૮૪૨ કરોડના મેડિકલ કૌભાંડમાં બે પૂર્વ સ્વાસ્થ્ય અધિકારીઓને જામીન મંજૂર

આજ તક ન્યૂઝ આઉટલેટના અહેવાલ મુજબ, દિલ્હી હાઇકોર્ટે ૮૪૨ કરોડ રૂપિયાના કથિત મેડિકલ ખરીદ કૌભાંડમાં સ્વાસ્થ્ય સેવાના પૂર્વ મહાનિદેશક (DGHS) ડૉ. વત્સાલા અગ્રવાલ અને ડૉ. વિનેાદ કુમાર રંગાને નિયમિત જામીન મંજૂર કર્યા છે. અદાલતે પોતાના આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રકરણની તપાસ ઘણી આગળ વધી ચૂકી છે અને પુરાવા મુખ્ય રૂપે દસ્તાવેજી તથા ઇલેક્ટ્રોનિક સ્વરૂપમાં છે, જેને તપાસ એજન્સીઓ પહેલેથી જ જપ્ત કરી ચૂકી છે.

તારીખ ૭ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ જસ્ટિસ સચિન દત્તાએ બંને આરોપીઓને કેટલીક શરતોના આધારે મુક્ત કરવાનો હુકમ કર્યો હતો. આ શરતો હેઠળ તેમણે મંજૂરી વગર રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર (એનસીઆર) બહાર જવાનું રહેશે નહીં અને પોતાના પાસપોર્ટ જમા કરાવવાના રહેશે. બીજી બાજુ, આ પ્રકરણના કથિત મુખ્ય સાજીશકર્તા અને મેડિકલ સપ્લાયર રાજીવ કુમાર ઉર્ફે રાજીવ રંગીલાની જામીન અરજી તાજેતરમાં રાઉઝ એવેન્યુ સ્થિત વિશેષ અદાલતે નામંજૂર કરી દીધી છે. તપાસ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર તે અગાઉ વિદેશ નાસી ગયો હતો અને તેણે તપાસમાં સહયોગ કર્યો નથી.

તપાસ એજન્સીના કહેવા પ્રમાણે, કાનૂની તેમજ ટેકનિકી દ્રષ્ટિએ આ કેસમાં એફઆઈઆર, નોંધાયેલા કેસ અને ચાર્જશીટની વચ્ચે કોઈ વિરોધાભાસ કે મતભેદ નથી. આ તમામ એક જ તપાસ પ્રક્રિયાના અલગ-અલગ તબક્કા છે. સતર્કતા વિભાગની ફરિયાદ પરથી ૨ જૂન ૨૦૨૬ના રોજ એન્ટી કરપ્શન બ્રાન્ચે ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમ અને ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમો અંતર્ગત એફઆઈઆર નંબર ૦૭/૨૦૨૬ દાખલ કરી હતી.

આ કેસ શરૂ કરવાનું આ પ્રથમ પગલું હતું. એસીબીએ પોતાની ઊંડાણપૂર્વકની તપાસ બાદ ૧૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ રાઉઝ એવેન્યુ કોર્ટમાં આશરે ૧૨,૦૦૦ પાનાની ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી. ચાર્જશીટમાં તે જ પાયાના આરોપોને પુરાવાઓ સાથે વિસ્તારથી રજૂ કરવામાં આવ્યા છે જે એફઆઈઆર પછીની તપાસમાં સામે આવ્યા હતા. હાલમાં રાઉઝ એવેન્યુ કોર્ટમાં આ મુકદ્દમો વિચારાધિન છે અને અદાલતે ચાર્જશીટ પર સંજ્ઞાન લઈ લીધું છે.

હજી અદાલતમાં ઔપચારિક આરોપો નક્કી થવાના બાકી છે. શરૂઆતની એફઆઈઆર ટેન્ડર પ્રક્રિયાઓ પર કેન્દ્રિત હતી, પરંતુ ચાર્જશીટ આવવા સુધી તપાસનો વ્યાપ વધી ગયો હતો. તેમાં એવું ધ્યાને આવ્યું કે ૧૫ લાખ રૂપિયાની એક્સ-રે મશીનોને કથિત રીતે ૩૮ લાખ રૂપિયામાં ખરીદવામાં આવી હતી અને ટેન્ડર માત્ર બે મશીનોનું હતું પરંતુ ૪૪૮ મશીનોનો ઓર્ડર આપવામાં આવ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન એસીબીએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે ખરીદી સાથે જોડાયેલી ૧૦ મહત્વપૂર્ણ ફાઇલો રેકોર્ડમાંથી ગાયબ છે, જેનાથી પુરાવાઓ નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ થયાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

હાઇકોર્ટે જામીન આપતી વખતે એ પણ નોંધ્યું કે ડૉક્ટરોના નિજી બેંક ખાતાઓમાં હજુ સુધી કોઈ સીધા ફંડ ટ્રાન્સફર (મની ટ્રેલ)નો પાકો પુરાવો મળ્યો નથી, જોકે સરકારી ખજાનાને કથિત રીતે ૮૪૨ કરોડ રૂપિયાનું મોટું નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું છે. એન્ટી-કરપ્શન બ્રાન્ચની તપાસ અને ચાર્જશીટ અનુસાર, આ કૌભાંડના મુખ્ય માસ્ટરમાઇન્ડ દવા વેપારી રાજીવ કુમાર ઉર્ફે રાજીવ રંગીલાએ ટેન્ડર હડપવા અને તપાસ એજન્સીઓને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે ઘણી કંપનીઓ અને પેઢીઓ બનાવી હતી. ચાર્જશીટમાં કુલ ૫ ફર્મોને ચૂકવણી કરવામાં આવી હોવાની બાબત સામે આવી છે, જેમાં એફએમઈડી ડિવાઈસીસ ટેક્નોક્રેટ્સ, એમ સાહિબ એન્ડ સન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, રાજ્રી આશી સર્જિકલ એન્ડ ફાર્માસ્યુટિકલ્સના નામ સામેલ છે. કાગળો પર આ તમામ કંપનીઓ અલગ-અલગ દેખાતી હતી, પરંતુ આ તમામનું વાસ્તવિક નિયંત્રણ એકલા રાજીવ રંગીલાના હાથમાં હતું.

દિલ્હી હાઇકોર્ટે બંને વરિષ્ઠ ડૉક્ટરો એટલે કે પૂર્વ ડીજીએચએસ ડૉ. વત્સાલા અગ્રવાલ અને ડૉ. વિનેાદ કુમાર રંગાને નિયમિત જામીન આપતી વખતે ઘણા સખત પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે જેથી તેઓ તપાસ કે સાક્ષીઓને પ્રભાવિત ન કરી શકે. બંને આરોપી ડૉક્ટર કોર્ટની વિશેષ પરવાનગી વગર સીપીએ (સેન્ટ્રલ પ્રોક્યોરમેન્ટ એજન્સી) કે ડીજીએચએસ (મહાનિદેશાલય સ્વાસ્થ્ય સેવા)ની કચેરીઓ કે પરિસરમાં પ્રવેશી શકશે નહીં. તેઓ આ પ્રકરણ સાથે જોડાયેલા અભિયોજન પક્ષના કોઈપણ સાક્ષી સાથે સંપર્ક કરશે નહીં અને ન તો કોઈ પુરાવાને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરશે. આરોપીઓએ પોતાના પાસપોર્ટ અદાલતમાં જમા કરાવવાના રહેશે અને તેઓ દિલ્હીમાં પોતાના સ્થાયી નિવાસ સ્થાને જ રહેશે.