દક્ષિણ આફ્રિકામાં સ્થાનિક ચૂંટણીઓ: ભ્રષ્ટાચાર અને નબળી સેવાઓ વચ્ચે ANC સામે પડકાર

દક્ષિણ આફ્રિકામાં બુધવાર, ૪ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી. આ ચૂંટણીઓમાં મતદારોમાં ભ્રષ્ટાચાર, વધતી જતી ગુનાખોરી અને જાહેર સેવાઓની નિષ્ફળતા પ્રત્યે ભારે રોષ જોવા મળ્યો હતો, જેના કારણે આફ્રિકન નેશનલ કોંગ્રેસ (ANC) ને મોટું નુકસાન થવાની શક્યતા છે. RFI અને ધ હિન્દુના અહેવાલો મુજબ, મતદારો સવારે વહેલીકથી જ મતદાન કેન્દ્રો પર લાઈનોમાં ઉભા રહ્યા હતા. સવારે ૭ વાગ્યે મતદાન શરૂ થયું હતું અને રાત્રે ૯ વાગ્યા સુધી મતદાન પ્રક્રિયા ચાલુ રહી હતી. મતદાન શરૂ થયાના ચાર કલાક પછી સુધીની પ્રક્રિયા મોટાભાગે શાંતિપૂર્ણ રહી હતી.

આ ચૂંટણીઓમાં ૨.૯ કરોડથી વધુ મતદારો નોંધાયેલા છે. જોકે, ૨૦૨૧ની છેલ્લી મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓમાં માત્ર ૪૬ ટકા મતદાન થયું હતું. ઓપિનિયન પોલ્સ સૂચવે છે કે નેલ્સન મંડેલાની પાર્ટી એવી ANC, જે ૨૦૨૧ની મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓમાં પ્રથમ વખત ૫૦ ટકાથી ઓછો સમર્થન મેળવી હતી, તે આ વખતે ૪૦ ટકાથી પણ નીચે પડી શકે છે. આલ જઝીરાના અહેવાલ મુજબ, ૬૦ ટકાથી વધુ મતોની ગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ ANC આશરે ૩૨ ટકા મતો પર હતું.

દક્ષિણ આફ્રિકાના ઘણા શહેરો હવે અસ્થિર ગઠબંધન સરકારો તરફ આગળ વધી રહ્યા છે, કારણ કે ANC સિવાય અન્ય કોઈ પાર્ટી એટલી મોટી નથી કે તે તેનું સ્થાન લઈ શકે. પાણી અને વીજળી જેવી પાયાની સેવાઓ પૂરી પાડવામાં નિષ્ફળતા માટે અંશતઃ આવી અસ્થિર ગઠબંધન સરકારોને જવાબદાર ગણવામાં આવે છે. જોહાનિસબર્ગ, જે દક્ષિણ આફ્રિકાનું વ્યાપારી કેન્દ્ર છે, તે આ ચૂંટણીઓમાં સૌથી મોટું ઇનામ માનવામાં આવે છે. અહીં ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ (DA) ના ઉમેદવાર હેલન ઝિલેએ જોરદાર પ્રચાર કર્યો હતો. અનુમાન છે કે તેઓ સૌથી વધુ મતો મેળવશે, પરંતુ તેમની પાસે બહુમતી નહીં હોય. ૨૦૨૧ પછી આ શહેરના સાત મેયર બદલાયા છે કારણ કે એક પછી એક ગઠબંધન સરકારો પડી ગઈ હતી. અહીંના રહેવાસીઓએ ક્યારેક અઠવાડિયા સુધી પાણી કે વીજળી વગર રહેવું પડે છે અને રસ્તાઓ પર ખાડા તેમજ ટ્રાફિક લાઇટ્સ બગડેલી જોવા મળે છે.

રાષ્ટ્રપતિ સિરિલ રામાફોસાએ જોહાનિસબર્ગમાં મતદાન કર્યા બાદ જણાવ્યું હતું કે, "મેં સ્થાનિક સરકારના સ્તરે જે પડકારો છે તે જોયા છે, પરંતુ અમે અમારી સ્થાનિક સરકારના માળખાને પુનઃનિર્મિત કરવા માટે દ્રઢ નિશ્ચયી છીએ." ધ હિન્દુ મુજબ, તેમણે સ્વીકાર્યું કે "મ્યુનિસિપલ નિષ્ફળતાઓએ લોકશાહી શાસનમાં જાહેર વિશ્વાસ અને આત્મવિશ્વાસ ઘટાડવામાં ફાળો આપ્યો છે." જોકે, તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ ચૂંટણી પરિસ્થિતિને બદલવાની એક તક છે અને તેમની પાર્ટી ફરીથી સમર્થન મેળવશે.

