પંજાબમાં પરોઠા સળગાવવાની ઘટનાઓમાં મોટો વધારો, ત્રણ દિવસમાં પાંચસોથી વધુ કેસ

હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, પંજાબમાં પાક અવશેષો બાળવાની ઘટનાઓમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે કારણ કે છેલ્લા ૭૨ કલાકમાં રાજ્યમાં ૫૦૦ કરતા વધુ કેસો સામે આવ્યા છે. કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ (સીએક્યુએમ) ના તાજેતરના અહેવાલ અનુસાર, ૨ નવેમ્બર સુધીમાં પંજાબમાં ખેતરોમાં આગ લગાવવાની ૧,૬૧૨ ઘટનાઓ નોંધાઈ છે, જેમાં કુલ ડાંગરના વિસ્તારની ૭૭.૩૮ ટકા કાપણી થઈ ચૂકી છે. આ યાદીમાં તરણ તારણ ૪૮૯ ઘટનાઓ સાથે મોખરે છે, જ્યારે ફિરોઝપુર ૧૯૩ અને અમૃતસર ૧૯૨ ઘટનાઓ સાથે અનુક્રમે બીજા અને ત્રીજા સ્થાને છે. ગત ૩૦ ઓક્ટોબરે આ આંકડો ૧,૦૪૭ હતો.

નામ ન આપવાની શરતે અધિકારીઓએ આશંકા વ્યક્ત કરી હતી કે ૧૫ નવેમ્બરની ઘઉંના વાવેતર માટેની આદર્શ સમયમર્યાદા નજીક આવી રહી હોવાથી ખેડૂતો પોતાના ખેતરો સાફ કરવા અને આગામી પાક માટે જમીન તૈયાર કરવા પાક અવશેષો બાળવા તરફ વળી શકે છે, જેના કારણે આગામી દિવસોમાં કેસોમાં વધુ ઉછાળો આવી શકે છે. જો કે, ગત વર્ષના સમાન સમયગાળા દરમિયાન નોંધાયેલા ૨,૨૬૨ કેસોની સરખામણીમાં આ સંચિત આંકડો હજુ ઓછો છે. ગત વર્ષે આ સમય સુધીમાં ૮૫ ટકા ડાંગરના પાકની કાપણી થઈ ગઈ હતી, જ્યારે આ વર્ષે ૭૭ ટકા કાપણી થઈ છે.

પાક અવશેષો સળગાવવાની આ નવી ઘટનાઓ સાથે તેની ભૌગોલિક સ્થિતિમાં પણ ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. કાપણીની શરૂઆતની મોસમમાં મોટાભાગના કેસો માટે મઝા પ્રદેશ, ખાસ કરીને અમૃતસર અને તરણ તારણ જવાબદાર હતા, પરંતુ હવે મધ્ય અને દક્ષિણ પંજાબમાં કાપણી ઝડપી બનતાં માલવા પ્રદેશના અનેક જિલ્લાઓમાં પણ આ કેસો વધી રહ્યા છે. સંકરૂરે ૭૬ કેસો નોંધાવ્યા છે, જ્યારે બઠિંડા ૬૮, પટિયાલા ૫૪, ફરીદકોટ ૪૯, ફાઝિલ્કા ૩૪, બરનાલા ૩૪, મોગા ૨૩ અને મુક્તસરે ૨૦ કેસો નોંધ્યા છે.

સીએક્યુએમ ના અહેવાલમાં વધુમાં ખુલાસો થયો છે કે તપાસવામાં આવેલા ૧,૩૮૦ ખેતરોમાંથી ૬૬૩ ખેતરોમાં પાક સળગાવવાની ભૌગોલિક ચકાસણી થઈ ચૂકી છે. ૨ નવેમ્બર સુધીમાં ૫૭૩ કેસોમાં ₹ ૨૯.૧૫ લાખનું પર્યાવરણીય વળતર લાદવામાં આવ્યું હતું, જેમાંથી ₹ ૧૯ લાખની વસૂલાત કરવામાં આવી છે. પંજાબ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (પીપીસીબી) ના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે માલવા પ્રદેશમાં કાપણીની કામગીરી વેગ પકડી રહી છે ત્યારે જિલ્લા વહીવટી તંત્રને એલર્ટ રહેવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.

પીપીસીબીના અધિકારીઓને આગ સળગાવવાના ઉપાયોનું કડક અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે પોલીસ અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ ટીમો સાથે સંકલન કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. અનામી રહેવાની વિનંતી કરતા પીપીસીબીના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આ વલણ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે પાક અવશેષો સળગાવવાની પ્રવૃત્તિ હવે મઝાથી માલવા પ્રદેશ તરફ ખસી રહી છે. મોટા પાયે કાપણી ચાલુ હોવાથી, જ્યાં સુધી તાત્કાલિક નિવારક પગલાં લેવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી આગામી દિવસોમાં આ ઘટનાઓ વધવાની અપેક્ષા છે. પંજાબ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ ૧૫ સપ્ટેમ્બરથી ૩૦ નવેમ્બર સુધી ખેતરોમાં લાગતી આગ પર નજર રાખે છે, જ્યારે પંજાબે વર્ષ ૨૦૨૫ ની ડાંગર કાપણીની મોસમ દરમિયાન ૫,૧૧૪ ખેતરોમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓ નોંધી હતી.