જસ્ટિસ બીવી નાગરથના ભારતના પ્રથમ મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ બની શકે છે

ભારતીય ન્યાયતંત્રના ઇતિહાસમાં એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાવા જઈ રહ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ બીવી નાગરથના ભારતના પ્રથમ મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ બની શકે છે. એબીપી ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, જો હાલનો ક્રમ યથાવત રહે છે, તો તેઓ ૨૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૭ના રોજ દેશના સર્વોચ્ચ ન્યાયિક પદની શપથ લઈ શકે છે. આ પદ પર નિમણૂક થયા બાદ, તેઓ ૨૯ ઓક્ટોબર ૨૦૨૭ના રોજ પોતાની નિવૃત્તિ સુધી આ જવાબદારી સંભાળશે.

તાજેતરમાં ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ સરકારી કર્મચારીઓની જવાબદારી અંગે કરેલી તેમની મૌખિક ટિપ્પણીઓ બાદ તેઓ ફરી એકવાર દેશભરમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યા છે. પંજાબના સરકારી કર્મચારીઓના બાકી મોંઘવારી ભથ્થા સંબંધિત એક અરજીની સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ બીવી નાગરથના અને જસ્ટિસ આર. માધવનની બેન્ચે મૌખિક રીતે જણાવ્યું હતું કે, સરકારી કર્મચારીઓને મળતા પેન્શન અને સુવિધાઓની સાથે તેમની જવાબદારી પણ નક્કી થવી જોઈએ. આ સાથે તેમણે કર્મચારીઓના કામની ગતિ અને કોન્ટ્રાક્ટ પરની નિમણૂકોના પાસાઓ પર વિચાર કરવાની વાત કરી હતી, જેણે વહીવટી ક્ષેત્રમાં ઘણું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.

જસ્ટિસ બીવી નાગરથના સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેન્ચમાં તેમના સ્વતંત્ર અને નીડર ન્યાયિક અભિપ્રાયો માટે જાણીતા છે. જાન્યુઆરી ૨૦૨૩માં પાંચ સભ્યોની બંધારણીય બેન્ચે ૪:૧ ના બહુમતીથી સરકારના નોટબંધીના નિર્ણયને યોગ્ય ઠેરવ્યો હતો, પરંતુ જસ્ટિસ બીવી નાગરથના આ નિર્ણય સાથે અસંમત થનારા એકમાત્ર ન્યાયાધીશ હતા. તેમનું માનવું હતું કે આટલો મોટો નાણાકીય નિર્ણય વટહુકમ દ્વારા નહીં પરંતુ સંસદમાં કાયદો બનાવીને લેવો જોઈતો હતો.

વધુમાં, ૨૦૨૪માં ૯ સભ્યોની બંધારણીય બેન્ચના ૮:૧ ના નિર્ણયથી અલગ રહીને તેમણે દલીલ કરી હતી કે જો રાજ્યોને ખનિજો પર અલગથી ટેક્સ લગાવવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે, તો તેનાથી બેવડા કરવેરાની સ્થિતિ ઊભી થશે.

જસ્ટિસ બીવી નાગરથનાનો જન્મ ૩૦ ઓક્ટોબર ૧૯૬૨ના રોજ બેંગલુરુમાં થયો હતો. તેઓ ભારતના ૧૯મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ ઈ.એસ. વેંકટરામૈયાની પુત્રી છે. તેમણે ૧૯૮૪માં દિલ્હી યુનિવર્સિટીની જીસસ એન્ડ મેરી કોલેજમાંથી ઇતિહાસમાં બીએ ઓનર્સની ડિગ્રી મેળવી હતી. ત્યારબાદ તેમણે દિલ્હી યુનિવર્સિટીના કેમ્પસ લો સેન્ટરમાંથી કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો અને ૧૯૮૭માં એલએલબીની ડિગ્રી પ્રાપ્ત કરી.

વકીલાતની શરૂઆત તેમણે ૧૯૮૭માં બેંગલુરુથી કરી હતી, જ્યાં તેમણે બંધારણીય, વહીવટી, વ્યાવસાયિક અને કૌટુંબિક કાયદાના ક્ષેત્રમાં લાંબો સમય પ્રેક્ટિસ કરી હતી. ૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૮ના રોજ તેમની નિમણૂક કર્ણાટક હાઈકોર્ટના વધારાના ન્યાયાધીશ તરીકે કરવામાં આવી હતી અને ૧૭ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૦ના રોજ તેઓ કાયમી ન્યાયાધીશ બન્યા હતા. તેઓ કર્ણાટક બારમાંથી સીધા હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ બનનારા પ્રથમ મહિલા હતા. હાઈકોર્ટમાં લગભગ ૧૩ વર્ષ સુધી સેવા આપ્યા બાદ, કેન્દ્ર સરકારની સૂચના હેઠળ ૨૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૧ના રોજ તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે શપથ લીધા હતા.