ભારતમાં AI ટ્રાફિક કેમેરાની ભૂલથી ખોટા ચલણ ફટકારાયા

ભારતમાં ટ્રાફિક નિયમોના સ્વચાલિત અમલીકરણ માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સંચાલિત ટ્રાફિક કેમેરાનો ઉપયોગ વધતો જાય છે, પરંતુ આ ટેકનોલોજીમાં મોટી ખામીઓ જોવા મળી રહી છે. ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, આ સિસ્ટમની ભૂલોને કારણે મોટરસાઇકલ અને કાર ચાલકોને મોટી સંખ્યામાં ખોટા ચલણ મોકલવામાં આવ્યા છે.

આ કેમેરા દ્વારા વસ્તુઓની ખોટી ઓળખ કરવામાં આવી હોવાના કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, કેટલાક કિસ્સાઓમાં કેમેરાએ ગિટારને પાછળ બેઠેલા વ્યક્તિ (પિલિયન) તરીકે ઓળખ્યું હતું, જેના કારણે દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો. તેવી જ રીતે, વ્યક્તિએ પહેરેલી પાઘડીને સિસ્ટમે ખુલ્લા માથા (હેલ્મેટ વગર) તરીકે ઓળખી હતી, જેને ટ્રાફિક નિયમનું ઉલ્લંઘન ગણવામાં આવ્યું હતું.

આ ટેકનોલોજીની ચોકસાઈ અંગે વાહનચાલકો તરફથી ફરિયાદોમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. આ ઘટનાઓએ સિસ્ટમની જવાબદારી અને પારદર્શિતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. વાહનચાલકોને પડતી મુશ્કેલીઓ ઘટાડવા માટે ટેકનોલોજીના વિકાસની સાથે તેની ચોકસાઈ સુનિશ્ચિત કરવી અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે.

બીજી તરફ, ભારત સરકારના ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઈટી મંત્રાલય (MeitY) હેઠળના 'IndiaAI Mission' દ્વારા દેશમાં સ્વદેશી AI ક્ષમતાઓ વિકસાવવા માટે મહત્વના પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, મંત્રાલયે તાજેતરમાં ત્રણ સ્વદેશી ફાઉન્ડેશન મોડલ્સ લોન્ચ કર્યા છે: EKA-૧, Dhīr ૨બી અને Dhīr ૫બી. આ મોડલ્સનું અનાવરણ આઈટી સેક્રેટરી એસ. કૃષ્ણન અને અન્ય ઉચ્ચ અધિકારીઓની હાજરીમાં કરવામાં આવ્યું હતું.

Soket Labs Technology and Research દ્વારા વિકસિત EKA-૧ મોડલ ૨૬.૩ બિલિયન પેરામીટર્સ ધરાવે છે અને તેને લગભગ ૭.૫ ટ્રિલિયન ટોકન્સ પર તાલીમ આપવામાં આવી છે. તે અંગ્રેજી સહિત તમામ ૨૨ અનુસૂચિત ભારતીય ભાષાઓને આવરી લે છે. Soket ના CEO અભિષેક અપરવલે જણાવ્યું હતું કે આ મોડલ ખાસ કરીને ભારતની બેંકિંગ, ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ અને સાયબર સિક્યુરિટી ક્ષેત્રની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આ મોડલ મોબાઈલ ડેટા કે વાઇફાઇ વગર પણ સ્માર્ટફોન જેવા લોકલ ડિવાઇસ પર કામ કરી શકે છે.

ZenteiQ AiTech Innovations દ્વારા વિકસિત Dhīr ૨બી અને Dhīr ૫બી ઓપન-સોર્સ મોડલ્સ છે, જે અંગ્રેજી અને ૧૦ ભારતીય ભાષાઓને સપોર્ટ કરે છે. ZenteiQ ના CEO પ્રો. શશિકુમારે જણાવ્યું હતું કે આ મોડલ્સ GPU અને TPU જેવા વિવિધ કમ્પ્યુટિંગ પ્લેટફોર્મ પર ચાલી શકે છે. તેની હળવી આર્કિટેક્ચરને કારણે તે ક્લાઉડ કનેક્ટિવિટી વગર મોબાઈલ ફોન પર પણ કાર્યરત થઈ શકે છે, જેનાથી ડેટા પ્રાઇવસી અને સુરક્ષામાં સુધારો થાય છે. આ મોડલ્સનો ઉપયોગ સંરક્ષણ, સરકારી, ઔદ્યોગિક અને શૈક્ષણિક ક્ષેત્રોમાં, ખાસ કરીને જ્યાં કનેક્ટિવિટી ઓછી હોય ત્યાં થઈ શકશે.

સરકારે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય AI કમ્પ્યુટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સંશોધન ખર્ચ માટે મળેલી સબસિડીને કારણે આ મોડલ્સનો વિકાસ શક્ય બન્યો છે. સેક્રેટરી એસ. કૃષ્ણન મુજબ, આવા સ્વદેશી મોડલ્સ ભારતની ટેકનોલોજીકલ અને વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાને મજબૂત કરશે. તેમણે ઉમેર્યું કે AIKosh જેવા પ્લેટફોર્મ દ્વારા આ મોડલ્સ સંશોધકો, વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય જનતા માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે, જેથી વધુ પ્રયોગો થઈ શકે.

IndiaAI મિશન એ ભારત સરકારનો એક પ્રોજેક્ટ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય દેશમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની ક્ષમતાઓ વધારવી અને સ્વદેશી લાર્જ લેંગ્વેજ મોડલ્સ (LLMs) તૈયાર કરવાનો છે.