મિડટર્મ ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીની હાર બાદ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ પર સંકટ

અમેરિકાની ૨૦૨૬ની મિડટર્મ ચૂંટણીઓમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટીને ભારે નુકસાન થયું છે, જેના કારણે વોશિંગ્ટન અને પાર્ટીના આંતરિક માળખામાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે. આ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીએ પ્રતિનિધિ સભા અને સીનેટ એમ બંને ગૃહો પર કબજો જમાવ્યો છે. ખાસ કરીને ટેક્સાસ, કન્સાસ, સાઉથ કેરોલિના, આયોવા, નોર્થ કેરોલિના અને ઓહાયો જેવા રિપબ્લિકન પાર્ટીના મજબૂત ગઢમાં મળેલી હારે પાર્ટી સામે ગંભીર નેતૃત્વ સંકટ ઊભું કર્યું છે. હવે મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે ટ્રમ્પ સરકાર સંસદમાં કેવી રીતે કામ કરશે અને ભવિષ્યમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીની કમાન કોના હાથમાં રહેશે.

આ ચૂંટણી પરિણામો બાદ પાર્ટીમાં અલગ-અલગ શક્તિ કેન્દ્રો ઉભરતા દેખાય છે. ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ અને સીનેટર ટેડ ક્રૂઝ જેવા નેતાઓના નિવેદનોએ આ ચર્ચાને વધુ તેજ કરી છે. જે.ડી. વાન્સને લાંબા સમયથી ટ્રમ્પના સંભવિત ઉત્તરાધિકારી માનવામાં આવે છે, પરંતુ આ હાર બાદ તેમની રાજકીય સ્થિતિ પણ જોખમમાં મુકાઈ છે. વાન્સે મિડટર્મ ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન ઉમેદવારો માટે સઘન પ્રચાર કર્યો હતો અને તેઓ રિપબ્લિકન નેશનલ કમિટીના ફંડ એકત્રિત કરનારા મુખ્ય વ્યક્તિની જવાબદારી પણ સંભાળતા હતા. જોકે, ટ્રમ્પ સરકારની અલોકપ્રિયતા સાથે જોડાયેલા હોવાને કારણે વાન્સની ભવિષ્યની દાવેદારી પર અસર પડી શકે છે.

સંદેશ (વિદેશ) ના અહેવાલ મુજબ, જે.ડી. વાન્સે ૪ નવેમ્બરના રોજ X પર એક પોસ્ટ દ્વારા હારના ચાર મુખ્ય કારણો દર્શાવ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે ૨૦૨૪માં ટ્રમ્પ અને વાન્સને મત આપનારા ઘણા લોકો ૨૦૨૬ની મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીમાં જોડાયા હતા. વાન્સે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઈરાન સાથેનું યુદ્ધ પાર્ટીની હારનું સૌથી મોટું કારણ હતું. તેમણે ઉમેર્યું કે દરેક વ્યક્તિ જાણે છે કે આપણે કેમ હાર્યા અને પ્રામાણિક ચર્ચા આનાથી જ શરૂ થવી જોઈએ. વાન્સે ચાર મુદ્દાઓ પર ભાર મૂક્યો: પ્રથમ, અમેરિકન જનતા ઈરાન સાથેના યુદ્ધનો અંત ઈચ્છે છે; બીજું, ફુગાવા અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચમાં ઘટાડો લાવવો એ જનતાની પ્રાથમિકતા છે; ત્રીજું, મતદારો ઈચ્છે છે કે સરકાર 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' ની નીતિ અપનાવી દેશ અને નાગરિકોના હિતોને પ્રાથમિકતા આપે; અને ચોથું, અમેરિકા અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના સંબંધો પ્રત્યે મતદારોએ અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો.

ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાની સરકારે સતત અમેરિકાને સંઘર્ષથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી હતી અને ચેતવણી આપી હતી કે ઈઝરાયલનો સાથ આપીને અમેરિકા તેના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક હિતોને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે, જેની કિંમત સામાન્ય અમેરિકન નાગરિકોએ ચૂકવવી પડશે. આ બાબતે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્વીકાર્યું છે કે ઈરાન યુદ્ધનો ચૂંટણી પરિણામો પર પ્રભાવ પડ્યો હતો, જોકે તેમણે પોતાના નિર્ણયનો બચાવ કર્યો હતો. ટ્રમ્પના મતે, યુદ્ધના કારણે ગેસના ભાવમાં વધારો થયો હતો, જેની સીધી અસર મતદારો પર પડી હતી.

