હિમાચલ સરકાર દ્વારા માછલી પાલકો અને માછીમારો માટે મોટી સહાય યોજનાની જાહેરાત

હિમાચલ પ્રદેશ સરકાર દ્વારા માછલી ઉછેર સાથે જોડાયેલા લોકો અને માછીમારોને આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડવા માટે બે નવી યોજનાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, તેમ એબીપી લાઈવના અહેવાલ મુજબ.

આ નવી યોજનાઓનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કુદરતી આપત્તિઓ અથવા બજારમાં માછલીના ભાવમાં થતા ઘટાડાને કારણે થતા નુકસાનની ભરપાઈ કરવાનો છે. આ પગલા દ્વારા માછલી ઉછેરના વ્યવસાય અને માછીમારી સાથે જોડાયેલા લોકોના આર્થિક જીવનને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

સરકારે ખાસ કરીને ટ્રાઉટ માછલીના પાલકો માટે 'જોખમ નિધિ યોજના' શરૂ કરી છે. આ યોજના હેઠળ, જો પૂર, વાદળ ફાટવું અથવા ભૂસ્ખલન જેવી કુદરતી આપત્તિઓથી ટ્રાઉટ માછલીના ઉછેરને નુકસાન થાય, તો નોંધાયેલા પાલકોને વધુમાં વધુ ₹૫૦,૦૦૦ સુધીની આર્થિક સહાય આપવામાં આવશે. આ યોજનાના અમલીકરણ માટે સરકારે ₹૧ કરોડનો ફંડ ફાળવ્યો છે. જોકે, આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે ટ્રાઉટ પાલકોએ દર વર્ષે ₹૫૦૦નું યોગદાન આપવું પડશે, એટલે કે યોજનામાં તેમને પોતાની તરફથી પણ અમુક રકમ જમા કરાવવાની રહેશે.

માછીમારો માટે પણ સરકાર દ્વારા મહત્વપૂર્ણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. 'મુખ્યમંત્રી માછીમાર સહાય યોજના' હેઠળ, જળાશયોમાં માછલી પકડીને વેચતા લાયસન્સ ધરાવતા માછીમારોને તેમની પેદાશના ઓછામાં ઓછા ₹૧૦૦ પ્રતિ કિલો ભાવ મળે તેવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. જો અધિકૃત હરાજી દરમિયાન માછલીનો ભાવ ₹૧૦૦ પ્રતિ કિલોથી ઓછો રહેતો હોય, તો સરકાર તફાવતની ભરપાઈ કરવા માટે સબસિડી આપશે. આ સબસિડી હેઠળ વધુમાં વધુ ₹૨૦ પ્રતિ કિલો સુધીની સહાય મળી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો માછલીનો ભાવ ₹૮૦ પ્રતિ કિલો મળે છે, તો સરકાર તરફથી ₹૨૦ પ્રતિ કિલોની સહાય આપી શકાય છે.

આ સહાય સીધી માછીમારોના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવશે, જેથી તેમને સહાય મેળવવા માટે સરકારી કચેરીઓના ધક્કા ખાવા ન પડે. આ યોજનાથી અંદાજે ૬,૦૦૦ થી ૬,૩૦૦ જેટલા સક્રિય અને લાયસન્સ ધરાવતા માછીમારોને ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે.

આ ઉપરાંત, માછીમારોની આવકમાં આવતા અવરોધોને ધ્યાનમાં રાખીને 'મુખ્યમંત્રી માછીમાર સન્માન નિધિ યોજના' હેઠળ પણ સહાયની જોગવાઈ છે. માછલી પકડવા પર જ્યારે પ્રતિબંધ લાદવામાં આવે છે, તે સમયગાળા દરમિયાન માછીમારોની કમાણી બંધ થઈ જાય છે. આ મુશ્કેલ સમયમાં તેમના રોજિંદા ખર્ચમાં મદદરૂપ થવા માટે, સરકાર દર વર્ષે ₹૩,૫૦૦ની સહાય પૂરી પાડશે.

આ તમામ યોજનાઓનો હેતુ માછલી ઉછેર અને માછીમારીના ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લોકો, ખાસ કરીને નાના માછીમારો અને ટ્રાઉટ પાલકોને આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડવાનો છે. બજારમાં ભાવ ઘટવા કે કુદરતી આપત્તિઓ આવવાથી થતા નુકસાન સામે આ સહાય તેમના માટે મોટો ટેકો સાબિત થઈ શકે છે.

હિમાચલ પ્રદેશ ભારતનું એક પહાડી રાજ્ય છે જે તેના કુદરતી સંસાધનો અને પર્વતીય ભૂપ્રદેશ માટે જાણીતું છે. રાજ્યમાં પૂર અને ભૂસ્ખલન જેવી કુદરતી આપત્તિઓ વારંવાર આવતી હોય છે, જે સ્થાનિક ખેતી અને માછલી ઉછેર જેવા વ્યવસાયોને અસર કરે છે.