ભારતનો કૃષિ વિકાસ દર ૪.૫ ટકા પર પહોંચ્યો: શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ

ભારતનો કૃષિ વિકાસ દર હવે ૪.૫ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, જે હરિયાળી ક્રાંતિ દરમિયાન આશરે ૩ ટકા જેટલો હતો. આ મહત્વપૂર્ણ માહિતી કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે આયોજિત 'ભારત એગ્રીકલ્ચર કોન્ફરન્સ ૨૦૨૬'માં વર્ચ્યુઅલ રીતે સંબોધન કરતા આપી હતી. ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા એક દાયકામાં દેશના કૃષિ ઉત્પાદનમાં લગભગ ૫૦ ટકાનો જંગી ઉછાળો આવ્યો છે. તેમણે આ સિદ્ધિનો સંપૂર્ણ શ્રેય દેશના ખેડૂતોને આપ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે ખેડૂતોના અથાગ પ્રયત્નોને કારણે જ ભારત આજે વિશ્વમાં અનેક ખાદ્ય અનાજનું અગ્રણી ઉત્પાદક બન્યું છે. આ ઉપરાંત, ફળો અને શાકભાજીના વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં પણ ભારતે પોતાની સ્થિતિ વધુ મજબૂત બનાવી છે.

મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કૃષિ ઉત્પાદનમાં વધારો કરવાની સાથે જમીનની તંદુરસ્તી જાળવવી પણ અત્યંત આવશ્યક છે. ટકાઉ ખેતી અને ભવિષ્યમાં વધુ સારા પાક મેળવવા માટે જમીનની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવો અને કુદરતી સંસાધનોનું સંરક્ષણ કરવું એ સમયની માંગ છે. માત્ર ઉત્પાદન વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે જમીનની ફળદ્રુપતા જાળવવી એ ખેતી માટે અનિવાર્ય છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કૃષિ ક્ષેત્રના વિઝનનો ઉલ્લેખ કરતા ચૌહાણે કહ્યું કે સરકાર ખેડૂતો માટે સુવિધાઓ વધારવા અને કલ્યાણકારી યોજનાઓને વધુ સુલભ બનાવવા માટે સતત કાર્યરત છે.

ડિજિટલ ટેકનોલોજીના ઉપયોગ અંગે માહિતી આપતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધીમાં ૧૧ કરોડથી વધુ ખેડૂતોને ડિજિટલ ફાર્મર આઈડી (Farmer IDs) આપવામાં આવ્યા છે. આ આઈડી દ્વારા સરકારી યોજનાઓ અને સેવાઓનો લાભ સીધો લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચાડવામાં સરળતા રહેશે. કૃષિ સંબંધિત સેવાઓને ડિજિટાઈઝ કરીને તેને વધુ પારદર્શક અને સુલભ બનાવવાનો સરકારનો પ્રયાસ છે. આ ઉપરાંત, 'ખેતી બચાવો અભિયાન' હેઠળ આધુનિક કૃષિ ટેકનોલોજી અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોને પ્રયોગશાળાઓમાંથી સીધા ખેડૂતોના ખેતરો સુધી પહોંચાડવાની કામગીરી પણ હાથ ધરવામાં આવી છે, જેથી ખેડૂતો આધુનિક ખેતી પદ્ધતિઓનો સીધો લાભ લઈ શકે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનોની પહોંચ વધારવા માટે સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા પ્રયાસો વિશે વાત કરતા મંત્રીએ જણાવ્યું કે ભારતે અનેક દેશો સાથે મુક્ત વેપાર કરાર (FTAs) કર્યા છે, જ્યારે અન્ય કેટલાક દેશો સાથે વાટાઘાટો ચાલી રહી છે. આ કરારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનો માટે વૈશ્વિક બજારમાં નવી તકો ઊભી કરવાનો અને ખેડૂતોને તેમના પાકના યોગ્ય ભાવ અપાવવાનો છે. ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત કરવા માટે ડિજિટલ સુવિધાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારની તકો મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.

વધુમાં, રવિ સીઝન માટે ખાતર સબસિડીમાં વધારો કરવાના કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણયનો ઉલ્લેખ કરતા ચૌહાણે કહ્યું કે આ પગલાથી ખેડૂતોને મોટી રાહત મળશે. તેમણે અંતમાં જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતોની મહેનત, આધુનિક ટેકનોલોજી અને જમીન સંરક્ષણનો સમન્વય ભારતીય કૃષિને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે. ભવિષ્યના પડકારોને પહોંચી વળવા માટે ક્ષેત્રને સજ્જ કરવું અને લાંબા ગાળાની ટકાઉક્ષમતા સુનિશ્ચિત કરવી એ સરકારની પ્રાથમિકતા છે.

શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ ભારતીય જનતા પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા છે અને હાલમાં કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે. અગાઉ તેઓ લાંબા સમય સુધી મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી તરીકે કાર્યરત હતા, જ્યાં તેમણે કૃષિ ક્ષેત્રના વિકાસ માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લીધા હતા. તેઓ ખેડૂતોના કલ્યાણ અને કૃષિ વિકાસને પોતાની રાજકીય કારકિર્દીના કેન્દ્રમાં રાખવા માટે જાણીતા છે.