એરલાઇન સ્ટાફના ગેરવર્તણૂક સામે મુસાફરો સિવિલ કે ક્રિમિનલ કાર્યવાહી કરી શકે

એરલાઇન કર્મચારીઓના કથિત ગેરવર્તણૂક અથવા ગેરકાયદેસર વ્યવહારથી પીડિત મુસાફરો કાયદા હેઠળ ઉપલબ્ધ યોગ્ય સિવિલ અથવા ક્રિમિનલ ઉપાયો અપનાવી શકે છે, તેમ દિલ્હી હાઈકોર્ટે ઠરાવ્યું છે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, જસ્ટિસ અમિત મહાજને એરલાઇન કર્મચારીઓ દ્વારા મુસાફરો સાથે કરવામાં આવતી કથિત ગેરવર્તણૂક, હેરાનગારી અને દુર્વ્યવહારને ઉકેલવા માટે નિયમો અને માર્ગદર્શિકા ઘડવાની માંગ કરતી અરજી ફગાવી દીધી હતી.

અદાલતે નારાજગી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે નિયમો, નિયમન અને નિયમનકારી માર્ગદર્શિકા બનાવવી એ સક્ષમ સત્તામંડળનું કાર્ય છે અને તે નીતિનો વિષય છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે બંધારણની કલમ ૨૨૬ હેઠળ અધિકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરતી વખતે, હાઈકોર્ટ સરકારને માત્ર એટલા માટે નિયમો ઘડવા અથવા ચોક્કસ શિસ્તના પગલાં નક્કી કરવા માટે સામાન્ય નિર્દેશ આપી શકે નહીં કારણ કે અરજદાર તેને યોગ્ય માને છે.

આ અરજી શાલિની તિવારી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે ઇન્ડિગો એરલાઇન્સના એક કસ્ટમર-કેર એક્ઝિક્યુટિવે તેમની સાથે વાત કરતી વખતે અશ્લીલ, અપમાનજનક અને જાતિગત ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તિવારીએ દાવો કર્યો હતો કે સંબંધિત કર્મચારી સામે જવાબદારી અને શિસ્તભંગના પગલાં લેવાની માંગ કરતી અનેક રજૂઆતો કરવા છતાં, એરલાઇન કોઈ સાર્થક પગલાં લેવામાં નિષ્ફળ રહી હતી.

તિવારીએ દલીલ કરી હતી કે હાલના સિવિલ એવિએશન રિક્વાયરમેન્ટ્સ (CARs) માં મુસાફરો દ્વારા કરવામાં આવતી ગેરવર્તણૂક માટે મિકેનિઝમ અને પરિણામોની જોગવાઈ છે, પરંતુ એરલાઇન કર્મચારીઓ દ્વારા મુસાફરો સાથે કરવામાં આવતી ગેરવર્તણૂક, હેરાનગારી અથવા દુર્વ્યવહાર સાથે વ્યવહાર કરવા માટે કોઈ ચોક્કસ મિકેનિઝમ નથી.

જોકે, કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે CARs માં આવી કોઈ મિકેનિઝમનો અભાવ હોવો, તે પોતે સત્તાવાળાઓને અરજદારે માંગ્યા મુજબના નિયમો ઘડવા માટે ન્યાયિક નિર્દેશ આપવા માટે પૂરતું કારણ નથી. કોર્ટે નોંધ્યું કે મુસાફરોની ગેરવર્તણૂક અંગેની વ્યવસ્થાઓ એરપોર્ટ અને ફ્લાઇટ્સની સુરક્ષા અને સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે છે. એરલાઇન કર્મચારીઓના કથિત તોફાની વ્યવહારને યોગ્ય સિવિલ અથવા ક્રિમિનલ ઉપાયો દ્વારા ઉકેલી શકાય છે.

કોર્ટે વધુમાં નોંધ્યું કે અરજદારે અગાઉ હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો, જેના પગલે DGCA ને તેમની અરજીને રજૂઆત તરીકે ગણી ૩૦ દિવસમાં નિર્ણય લેવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. આ નિર્દેશના અનુસંધાને, DGCA એ ૨૦ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ એક સંદેશાવ્યવહારમાં જણાવ્યું હતું કે ઘટના સંબંધિત અરજદારની ફરિયાદનો ઉકેલ એરલાઇન દ્વારા જરૂરી સુધારાત્મક અને નિવારક પગલાં દ્વારા પહેલેથી જ લાવવામાં આવ્યો છે.

હાઈકોર્ટે જણાવ્યું કે તે જ ઘટનાના સંબંધમાં એરલાઇન સામે કાર્યવાહી શરૂ કરવા માટે હવે કોઈ વધુ નિર્દેશની જરૂર નથી. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો અરજદાર અસંતુષ્ટ હોય, તો તેઓ યોગ્ય સિવિલ અથવા ક્રિમિનલ ઉપાયો શોધવા માટે સ્વતંત્ર છે.