નેશનલ હેલ્થ ઓથોરિટી દરેક જિલ્લામાં મોડેલ ડિજિટલ હોસ્પિટલ બનાવશે

ભારતમાં લાંબી લાઈનો, કાગળની કામગીરી અને ખોવાઈ જતી મેડિકલ ફાઈલોની સમસ્યાને દૂર કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર હવે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરી રહી છે. મિન્ટના અહેવાલ મુજબ, નેશનલ હેલ્થ ઓથોરિટી (NHA) દેશભરના દરેક જિલ્લામાં મોડેલ ડિજિટલ હેલ્થકેર સુવિધાઓ સ્થાપિત કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એવી 'ચેમ્પિયન' હોસ્પિટલો તૈયાર કરવાનો છે, જે અન્ય હોસ્પિટલો માટે ઉદાહરણરૂપ બની શકે. દરેક જિલ્લામાં એક સરકારી અને એક ખાનગી એમ બે મોડેલ હોસ્પિટલો વિકસાવવામાં આવશે, જેથી અન્ય સંસ્થાઓ તેનું અનુકરણ કરી શકે.

આ પહેલ ત્રિપુરામાં અપનાવવામાં આવેલા સફળ મોડેલ પર આધારિત છે, જ્યાં જાહેર આરોગ્ય સુવિધાઓ સંપૂર્ણપણે પેપરલેસ બની ગઈ છે. NHA એ આ પ્રોજેક્ટને તબક્કાવાર અમલમાં મૂકવા માટે એક માળખું તૈયાર કર્યું છે, જેમાં ૩૫ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના ૩૮ જિલ્લાઓને પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. આ જિલ્લાઓ સમગ્ર દેશમાં ડિજિટલ આરોગ્ય સેવાઓના અમલીકરણ માટે માર્ગદર્શક તરીકે કામ કરશે. NHA એ હોસ્પિટલો માટે એક માર્ગદર્શિકા પણ બહાર પાડી છે, જેમાં દર્દીના પ્રવેશથી લઈને ડિસ્ચાર્જ સુધીની તમામ પ્રક્રિયાઓને ડિજિટલ બનાવવાના પગલાં દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

આ યોજના હેઠળ, હોસ્પિટલોમાં ક્યુઆર-કોડ આધારિત રજિસ્ટ્રેશન, ડિજિટલ પ્રિસ્ક્રિપ્શન, ડાયગ્નોસ્ટિક રિપોર્ટ્સ અને ફાર્મસી સેવાઓને એકબીજા સાથે જોડવામાં આવશે. આ માટે દર્દીઓએ તેમના 'આયુષ્માન ભારત હેલ્થ એકાઉન્ટ' (ABHA) નો ઉપયોગ કરવાનો રહેશે. અત્યાર સુધીમાં દેશમાં લગભગ ૯૯ કરોડ ABHA આઈડી બનાવવામાં આવ્યા છે, જે ૧૪-અંકનો હેલ્થકેર આઈડી છે. આ આઈડી દ્વારા દર્દીઓ તેમના મેડિકલ રેકોર્ડ્સને ડિજિટલ લોકરમાં સુરક્ષિત રાખી શકે છે અને જરૂર પડ્યે ડોક્ટરો સાથે શેર કરી શકે છે. આ વ્યવસ્થાથી ટેસ્ટનું ડુપ્લીકેશન ઘટશે, કટોકટીના સમયે મદદ મળશે અને હોસ્પિટલ રજિસ્ટ્રેશનની પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે.

NHA એ સહભાગી હોસ્પિટલો માટે કડક માપદંડો નક્કી કર્યા છે. હોસ્પિટલોએ મુલાકાત લેતા દર્દીઓમાં ૯૫% થી વધુ ABHA સંતૃપ્તિ પ્રાપ્ત કરવી પડશે અને સ્થાનિક ડોક્ટરો તથા ક્લિનિક્સને નેશનલ હેલ્થકેર પ્રોફેશનલ્સ રજિસ્ટ્રી અને હેલ્થ ફેસિલિટી રજિસ્ટ્રીમાં ૧૦૦% ઓનબોર્ડ કરવા પડશે. આ ઉપરાંત, હોસ્પિટલોમાં સ્થિર ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી અને તમામ કાઉન્ટર્સ પર કાર્યરત હાર્ડવેર હોવું અનિવાર્ય છે. રાજ્ય મિશન ડિરેક્ટરોને આ કામગીરી પર દેખરેખ રાખવા અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પ્રોગ્રામ પૂર્ણ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

નિષ્ણાતોએ આ પહેલને આવકારી છે. ઈમ્પ્રુઝોના સહ-સ્થાપક અભિષેક ત્રિગુણૈતે જણાવ્યું હતું કે, આ પ્રોજેક્ટથી ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર મોટો બદલાવ આવશે અને દર્દીઓનો રાહ જોવાનો સમય ઘટશે. એપોલો ટેલિહેલ્થના સીઈઓ ડો. વિક્રમ થાપલૂએ પણ આ દિશામાં ભાર મૂક્યો છે કે ડિજિટલ પરિવર્તન માત્ર કાગળના કામને ડિજિટાઈઝ કરવા પૂરતું મર્યાદિત ન રહેવું જોઈએ.

સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ માં, સરકારે 'આયુષ્માન ભારત ડિજિટલ મિશન' શરૂ કર્યું હતું, જેનો હેતુ હોસ્પિટલો, ક્લિનિક્સ, લેબ્સ અને ફાર્મસીઓ વચ્ચે ડિજિટલ જોડાણ સ્થાપિત કરવાનો છે. ભારતમાં હાલમાં આશરે ૧૨ લાખ જેટલી આરોગ્ય સુવિધાઓ કાર્યરત છે, જેમને આ ડિજિટલ નેટવર્ક સાથે જોડવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.