DRDO દ્વારા ડ્રોન શોધવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત અવાજ ટેકનોલોજી વિકસાવવા આમંત્રણ
ભારતની ડ્રોન વિરોધી સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે સ્વદેશી અવાજ આધારિત ડ્રોન ડિટેક્શન સિસ્ટમ બનાવવાની યોજના.
લેખક કેપિટલ ક્રાંતિ ડેસ્ક, ગાંધીનગર · તંત્રી: પાર્થ ઠક્કર
૧૦ નવેમ્બર ૨૦૨૬, સવારે ૧૧:૪૪ · ૩ મિનિટનું વાંચન
આ સમાચાર AIએ નીચે આપેલા સ્રોતો પરથી લખ્યા છે; દરેક દાવો અને આંકડો તે સ્રોતો સાથે મેળવીને જ પ્રકાશિત થાય છે. અમે કેવી રીતે ચકાસીએ છીએ
ભારતીય સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંસ્થા (DRDO) એ ભારતની ડ્રોન વિરોધી સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવાના હેતુથી અત્યાધુનિક અને સ્વદેશી અવાજ આધારિત ડ્રોન ડિટેક્શન (ADD) સિસ્ટમ સહ-વિકસિત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. News18 ના અહેવાલ મુજબ, DRDO એ આ ટેકનોલોજીના ડિઝાઇન, એસેમ્બલી અને ઉત્પાદન માટે યોગ્ય ભારતીય સિસ્ટમ ડેવલપર્સ અને ઉત્પાદકોને 'એક્સપ્રેશન ઓફ ઈન્ટરેસ્ટ' (EoI) દ્વારા આમંત્રણ આપ્યું છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશી ટેકનોલોજી દ્વારા ડ્રોન સામે રક્ષણ આપવાનો છે.
વર્તમાન સમયમાં, ડ્રોન વિરોધી મોટાભાગની વ્યવસ્થાઓ મુખ્યત્વે રડાર અને રેડિયો-ફ્રીક્વન્સી (RF) સ્કેનર્સ પર આધારિત હોય છે. જોકે, આ પરંપરાગત પદ્ધતિઓમાં એક મોટી ખામી જોવા મળે છે. નીચા ઉડતા માઇક્રો-ડ્રોન અથવા એવા સ્વાયત્ત યુએવી (UAV) જે સંપૂર્ણપણે રેડિયો સાયલન્સમાં કામ કરે છે, તેઓ ઘણીવાર આ પરંપરાગત RF-આધારિત ડિટેક્શન સિસ્ટમથી બચી જવામાં સફળ રહે છે. આ સુરક્ષા ખામીને દૂર કરવા માટે, DRDO દ્વારા વિકસાવવામાં આવનારી આ નવી ADD સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે પેસિવ રીતે કામ કરશે.
આ ટેકનોલોજીની કાર્યપદ્ધતિ અત્યંત જટિલ અને આધુનિક છે. આ સિસ્ટમમાં હાઇ-સેન્સિટિવિટી ધરાવતા માઇક્રોફોન અને વિશિષ્ટ પેરાબોલિક રિફ્લેક્ટર્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આ હાર્ડવેર વાતાવરણમાં રહેલા અવાજને સેમ્પલ કરીને આવતા હવાઈ જોખમોના અવાજની વિશિષ્ટ ઓળખ (acoustic profiles) મેળવશે. એકવાર આ અવાજના તરંગો પકડાઈ જાય પછી, તેને સમર્પિત લો-પાવર ડેટા એક્વિઝિશન (DAQ) સિસ્ટમ દ્વારા ડિજિટાઇઝ કરવામાં આવશે.
