સરકારી બેંકો કોર્પોરેટ લોન આપવા માટે નવું ફિલ્ટરિંગ સિસ્ટમ અમલમાં લાવશે

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો હવે કંપનીઓને ધિરાણ આપવાની પ્રક્રિયામાં મોટો ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે. કંપનીઓના ક્રેડિટ રિસ્ક એસેસમેન્ટ એટલે કે ધિરાણ જોખમ આકારણીની પ્રક્રિયામાં હવે પર્યાવરણ, સામાજિક અને ગવર્નન્સ (ESG) ના માપદંડોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. ધિરણ આપતી વખતે કંપનીઓની આ બાબતો પર ધ્યાન આપવું હવે અનિવાર્ય બનશે.

ધ ઈકોનોમિક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) સહિત કુલ સાત જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો આ મહત્વપૂર્ણ પહેલનું નેતૃત્વ કરી રહી છે. આ નવી પદ્ધતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ક્રેડિટ એપ્રેઝલ એટલે કે ધિરાણ મંજૂરીની પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત અને આધુનિક બનાવવાનો છે. બેંકો હવે માત્ર નાણાકીય સ્થિતિ જ નહીં, પરંતુ કંપનીઓની પર્યાવરણીય અને સામાજિક જવાબદારીઓને પણ ધ્યાનમાં લેશે.

આ પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે, બેંકો તેમના ક્રેડિટ વર્કફ્લો માટે ક્લાઈમેટ રિસ્ક ફ્રેમવર્ક એટલે કે આબોહવા જોખમ માળખું તૈયાર કરી રહી છે. આ માળખા દ્વારા બેંકો એ જાણી શકશે કે કોઈ ચોક્કસ કંપનીના વ્યવસાયથી આબોહવા પર શું અસર પડી શકે છે અને તે જોખમનું સ્તર કેટલું છે. આ સાથે જ, બેંકો ઉત્સર્જનની ગણતરી માટે પ્રમાણિત પદ્ધતિઓ અપનાવી રહી છે, જેથી કંપનીઓ દ્વારા થતા પ્રદૂષણ કે કાર્બન ઉત્સર્જનનું સચોટ માપન કરી શકાય.

આ તમામ વિકાસ અને સુધારાઓ પર EASE 9.0 રિફોર્મ એજન્ડા દ્વારા દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. આ એજન્ડાનો હેતુ સરકારી માલિકીની લેન્ડર્સ અથવા બેંકોને આધુનિક બનાવવાનો છે. આ નવી સિસ્ટમ દ્વારા બેંકો વધુ સચોટ રીતે નક્કી કરી શકશે કે કઈ કંપનીઓને લોન આપવી સુરક્ષિત છે અને કઈ કંપનીઓ ભવિષ્યમાં પર્યાવરણીય કે સામાજિક કારણોસર નાણાકીય જોખમ ઊભું કરી શકે છે.

નવી પદ્ધતિમાં ESG પેરામીટર્સનો ઉપયોગ કરવાથી બેંકોને કંપનીઓના વ્યવસાયિક મોડેલની ઊંડી સમજ મળશે. પર્યાવરણ (Environment) હેઠળ કંપની પર્યાવરણના નિયમોનું પાલન કરે છે કે નહીં તે જોવામાં આવશે, સામાજિક (Social) હેઠળ કંપની કર્મચારીઓ અને સમાજ સાથે કેવું વર્તન કરે છે તે તપાસવામાં આવશે, અને ગવર્નન્સ (Governance) હેઠળ કંપનીનું સંચાલન અને પારદર્શિતા કેવી છે તેની તપાસ કરવામાં આવશે. આ તમામ પાસાઓ હવે લોન આપતી વખતે નિર્ણાયક પરિબળો બની રહેશે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો દ્વારા લેવામાં આવેલ આ પગલું ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી લાવવા માટેનું એક મોટું કદમ માનવામાં આવે છે. આધુનિકીકરણના આ અભિગમથી બેંકોના પોર્ટફોલિયોમાં જોખમ ઘટવાની શક્યતા છે કારણ કે હવે તેઓ માત્ર નફાકારકતા જ નહીં પરંતુ લાંબા ગાળાની સ્થિરતા અને ટકાઉપણું પણ તપાસશે. આ નવી સિસ્ટમથી લોન આપવાની પ્રક્રિયા વધુ વ્યવસ્થિત અને વૈશ્વિક ધોરણો મુજબ બનશે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSBs) એ ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. તેઓ દેશના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ધિરાણ પૂરું પાડે છે અને સરકારી નીતિઓના અમલીકરણમાં મદદ કરે છે. આ બેંકો લાંબા સમયથી દેશના આર્થિક વિકાસના પાયા તરીકે કાર્ય કરી રહી છે અને સમય જતાં ટેકનોલોજી અને નવા નિયમો સાથે અનુકૂલન સાધતી રહી છે.