કેન્દ્ર સરકારની ૧,૧૦૦ કરોડથી વધુની સંપત્તિના મુદ્રીકરણ માટે ભલામણ

પીઆઈબી દિલ્હીના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, ઇન્ટર-મિનિસ્ટરિયલ ગ્રુપ (IMG) દ્વારા કેન્દ્ર સરકારના જાહેર ક્ષેત્રના સાહસો (CPSEs) ની વધારાની જમીન અને મકાનોના મુદ્રીકરણ માટે ૧,૧૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુના પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ મહત્વપૂર્ણ ભલામણો હવે કેબિનેટ દ્વારા નિયુક્ત વૈકલ્પિક તંત્ર (Alternative Mechanism) સમક્ષ અંતિમ મંજૂરી માટે રજૂ કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સરકારી એકમો પાસે રહેલી બિનજરૂરી અને ઓછી વપરાતી સંપત્તિઓમાંથી આર્થિક મૂલ્ય પ્રાપ્ત કરવાનો છે, જેથી તેનો ઉત્પાદક ઉપયોગ થઈ શકે.

આ સમિતિના અધ્યક્ષ તરીકે જાહેર સાહસ વિભાગના સચિવ અને સહ-અધ્યક્ષ તરીકે ટેલિકોમ વિભાગના સચિવ જવાબદારી સંભાળે છે. સરકારના આ મુદ્રીકરણ કાર્યક્રમ હેઠળ વ્યવસ્થિત મૂલ્યાંકન, વ્યાવસાયિક વ્યવહાર તૈયારી અને સ્પર્ધાત્મક કિંમત શોધવાની પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવી રહી છે. એકવાર વૈકલ્પિક તંત્ર દ્વારા આ પ્રસ્તાવોને લીલી ઝંડી મળી જાય, ત્યારબાદ નિર્ધારિત પ્રક્રિયાઓ મુજબ આગળની મુદ્રીકરણની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે. આ પહેલ દ્વારા સરકાર જાહેર સંપત્તિઓના કાર્યક્ષમ સંચાલન અને પારદર્શક રીતે મૂલ્ય વધારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે, જે અંતે દેશમાં રોકાણ અને આર્થિક વિકાસને વેગ આપશે.

નેશનલ લેન્ડ મોનેટાઇઝેશન કોર્પોરેશન (NLMC) આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. આ સંસ્થા સંબંધિત મંત્રાલયો અને વિભાગો સાથે મળીને સંપત્તિનું આકલન, ડ્યુ ડિલિજન્સ, વેલ્યુએશન અને ટ્રાન્ઝેક્શન સ્ટ્રક્ચરિંગ જેવી મહત્વની કામગીરી કરે છે. NLMC નો ઉદ્દેશ્ય બજારલક્ષી મુદ્રીકરણ પ્રક્રિયા દ્વારા સરકારી સંપત્તિઓનો મહત્તમ લાભ મેળવવાનો છે.

નેશનલ લેન્ડ મોનેટાઇઝેશન કોર્પોરેશન (NLMC) એ ભારત સરકારની સંપૂર્ણ માલિકીની કંપની છે, જે નાણા મંત્રાલયના જાહેર સાહસ વિભાગના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ કાર્યરત હતી. આ સંસ્થાની સ્થાપના કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૨૧-૨૨ ની જાહેરાત બાદ કરવામાં આવી હતી. તે જાહેર ક્ષેત્રના એકમો અને સરકારી સંસ્થાઓની વધારાની જમીન તથા અન્ય બિન-મુખ્ય સંપત્તિઓના મુદ્રીકરણ માટે વ્યાવસાયિક સલાહ અને પારદર્શક પ્રક્રિયાઓ પૂરી પાડવાનું કામ કરતી હતી. આ સંસ્થાનું મુખ્ય કાર્ય સરકારી જમીનોના વ્યવસ્થિત વ્યવસ્થાપન દ્વારા આર્થિક સંસાધનો ઊભા કરવાનું હતું.