ભારતીય વાયુસેનાએ રેસ કોર્સ સ્ટેશનની ૩૯.૫ એકર જમીન L&DO ને સોંપી

ભારતીય વાયુસેનાએ દિલ્હીના રેસ કોર્સ એર ફોર્સ સ્ટેશન ખાતે આવેલા તેના સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સની ૩૯.૫ એકર જમીન સત્તાવાર રીતે લેન્ડ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓફિસ (L&DO) ને સોંપી દીધી છે. આ જમીનનું હસ્તાંતરણ 'જેવું છે જ્યાં છે' (as is where is) ના આધારે કરવામાં આવ્યું છે. આજતકના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રક્રિયા કેન્દ્ર સરકારની એક મોટી પહેલનો ભાગ છે, જેના હેઠળ લોક કલ્યાણ માર્ગની આસપાસ આવેલી મુખ્ય સરકારી જમીનોને પરત લેવામાં આવી રહી છે.

આ વિસ્તાર સુરક્ષા અને વહીવટી દ્રષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે કારણ કે અહીં વડાપ્રધાનનું નિવાસસ્થાન આવેલું છે. વાયુસેના દ્વારા સોંપવામાં આવેલી આ જમીન મુખ્યત્વે સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતી હતી. આ કોમ્પ્લેક્સમાં ગોલ્ફ કોર્સ, સ્વિમિંગ પૂલ અને અન્ય વિવિધ રમતગમતની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હતી.

L&DO દ્વારા અગાઉ આ વિસ્તારમાં અંદાજે ૩૯.૯ એકર જમીનની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી ૩૯.૫ એકર જમીન હવે તેના કબજામાં આવી ગઈ છે. હવે પછીના તબક્કા તરીકે, ડિફેન્સ એસ્ટેટ ઓફિસ, ભારતીય વાયુસેના અને L&DO ની એક સંયુક્ત ટીમ આ વિસ્તારનું સર્વેક્ષણ કરશે. આ સર્વેનો મુખ્ય હેતુ જમીનની ચોક્કસ સીમાઓ નક્કી કરવાનો અને માપણીમાં કોઈ તફાવત છે કે નહીં તેની તપાસ કરવાનો છે, જેથી જમીનનું સચોટ ક્ષેત્રફળ સ્પષ્ટ થઈ શકે.

કેન્દ્ર સરકાર છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી લુટિયન્સ દિલ્હીના આ વિસ્તારમાં સરકારી જમીનો પરત મેળવવાની ઝુંબેશ ચલાવી રહી છે અને આ એકલુતો કિસ્સો નથી. આ અભિયાન હેઠળ અગાઉ દિલ્હી રેસ ક્લબની ૫૩ એકર જમીન અને જયપુર પોલો ગ્રાઉન્ડ પર પણ કબજો મેળવવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, દિલ્હી જિમખાના ક્લબ જેવી અન્ય મિલકતો સામે પણ કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.

સરકારનું તર્ક છે કે આ તમામ જમીનો જાહેર હેતુ માટે જરૂરી છે. જોકે, આ જમીનોના ભવિષ્યના ઉપયોગ અંગે હજુ સુધી કોઈ સ્પષ્ટ જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. આ વિસ્તાર દિલ્હીના સૌથી મોંઘા અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંનો એક હોવાથી, સરકાર તેનો ઉપયોગ જાહેર ઉપયોગ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા અથવા અન્ય વિકાસ કાર્યો માટે કરી શકે છે.

આ જમીન હસ્તાંતરણની પ્રક્રિયા પહેલાં વાયુસેનાની અંદર કેટલીક ચિંતાઓ જોવા મળી હતી. નિવૃત્ત થવા જઈ રહેલા વાયુસેના પ્રમુખ એર ચીફ માર્શલ એપી સિંહે ઓક્ટોબરમાં રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહને પત્ર લખીને આ જમીનને વાયુસેના પાસે જ રાખવા માટે અપીલ કરી હતી. તેમણે પત્રમાં જણાવ્યું હતું કે આ સ્ટેશન એર હેડક્વાર્ટરને સહયોગ પૂરો પાડે છે અને તે હજારો કર્મચારીઓની સુવિધાઓ સાથે જોડાયેલું છે.

સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ બંધ થવાને કારણે ઘણા ભૂતપૂર્વ અને વર્તમાન કર્મચારીઓમાં નારાજગી પણ જોવા મળી હતી. તેમ છતાં, વહીવટી પ્રક્રિયા આગળ વધી અને અંતે જમીન સોંપવામાં આવી. હવે સંયુક્ત સર્વે પૂર્ણ થયા બાદ જમીનનું ભવિષ્ય નક્કી થશે અને વાયુસેનાએ તેના માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવી પડી શકે છે.

આ સમગ્ર ઘટના દર્શાવે છે કે કેન્દ્ર સરકાર વડાપ્રધાનના નિવાસસ્થાનની આસપાસની જમીનો પર પોતાનું નિયંત્રણ મજબૂત કરવા માંગે છે. સાથે જ, આ કિસ્સો સંરક્ષણ દળો અને નાગરિક વહીવટીતંત્ર વચ્ચેના સમન્વયની જરૂરિયાતને પણ ઉજાગર કરે છે. એકંદરે, આ પગલું કેન્દ્રની ભૂમિ નીતિનો એક ભાગ છે, જેમાં મુખ્ય સરકારી મિલકતોને પરત લાવીને તેમનો શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.