ડિજિટાઇઝેશન પછી, એક સંકલિત આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગ પ્રોસેસર આ ડેટા પર કામ કરશે. આ પ્રોસેસર જટિલ સિગ્નેચર-એક્સટ્રેક્શન અલ્ગોરિધમ્સ ચલાવશે, જેનો હેતુ પર્યાવરણના સામાન્ય અવાજમાંથી દુશ્મન ડ્રોનની ચોક્કસ ફ્રીક્વન્સીને રીઅલ-ટાઇમમાં અલગ પાડવાનો છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા સિસ્ટમ સચોટ ડિટેક્શન એલર્ટ આપશે, સાથે જ ડ્રોનની હાજરીનો વિશ્વાસપાત્ર સ્તર (confidence levels) અને ચોક્કસ ટાઇમસ્ટેમ્પ પણ પૂરા પાડશે.
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ પસંદ કરાયેલ ખાનગી ક્ષેત્રના ભાગીદારો DRDO સાથે મળીને કામ કરશે. તેઓ ૫ સંપૂર્ણ કાર્યરત પ્રોટોટાઇપ યુનિટ્સનું ડિઝાઇનિંગ, સિમ્યુલેશન, ફેબ્રિકેશન અને ફિલ્ડ-ટેસ્ટિંગ કરશે. આ ભાગીદારીમાં મહત્વની બાબત એ છે કે, જોકે ભાગ લેનારા વેન્ડર્સ શરૂઆતના વિકાસ, પરીક્ષણ અને ફિલ્ડ ડેમોન્સ્ટ્રેશનના તમામ ખર્ચ ભોગવશે, પરંતુ આ ટેકનોલોજીના તમામ બૌદ્ધિક સંપત્તિ (IP) અધિકારો સંપૂર્ણપણે અને અનન્ય રીતે DRDO પાસે જ રહેશે.
News18 ના અહેવાલ મુજબ, ભારતીય સંશોધન સંસ્થાઓ હવે ડ્રોન સામે લડવા માટે અવાજને એક વ્યૂહાત્મક સાધન તરીકે વાપરવાના પ્રયાસો કરી રહી છે. આ જ દિશામાં ચંદીગઢમાં કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ – સેન્ટ્રલ સાયન્ટિફિક ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (CSIR-CSIO) દ્વારા તાજેતરમાં એક અવાજ આધારિત એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ પણ વિકસાવવામાં આવી છે. આ સિસ્ટમ હાઇ-ઇન્ટેન્સિટી અવાજ દ્વારા ડ્રોનના આંતરિક MEMS જાયરોસ્કોપને અસ્થિર કરીને તેને રોકવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
અંતે, DRDO નો લક્ષ્ય એક બહુસ્તરીય અને ઓછી કિંમતનું ડ્રોન વિરોધી માળખું તૈયાર કરવાનો છે. આ માટે તેઓ પેસિવ અવાજ આધારિત ડિટેક્શનને હાલની ઉપલબ્ધ રડાર, થર્મલ ઇમેજિંગ અને ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર ટેકનોલોજી સાથે જોડશે. આ આર્કિટેક્ચર ખાસ કરીને સરહદી વિસ્તારો, સંવેદનશીલ લશ્કરી સ્થાનો અને આગળના ઓપરેટિંગ લોકેશન માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે.
રાજસ્થાનમાં સંખ્યાઓના નામે ઓળખતા ગેંગો વચ્ચે જૂની દુશ્મનાવટમાં હત્યા
જયપુરમાં વિજય બાજિયાની કુહાડીથી હત્યા કરવામાં આવી, જેમાં ૭૦૦૭ અને ૧૫૦૭ ગેંગો વચ્ચેનો વિવાદ સામે આવ્યો છે.
ટાટા મોટર્સની જેએલઆર ચાર નવી લક્ઝરી ઇલેક્ટ્રિક ગાડીઓ લોન્ચ કરવાની તૈયારીમાં
જગુઆર ટાઇપ ૦૧નું ઉત્પાદન ૨૦૨૭થી શરૂ થશે
કેન્દ્રીય મંત્રાલયે મહાદાઈ બેસિનના બાંદુરી નલા પ્રોજેક્ટને પેન્ડિંગ યાદીમાંથી હટાવ્યો
કર્ણાટક સરકાર દ્વારા સમયસર પ્રતિસાદ ન મળવાને કારણે પર્યાવરણ મંત્રાલયે આ નિર્ણય લીધો છે