તાલિબાનના લડકીઓના શિક્ષણના નિર્ણયનું ઝાકીર નાઈકે કર્યું સમર્થન

વિવાદાસ્પદ ભારતીય ઇસ્લામિક ઉપદેશક ઝાકીર નાઈકે અફઘાનિસ્તાનમાં છોકરીઓના શિક્ષણ પર તાલિબાન દ્વારા લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોનું સમર્થન કરતા ભારત, પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન એમ ત્રણ દેશોમાં ભારે ટીકાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા એક વીડિયો ક્લિપમાં નાઈકે દાવો કર્યો છે કે મીડિયા અફઘાનિસ્તાનની વાસ્તવિક સ્થિતિનું ખોટું નિરૂપણ કરી રહ્યું છે.

NDTVના અહેવાલ મુજબ, ઝાકીર નાઈકે તાલિબાન વહીવટીતંત્રનો બચાવ કરતા જણાવ્યું હતું કે તાલિબાન દ્વારા છોકરીઓના માધ્યમિક અને ઉચ્ચ શિક્ષણને માત્ર સુરક્ષા સ્થાપિત ન થાય ત્યાં સુધી મોકૂફ રાખવામાં આવ્યું છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે મીડિયામાં જે કંઈ પણ આવે છે તે બધું સાચું હોતું નથી. તેમણે તાલિબાનના પ્રવક્તાના હવાલા આપતા કહ્યું હતું કે ત્યાંની સ્થિતિ મહિલાઓ માટે બહુ સુરક્ષિત નથી. નાઈકે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે તાલિબાનના એક રાજદૂત દ્વારા તેમને ખાતરી આપવામાં આવી હતી કે જ્યારે સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થઈ જશે ત્યારે નિયંત્રણો ઓછા કરવામાં આવશે.

નાઈકેના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રાથમિક શિક્ષણ ધોરણ ૬ સુધી ખુલ્લું છે, પરંતુ સુરક્ષિત વાતાવરણના અભાવ અને મહિલા શિક્ષકોની અછતને કારણે ઉચ્ચ શિક્ષણ પર વિરામ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે અફઘાન મહિલાઓ ઇસ્લામિક અભ્યાસ અને શરિયામાં માસ્ટર્સ ડિગ્રી અને પીએચડી કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે જો કોઈ યોગ્ય શિક્ષકો ન મળે ત્યાં સુધી શિક્ષણમાં વિલંબ કરે તો તેમાં કોઈ સમસ્યા નથી.

ઝાકીર નાઈકના આ નિવેદનો સામે પાકિસ્તાની શિક્ષણ કાર્યકર્તા અને મલાલા યુસુફઝાઈના પિતાએ આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે નાઈકના નિવેદનોને "ખૂબ જ ચિંતાજનક અને નિરાશાજનક" ગણાવ્યા છે. યુસુફઝાઈએ કહ્યું કે વિશ્વ સ્તરે આટલી મોટી ખ્યાતિ ધરાવતા ઇસ્લામિક વિદ્વાન ઝાકીર નાઈકે છોકરીઓને શિક્ષણથી વ્યવસ્થિત રીતે અલગ રાખવાના તાલિબાનના પગલાંને તર્કબદ્ધ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવો એ અત્યંત દુઃખદ છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે અનિશ્ચિત પ્રતિબંધને માત્ર "મોકૂફ રાખવું" તરીકે રજૂ કરવો અને મહિલા શિક્ષકોની અછતનો મુદ્દો ઉઠાવવો પરંતુ તે અછત કેવી રીતે દૂર કરી શકાય તેની સ્પષ્ટતા ન કરવી એ કોઈ વિશ્વસનીય બચાવ નથી. યુસુફઝાઈએ ચેતવણી આપી હતી કે આવા નિવેદનો તાલિબાન દ્વારા મહિલાઓ પર કરવામાં આવતા વ્યવસ્થિત અત્યાચારને યોગ્ય ઠેરવે છે, જેને તેમણે "ગંભીર અન્યાય" કહ્યો હતો. નોંધનીય છે કે મલાલા યુસુફઝાઈ પર તાલિબાન દ્વારા ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો હતો કારણ કે તેઓ છોકરીઓના શિક્ષણના અધિકાર માટે જાહેરમાં ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યા હતા અને ઉગ્રવાદી શાસન સામે અવાજ ઉઠાવતા હતા.