બીજી તરફ, સીનેટર ટેડ ક્રૂઝે આ હારને 'બ્લુ સુનામી' અને 'વોટરગેટ સ્તરની અસ્વીકૃતિ' તરીકે ઓળખાવી છે. આજે તક ના અહેવાલ મુજબ, ક્રૂઝે કહ્યું કે પાર્ટી એટલા માટે ન હારી કારણ કે સમર્થકો વોટ આપવા નહોતા આવ્યા, પરંતુ એટલા માટે હારી કારણ કે અગાઉ રિપબ્લિકનને વોટ આપનારા મતદારો હવે ડેમોક્રેટ્સ તરફ વળ્યા છે. ક્રૂઝે મોંઘવારી, ભ્રષ્ટાચાર, ઈરાન સાથેનું યુદ્ધ અને ટેરિફને મતદારોની નારાજગીના મુખ્ય કારણો ગણાવ્યા હતા. કન્સાસના એક્ઝિટ પોલનો હવાલો આપીને તેમણે જણાવ્યું કે લોકો માટે રોજિંદા ખર્ચની ચિંતા સૌથી મોટી હતી. તેમણે સ્વીકાર્યું કે રિપબ્લિકન પાર્ટીએ કામદારો, યુવાનો, ખેડૂતો, ગ્રામીણ સમુદાયો અને હિસ્પેનિક મતદારો જેવા પરંપરાગત સમર્થક જૂથોને પોતાનીથી દૂર કર્યા છે.

ટેડ ક્રૂઝે પાર્ટીને આર્થિક પ્રાથમિકતાઓ અને કામદાર વર્ગના મુદ્દાઓ પર ફરી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની સલાહ આપી છે. સાથે જ તેમણે ચેતવણી આપી કે ડેમોક્રેટ્સ તેમના બહુમતીનો ઉપયોગ ટ્રમ્પ અને તેમના પ્રશાસન સામે તપાસ, સમન અને મહાભિયોગની કાર્યવાહી કરવા માટે કરી શકે છે, જેનો તેઓ વિરોધ કરશે. આ ઉપરાંત, એનડીટીવી ઈન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, વિઝા પરની કડકાઈ અને ટેરિફની ધમકીઓને કારણે ભારતીય-અમેરિકનોનો રોષ પણ ટ્રમ્પ માટે મોંઘો પડ્યો છે.

હવે રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં નવા શક્તિ કેન્દ્રો ઉભરી રહ્યા છે. વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો, ફ્લોરિડાના રોન ડીસેન્ટિસ અને ટેડ ક્રૂઝ જેવા નેતાઓ આગામી નેતૃત્વ માટે ચર્ચામાં છે. પાર્ટીના કેટલાક રણનીતિકારો ટ્રમ્પની વિવાદિત રાજકીય શૈલીથી દૂર રહીને પરંપરાગત આર્થિક રૂઢિચુસ્તતા તરફ પાછા ફરવાની હિમાયત કરી રહ્યા છે. જ્યારે કેટલાક માને છે કે ટ્રમ્પનો પ્રભાવ જળવાઈ રહેશે. આ દરમિયાન, કન્ઝર્વેટિવ રણનીતિકાર ક્રિસ બસ્કીર્કે 'રોકબ્રિજ નેટવર્ક' નામની સંસ્થા સ્થાપી છે, જેનો હેતુ સમૃદ્ધ દાતાઓ, ડેટા વિશ્લેષકો અને કાર્યકરોને જોડીને ટ્રમ્પ વગર પણ MAGA આંદોલન જીવંત રાખવાનું છે. આ નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા ફંડિંગ ગ્રુપ 'ટર્નઆઉટ ફોર અમેરિકા' એ ૨૦૨૪ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં ઘરો-ઘરે પ્રચાર અને મતદારોના સંપર્ક માટે કથિત રીતે ૩.૪૫ કરોડ ડોલર ખર્ચ્યા હતા.