સુરતની insideFPV કંપનીએ લદ્દાખમાં એન્ટી-જેમિંગ કામિકાઝ ડ્રોનનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું

સુરત સ્થિત સંરક્ષણ ટેકનોલોજી કંપની insideFPV એ લદ્દાખમાં આશરે ૧૮,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએ સક્રિય ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર (EW) પરિસ્થિતિઓમાં કામિકાઝ ફર્સ્ટ-પર્સન વ્યુ (FPV) ડ્રોનનું પરીક્ષણ કરનાર પ્રથમ ભારતીય કંપની બની છે. દેશગુજરાત ના અહેવાલ મુજબ, કંપનીના સ્વદેશી કામિકાઝ FPV ડ્રોન 'અદવિક'નું પરીક્ષણ એડવાન્સ્ડ ડ્રોન ડિફેન્સ સિસ્ટમ સહિતની ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સિસ્ટમ્સ ચાલુ હોવા છતાં કરવામાં આવ્યું હતું. આ ટ્રાયલ્સ દરમિયાન ડ્રોને તેની ફ્લાઇટ અને કોમ્યુનિકેશન લિંક જાળવી રાખી હતી, જે તેની એન્ટી-જેમિંગ ક્ષમતા દર્શાવે છે. પરીક્ષણ બાદ આ ડ્રોન ભારતીય સેનાને સોંપવામાં આવ્યું છે.

આધુનિક યુદ્ધભૂમિ પર નાના હુમલાવર ડ્રોન સામે ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર એક મોટો પડકાર છે. યુક્રેનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધે સાબિત કર્યું છે કે કોમ્યુનિકેશન જેમિંગ કેવી રીતે FPV ડ્રોન કામગીરીમાં વિક્ષેપ પાડી શકે છે. જ્યારે જેમર્સ ડ્રોન અને તેના ઓપરેટર વચ્ચેના સંપર્કને અસર કરે છે, ત્યારે વિમાન પર નિયંત્રણ રાખવાની અને મિશન પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતા જોખમાય છે.

આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે insideFPV એ વ્યાપારી રીતે ઉપલબ્ધ ઘટકો પર આધાર રાખવાને બદલે સ્વદેશી કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ વિકસાવી છે. કંપનીએ તેના એન્ટેના રેક સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને અદવિકની રેડિયો ફ્રીક્વન્સી (RF) કોમ્યુનિકેશન સ્વિચિંગ લિંક તૈયાર કરી છે, જેમાં વિવાદિત ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક વાતાવરણ માટે કસ્ટમાઇઝ્ડ હાર્ડવેર સાથે અનેક RF સિસ્ટમ્સને એકીકૃત કરવામાં આવી છે. આ સિસ્ટમ એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે કે જેનાથી વધારાનું વજન અને પાવર વપરાશ ઓછો રહે અને ડ્રોનના કેમેરા તેમજ ફ્લાઇટ ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં કોઈ દખલ ન થાય. insideFPV મુજબ, અત્યાર સુધી કરવામાં આવેલા સક્રિય જેમિંગ ટ્રાયલ્સ દરમિયાન અદવિકે તેની કંટ્રોલ લિંક સફળતાપૂર્વક જાળવી રાખી છે.

ડ્રોનને હલકું અને સસ્તું રાખવું એ ડિઝાઇનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય હતો. insideFPV ના CTO દેવંત ભારદ્વાજે આ અભિગમ સમજાવતા કહ્યું કે, “મોટાભાગના લોકો માને છે કે એન્ટી-જેમિંગનો અર્થ ભારે અને મોંઘો ડ્રોન છે. અમે તેનાથી વિરુદ્ધ ઈચ્છતા હતા. અમે ૨૦૨૦ થી ટેક્ટિકલ લો-કોસ્ટ ડ્રોન વિકસાવી રહ્યા છીએ જ્યારે કોઈએ તેને ગંભીરતાથી લીધું ન હતું. આ ડ્રોન કોમ્પેક્ટ છે, એટલા સસ્તા છે કે તેને ગુમાવી શકાય, અને અમે હજુ સુધી કોઈ જેમરને તેને રોકતા જોયા નથી.”

લદ્દાખની પસંદગી અદવિકની કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમનું ઇલેક્ટ્રોનિક જેમિંગ સામે અને પડકારજનક પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં પરીક્ષણ કરવા માટે કરવામાં આવી હતી. ૧૮,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએ પાતળી હવા એરોડાયનેમિક પ્રદર્શન અને પ્રોપેલર કાર્યક્ષમતાને અસર કરે છે, જ્યારે થીજી જતું તાપમાન બેટરીના પ્રદર્શન પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે. આ બાબતે ભારદ્વાજે જણાવ્યું કે, “જો તે ત્યાં કામ કરે છે, તો તે આપણી સરહદો પર ગમે ત્યાં કામ કરશે.”

ભારત માટે અદવાન્સ ડ્રોન કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમનો સ્વદેશી વિકાસ દેશના સંરક્ષણ ટેકનોલોજી ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને વિદેશી ટેકનોલોજી પર નિર્ભરતા ઘટાડવા તરફનું એક મહત્વનું પગલું છે. આધુનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવી એ મોટો પડકાર છે, કારણ કે માનવરહિત સિસ્ટમ્સ મોટી સંખ્યામાં તૈનાત કરવી જરૂરી છે.

આધુનિક યુદ્ધમાં સ્કેલના મહત્વ પર ભાર મૂકતા મેજર જનરલ વિકાસ શર્મા (રિટાયર્ડ) એ કહ્યું કે, “આધુનિક સંઘર્ષ ટેકનોલોજી જેટલો જ સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવી રહ્યો છે. ભારતને ચોકસાઈપૂર્વકના હુમલાઓ માટે લગભગ એક લાખ ઓછા ખર્ચવાળા કામિકાઝ ડ્રોનની જરૂર છે, જે એવા સ્કેલ પર બનાવવામાં આવે કે જેનાથી પ્રતિ ડ્રોન ખર્ચ ઘટી જાય.”