિયલ વિમાનોનો કાફલો કદમાં ત્રણ ગણો વધીને ૨,૨૫૦ થઈ જશે. ત્યારે એરબસે જણાવ્યું હતું કે જેમ જેમ કાફલો ત્રણ ગણો થશે, તેમ તેમ ભારત ઝડપથી જાળવણી, મરામત અને ઓવરહૉલિંગ માટેનું હબ બનવા તરફ આગળ વધશે અને વર્ષ ૨૦૩૫ સુધીમાં એરફ્રેમ, એન્જિન તથા ઘટકોનું બજાર વધીને ૯.૫ અબજ ડૉલર થઈ જશે.