નિવૃત્ત લોકો માટે મોંઘવારી CPI કરતા વધુ હોવાની ચેતવણી

નિવૃત્ત વ્યક્તિઓ માટે મોંઘવારીનો દર સત્તાવાર કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ (CPI) કરતા ઘણો વધારે હોઈ શકે છે, જેના કારણે તેમની જીવનભરની બચત ઝડપથી ખતમ થવાનું જોખમ છે. ધ ઈકોનોમિક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, કામ કરતા પરિવારો માટે ભાવવધારો એક દબાણ છે, પરંતુ નિવૃત્ત લોકો માટે તે વધુ ગંભીર છે કારણ કે તેમની પાસે પગાર નથી અને દરેક વધારાનો ખર્ચ તેમની મૂળ મૂડીમાંથી ચૂકવવો પડે છે, જે ક્યારેય પાછી આવતી નથી.

ઉદાહરણ તરીકે, હુબલીના ૬૧ વર્ષીય નિવૃત્ત શિક્ષક શંકર કુલકર્ણીના કિસ્સામાં જોવા મળ્યું કે દહીં અને દૂધના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે તેમના માસિક ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. દિવાળી પહેલા નંદિની ડેરીના ભાવ વધારાની સાથે એલપીજી, પેટ્રોલ, ડીઝલ અને કરિયાણાના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે. ઘણા ઘરોમાં કરિયાણાના બિલમાં ૩૫ થી ૪૦% અને શાકભાજીના બિલમાં લગભગ ૫૦% નો વધારો થયો છે.

આ ભાવવધારા પાછળનું મુખ્ય કારણ ફેબ્રુઆરીના અંતમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિંગમાં થયેલી વિક્ષેપ છે, જે યુએસ-ઈઝરાયેલ-ઈરાન યુદ્ધને કારણે થયું હતું. આના પરિણામે ભારતના ક્રૂડ બાસ્કેટના ભાવ પ્રતિ બેરલ આશરે $૬૯ થી વધીને $૧૧૩-૧૧૪ સુધી પહોંચ્યા હતા. તેની અસર રસોડા સુધી પહોંચી છે. ઘરેલું એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવ ૭ માર્ચના રોજ ₹૬૦ અને ૭ જૂનના રોજ ₹૨૯ વધારવામાં આવ્યા હતા. ૧૫ મે પછી બે અઠવાડિયામાં પંપના ભાવ ચાર વખત વધ્યા હતા.

સત્તાવાર આંકડા મુજબ, રિટેલ મોંઘવારી એપ્રિલમાં ૩.૪૮% હતી જે સપ્ટેમ્બરમાં વધીને ૫.૫૪% થઈ છે, જ્યારે ખાદ્ય મોંઘવારી ૭.૭૪% પર પહોંચી છે. એસબીઆઈ રિસર્ચ એવી અપેક્ષા રાખે છે કે ઓક્ટોબર અને નવેમ્બરમાં CPI મોંઘવારી ૬.૫% ને વટાવી જશે. જોકે, CPI માં સસ્તા મોબાઈલ ડેટા અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ જેવી વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે, પરંતુ નિવૃત્ત લોકો દૂધ, દહીં, શાકભાજી, દાળ, તેલ, ગેસ અને દવાઓ જેવી આવશ્યક ચીજો ખરીદે છે, જેના ભાવ સૌથી ઝડપથી વધી રહ્યા છે.

શંકર કુલકર્ણીના કિસ્સામાં, ફેબ્રુઆરીથી તેમની માસિક આવશ્યક ચીજોના ભાવમાં ૨૮.૨% નો વધારો થયો છે. સત્તાવાર CPI ૫.૫૪% દર્શાવે છે, પરંતુ તેમના રસોડાનો ખર્ચ તેનાથી પાંચ ગણો વધારે છે. આ વધારાના માસિક ₹૫,૧૨૮ એટલે કે વર્ષે આશરે ₹૬૧,૫૦૦ નો વધારો થાય છે. જો ૪% ના સુરક્ષિત ઉપાડ દર (withdrawal rate) પર ગણતરી કરવામાં આવે, તો આ ખર્ચને આજીવન પહોંચાડવા માટે આશરે ₹૧૫.૪ લાખની વધારાની મૂડીની જરૂર પડે છે.

નિવૃત્ત વ્યક્તિઓ માટે વ્યક્તિગત મોંઘવારીનો અંદાજિત દર ૯% હોઈ શકે છે, જે સત્તાવાર આંકડાઓ કરતા ઘણો વધારે છે. મોટાભાગના નિવૃત્ત લોકો તેમનો પૈસો ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) માં રાખે છે. ૩૦% ટેક્સ બ્રેકેટમાં ૭.૫% વ્યાજ આપતી સિનિયર સિટીઝન FD ટેક્સ પછી ૫.૨૫% વળતર આપે છે. ૫.૫૪% CPI સામે આ વળતર પહેલેથી જ નકારાત્મક છે, અને જો વ્યક્તિગત મોંઘવારી ૯% હોય, તો તે વર્ષે -૩.૪૪% થાય છે. આનો અર્થ એ છે કે મૂડી વધી રહી નથી, પરંતુ ધીમે ધીમે ઘટી રહી છે.

જો કોઈ વ્યક્તિ ₹૧ કરોડની મૂડી સાથે નિવૃત્ત થાય અને માસિક ₹૬૮,૦૦૦ ઉપાડે, અને ટેક્સ પછી મૂડી ૬% ના દરે વધે તથા મોંઘવારી પણ ૬% રહે, તો આ રકમ ૮૫ વર્ષની ઉંમર સુધી ચાલે છે. પરંતુ જો મોંઘવારી ૯% રહે, તો માત્ર ત્રણ વર્ષમાં જ આ રકમ ૭૭ વર્ષને બદલે ૭૫ વર્ષની ઉંમર સુધીમાં ખતમ થઈ જાય છે. જો ૯% મોંઘવારી સામાન્ય બની જાય, તો આ રકમ ૭૪ વર્ષની ઉંમર સુધીમાં પૂરી થઈ જાય છે, જેના કારણે વ્યક્તિની ઉંમરના છેલ્લા કેટલાક વર્ષો આવક વગર પસાર થાય છે.

અહેવાલ જણાવે છે કે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં પૈસા રાખવાથી રકમ તો વધતી દેખાય છે, પરંતુ તેની ખરીદશક્તિ ઘટે છે. મોંઘવારી એ લોન આપનારાઓને (લૅન્ડર્સ) સજા કરે છે અને માલિકોને (ઓનર્સ) પુરસ્કાર આપે છે, કારણ કે FD માં વ્યાજ દર નિશ્ચિત હોય છે જ્યારે બજારના ભાવ વધતા રહે છે. આથી, ઇક્વિટીમાં રોકાણ એ એક વિકલ્પ હોઈ શકે છે.