મતદારોની મુખ્ય ચિંતાઓમાં વીજળી અને પાણીના અનિશ્ચિત પુરવઠા, બેરોજગારી, ગુનાખોરી અને સસ્તા આવાસનો અભાવ સામેલ છે. ૪૭ વર્ષીય સિક્યુરિટી ગાર્ડ થેમ્બા ન્ટુલીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે, "હું આશા રાખું છું કે આ વખતે વસ્તુઓ સુધરશે, ખાસ કરીને જ્યાં અમે રહીએ છીએ. અમને સૌથી વધુ જરૂર સારી સેવાઓની છે." કેપ ટાઉનમાં લંગા ટાઉનશિપમાં મતદાન કરવા આવેલા ૫૦ વર્ષીય થેમ્બિંકોસી સોમાનાએ AFP ને કહ્યું કે, "હું ઈચ્છું છું કે વસ્તુઓ બદલાય... લોકોને કામ મળવું જોઈએ, લોકોએ દુઃખ ન સહન કરવું જોઈએ." બીજી તરફ, ગ્વેબેરાહ શહેરના ૨૬ વર્ષીય બેરોજગાર શેન જેકબે નિરાશા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, "મતદાન? ક્યારેય નહીં, ફરીથી નહીં. હું ૨૦૧૮થી મતદાન કરી રહ્યો છું, અને મને શું મળ્યું? કંઈ નહીં. મારું જીવન બદલાયું નથી; જો કંઈ બદલાયું હોય તો તે વધુ ખરાબ થયું છે." જોહાનિસબર્ગના સોવેટો ટાઉનશિપના ૨૭ વર્ષીય સ્ટ્રીટ વેન્ડર મોઝેસ મશાબાએ AFP ને જણાવ્યું કે, "ક્યારેક અમારી પાસે પાણી કે વીજળી હોતી નથી. બેરોજગારીનો દર પણ ઊંચો છે, જે હતાશાજનક છે," અને આ કારણોસર તેઓ મતદાન કરવા પ્રેરાયા હતા.

એન્જિનિયર સાબેલો ઝુલુ જેવા કેટલાક મતદારોને ચિંતા છે કે જો પરિણામો નજીકના રહેશે, તો ઘણી નગરપાલિકાઓમાં 'હંગ કાઉન્સિલ' (કોઈપણ પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી ન હોવી) અને અસ્થિર ગઠબંધન સરકારો બની શકે છે. કેપ ટાઉનમાં DA ના નિયંત્રણમાં રહેવાની પ્રબળ શક્યતા છે. અન્ય મહત્વના વિસ્તારોમાં પ્રિટોરિયાનું વહીવટી કેન્દ્ર ટ્શ્વાને અને ડરબન શહેર ધરાવતું ઈથેકવિની સામેલ છે, જ્યાં પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જેકબ ઝુમાની uMkhonto weSizwe પાર્ટી મજબૂત છે.

આ ચૂંટણીના પરિણામો ૨૦૨૯ની રાષ્ટ્રીય ચૂંટણીઓ માટે રાજકીય માળખું તૈયાર કરવામાં મદદ કરશે. સાથે જ, ૨૦૨૭માં પાર્ટીના નેતા તરીકે સિરિલ રામાફોસાની મુદત પૂરી થવાની હોવાથી, ANC ની અંદર ઉત્તરાધિકારની લડાઈ પર પણ આ પરિણામોની અસર પડી શકે છે. ANC એ ૨૦૨૪માં રાષ્ટ્રીય બહુમતી ગુમાવ્યા પછી DA અને નાની પાર્ટીઓ સાથે ગઠબંધન કરવા મજબૂર થયું હતું. રંગભેદ (apartheid) ના અંત લાવવામાં ભજવેલી ભૂમિકાને કારણે કેટલાક મતદારો હજુ પણ ANC પ્રત્યે વફાદાર છે, પરંતુ વીજ કાપ અને પાણીની અછત જેવી સમસ્યાઓથી વધુ લોકો કંટાળી ગયા છે.

ચૂંટણીના અંતિમ પરિણામો રવિવાર, ૮ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ જાહેર થવાની અપેક્ષા છે.

આફ્રિકન નેશનલ કોંગ્રેસ (ANC) દક્ષિણ આફ્રિકાની એક મુખ્ય રાજકીય પાર્ટી હતી જેણે રંગભેદ પ્રથાનો અંત લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી અને નેલ્સન મંડેલાના નેતૃત્વમાં દેશનું સંચાલન કર્યું હતું.