અફઘાનિસ્તાનના નિર્વાસી સાંસદ મરીયમ સોલેમાનખિલ દ્વારા પણ નાઈકના તર્કની કટાક્ષ સાથે ટીકા કરવામાં આવી હતી. તેમણે X પર લખ્યું હતું કે ઝાકીર નાઈકના જણાવ્યા મુજબ અફઘાન છોકરીઓને શિક્ષણ પર પ્રતિબંધ નથી, તેઓ માત્ર મહિલા શિક્ષકોની રાહ જોઈ રહી છે. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે શું આ એ જ મહિલા શિક્ષકો છે જેમને તાલિબાન દ્વારા કામ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે? તેમણે નાઈકને શરમ અનુભવવી જોઈએ તેવી વાત પણ કરી હતી.

ભારતીય ઇતિહાસકાર રુચિકા શર્માએ પણ આ બાબતે આકરા શબ્દોમાં પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે ધાર્મિક પુરુષોને "ખૂબ જ અનૈતિક જીવો" તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. શર્માએ કહ્યું હતું કે મહિલાઓના શિક્ષણ પર તાલિબાનના ભયાનક પ્રતિબંધની નિંદા કરવા માટે પોતાના ઇસ્લામિક પ્રભાવનો ઉપયોગ ન કરવો એ માનવ અધિકારોનું ઘોર ઉલ્લંઘન છે.

યુનિસેફના અહેવાલ મુજબ, સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ થી, જ્યારે તાલિબાન સત્તા પર આવ્યા, ત્યારથી ૨૬ લાખથી વધુ અફઘાન છોકરીઓને માધ્યમિક શિક્ષણથી વંચિત રાખવામાં આવી છે. યુનિસેફના પ્રેસ રિલીઝમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે અફઘાનિસ્તાન વિશ્વનો એકમાત્ર એવો દેશ છે જ્યાં છોકરીઓ અને મહિલાઓ માટે માધ્યમિક અને ઉચ્ચ શિક્ષણ અસરકારક રીતે બંધ છે. યુનિસેફના કાર્યકારી ડાયરેક્ટર કેથરીન રસેલે જણાવ્યું હતું કે દેશના ઇતિહાસમાં પાંચ વર્ષ ટૂંકા હોઈ શકે છે, પરંતુ તે એક છોકરીના જીવન માટે નિર્ણાયક સમયગાળો છે.

ઝાકીર નાઈકનો ભૂતકાળ જોતા, તેઓ ૨૦૧૬ માં ભારત છોડીને ભાગી ગયા હતા. બાંગ્લાદેશી તપાસકર્તાઓએ ખુલાસો કર્યો હતો કે જુલાઈ ૨૦૧૬ ના ઢાકા કેફે હુમલામાં સામેલ શસ્ત્રધારીઓમાંના એક તેના પ્રવચનોથી પ્રેરિત હતો. ત્યારબાદ ભારતીય તપાસ એજન્સીઓએ તેમની પ્રવૃત્તિઓ અંગે તપાસ શરૂ કરી હતી. પ્રોસિક્યુશનથી બચવા માટે, નાઈકે ૨૦૧૭ માં મલેશિયા સ્થળાંતર કર્યું હતું, જ્યાં તેમને કાયમી નિવાસી તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યા હતા. હાલમાં તેઓ ભારતની કડક યુએપીએ (UAPA) હેઠળ આતંકવાદ સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ માટે નોંધાયેલા છે.