નાગપુર ડિફેન્સ હબ દ્વારા આર્મીને નાગસ્ટ્રા-૧ ડ્રોન સુપરત અને પિનાકા રોકેટની નિકાસ

નાગપુર શહેર ઓપરેશન સિંદૂરના એક વર્ષ બાદ સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદનના એક મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે ઝડપથી ઉભરી રહ્યું છે. ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, નાગપુર સ્થિત ખાનગી કંપની સોલર ડિફેન્સ એન્ડ એરોસ્પેસ લિમિટેડે ભારતીય સેનાને ૪૫૦ સ્વદેશી રીતે વિકસિત નાગસ્ટ્રા-૧ લોઇટરિંગ મ્યુનિશન્સની બેચ સુપરત કરી છે. આ ડ્રોનનો પુરવઠો રાજસ્થાનમાં કરવામાં આવેલા સફળ પરીક્ષણો બાદ સેનાને સોંપવામાં આવ્યો છે.

નાગસ્ટ્રા-૧ એ એક એન્ટી-ટેન્ક સુસાઇડ ડ્રોન છે, જે ખાસ કરીને દુશ્મનનાં ટેન્કો અને બખ્તરબંધ વાહનો જેવા લક્ષ્યોને શોધવા અને તેનો નાશ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આ અત્યાધુનિક ડ્રોન દુશ્મનની હિલચાલ પર નજર રાખી શકે છે અને ચોકસાઈપૂર્વક હુમલા (પ્રિસિઝન સ્ટ્રાઇક્સ) કરી શકે છે, જેનાથી ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની ક્ષમતામાં વધારો થશે.

ઘરેલું સૈન્યને મજબૂત કરવાની સાથે સાથે, આ સંરક્ષણ ઉત્પાદન સુવિધાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ મોટી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. આ કેન્દ્ર દ્વારા ૭૦૦ ગાઈડેડ પિનાકા રોકેટ્સ આર્મેનિયાને નિકાસ કરવામાં આવ્યા છે. ભારતની સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા અને નિકાસ અભિયાનમાં આ એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ ઘટના માનવામાં આવે છે.

આ વિકાસના સમીકરણો ભારતની સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં થયેલા વધારાને દર્શાવે છે. નાગપુર હવે માત્ર એક શહેર તરીકે નહીં પરંતુ વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ હબ તરીકે ઓળખાઈ રહ્યું છે, જ્યાં ખાનગી ક્ષેત્ર અને સરકારી જરૂરિયાતોના સમન્વયથી આધુનિક શસ્ત્રોનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે. નાગસ્ટ્રા-૧ જેવા ડ્રોન અને પિનાકા રોકેટની સફળતા ભારતની ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિને ઉજાગર કરે છે.

આ નિકાસ અને પુરવઠાની પ્રક્રિયા દ્વારા ભારત હવે અન્ય દેશો માટે સંરક્ષણ સાધનોના વિશ્વસનીય પુરવઠાકાર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. આર્મેનિયાને કરવામાં આવેલી નિકાસ એ સાબિત કરે છે કે ભારતીય સંરક્ષણ સાધનો હવે વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધાત્મક છે. આ સાથે જ, ભારતીય સેનાને મળેલા નવા ડ્રોનથી સરહદી સુરક્ષા અને દુશ્મન પર નજર રાખવાની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર સુધારો થશે.

સોલર ડિફેન્સ એન્ડ એરોસ્પેસ લિમિટેડ દ્વારા વિકસિત આ લોઇટરિંગ મ્યુનિશન્સ આધુનિક યુદ્ધકળામાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે, કારણ કે તે ઓછા જોખમે વધુ અસરકારક રીતે લક્ષ્યોને નિશાન બનાવી શકે છે. રાજસ્થાનના રણ વિસ્તારમાં થયેલા પરીક્ષણોએ આ ડ્રોનની ક્ષમતા અને ચોકસાઈની પુષ્ટિ કરી હતી, જેના આધારે તેને સેનામાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.

આમ, નાગપુર ડિફેન્સ હબ દ્વારા કરવામાં આવેલી આ બેવડી સિદ્ધિ—એક તરફ ભારતીય સેનાનું સશક્તિકરણ અને બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય નિકાસ—ભારતના 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અભિયાનને નવી ઊંચાઈ પર લઈ ગઈ છે. આ પગલાથી દેશની સંરક્ષણ નિર્ભરતા વધશે અને વિદેશી મુદ્રાની કમાણીમાં પણ વધારો થશે.