ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા વિદેશી રેમિટન્સ પર ₹૫૦ લાખની મર્યાદાનો પ્રસ્તાવ

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા વિદેશી રેમિટન્સના નિયમોને વધુ કડક બનાવવાની દરખાસ્ત રજૂ કરવામાં આવી છે. આ પ્રસ્તાવ હેઠળ લિબરલાઇઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) માં ચોક્કસ પ્રકારના વ્યવહારો માટે ₹૫૦ લાખની પેટા-મર્યાદા નક્કી કરવા માટે નાણા મંત્રાલયને સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાંથી વિદેશી મુદ્રા એટલે કે ડોલરના મોટા પાયે થતા પ્રવાહને અટકાવવાનો હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે.

હાલની વ્યવસ્થા મુજબ, ભારતીય નાગરિકો એક નાણાકીય વર્ષમાં મુસાફરી, શિક્ષણ, તબીબી સારવાર અને વિદેશી રોકાણ જેવા હેતુઓ માટે $૨,૫૦,૦૦૦ સુધીની રકમ વિદેશ મોકલી શકે છે, જેની કિંમત ₹૨ કરોડથી વધુ થાય છે. આ મર્યાદામાં ફેરફાર કરવા માટે રિઝર્વ બેંક દ્વારા વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે.

લિબરલાઇઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) એ ફોરેન એક્સચેન્જ મેનેજમેન્ટ એક્ટ (FEMA) હેઠળની એક મહત્વપૂર્ણ યોજના છે. આ યોજના વર્ષ ૨૦૦૪માં રિઝર્વ બેંક દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવી હતી. તે કેપિટલ એકાઉન્ટ અને કરંટ એકાઉન્ટ એમ બંને પ્રકારના વ્યવહારોને આવરી લે છે. કેપિટલ એકાઉન્ટ હેઠળ, ભારતીય નાગરિકોને વિદેશમાં ફોરેન કરન્સી બેંક ખાતા ખોલવા, મિલકત ખરીદવા, એક વર્ષ સુધીની વ્યાજમુક્ત લોન આપવા તેમજ વિદેશી ઇક્વિટી, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને લિસ્ટેડ ડેટ સિક્યોરિટીઝમાં રોકાણ કરવાની છૂટ આપવામાં આવે છે.

લિબરલાઇઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) એ ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા વર્ષ ૨૦૦૪માં શરૂ કરવામાં આવેલી એક સુવિધા છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય રહેવાસીઓને વિદેશમાં નાણાકીય વ્યવહારો કરવાની સરળતા પૂરી પાડવાનો હતો. આ સ્કીમ હેઠળ વ્યક્તિગત સ્તરે વિદેશી રોકાણ અને ખર્ચ માટેની મર્યાદાઓ નક્કી કરવામાં આવી હતી, જેનો ઉપયોગ લાખો ભારતીયો શિક્ષણ અને અન્ય અંગત જરૂરિયાતો માટે કરતા આવ્યા છે. હવે આ યોજનાના માળખામાં ફેરફાર કરીને નાણાકીય સ્થિરતા જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.