શિયાળુ સત્રની જાહેરાતમાં વિલંબ બદલ વિપક્ષે કેન્દ્ર સરકાર પર સવાલો ઉઠાવ્યા

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સંસદના આગામી શિયાળુ સત્રની જાહેરાત કરવામાં કે ચોમાસું સત્રના સમાપન (prorogue) ની પ્રક્રિયા કરવામાં વિલંબ થતા વિપક્ષી પક્ષોમાં મૂંઝવણ અને શંકાઓ વધી છે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, ૧૩ ઓગસ્ટના રોજ સંસદના બંને ગૃહો અનિશ્ચિત કાળ માટે સ્થગિત થયા હોવા છતાં ૯૧ દિવસ વીતી ગયા છે, પરંતુ સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર સૂચના આપવામાં આવી નથી.

કોંગ્રેસના જનરલ સેક્રેટરી જયરામ રમેશે કેન્દ્ર સરકાર પર ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર જાણીજોઈને ચોમાસું સત્રના સમાપનમાં વિલંબ કરી રહી છે જેથી તેઓ પ્રસ્તાવિત બંધારણીય સુધારાઓ પસાર કરવા માટે જરૂરી બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવી શકે. રમેશે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું હતું કે, "આ રેકોર્ડ (હાઉસને પ્રરોગ ન કરવાનો) કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીને લોકસભામાં જોખમી અને વિનાશક સીમાંકન બિલો પસાર કરવા માટે કોઈક રીતે દૂષિત બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવવાનો સમય આપવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે."

રમેશે દાવો કર્યો કે કોંગ્રેસ પ્રમુખે છેલ્લા છ મહિનામાં વડાપ્રધાનને ચાર વખત પત્ર લખીને વિનંતી કરી હતી કે કોઈપણ કાયદો રજૂ કરતા પહેલા સીમાંકન પર પારદર્શક રીતે ચર્ચા કરવા માટે સર્વપક્ષીય બેઠક બોલાવવામાં આવે, પરંતુ વડાપ્રધાને તે માટે સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી છે.

આ વિલંબને કારણે એવી ચર્ચા છે કે સરકાર કદાચ ચોમાસું સત્રને થોડા દિવસો માટે લંબાવી શકે છે જેથી સીમાંકન બિલ (Delimitation Bill) અને બંધારણ સુધારણા બિલને ઝડપથી પસાર કરી શકાય. નવા શિયાળુ સત્ર માટે રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સમન મોકલવા જરૂરી હોય છે અને સામાન્ય રીતે સાંસદોને બે અઠવાડિયા અગાઉ નોટિસ આપવામાં આવે છે. જોકે, સરકાર રાષ્ટ્રપતિના નવા સમન વગર ટૂંકી નોટિસે હાલના ચોમાસું સત્રને લંબાવી શકે છે. નવેમ્બર મહિનાના ૧૨ દિવસ વીતી ગયા હોવાથી, જો સરકાર નવું શિયાળુ સત્ર બોલાવવા માંગતી હોય તો તેની પાસે સમય ઓછો છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કેન્દ્ર સરકાર ૧૩૧મા બંધારણ સુધારણા બિલને પસાર કરવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. આ બિલ લોકસભાની સંખ્યા ૫૪૩ થી વધારીને મહત્તમ ૮૫૦ કરવાની દરખાસ્ત કરે છે, જે સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભામાં મહિલાઓ માટે ૩૩% અનામત લાગુ કરવા માટે પૂર્વશરત છે. આ બિલ પસાર કરવા માટે ૩૬૦ મતો અથવા બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની જરૂર છે. હાલમાં ૫૪૩ સભ્યોની લોકસભામાં ૩ બેઠકો ખાલી છે. સરકારના એક જાણકાર વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું કે સરકારે અનેક પક્ષોનો સંપર્ક કર્યો છે અને તેમને વિશ્વાસ છે કે આ વખતે બિલ પસાર કરવા માટે જરૂરી મતો મળી રહેશે, જોકે કયા પક્ષોનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો તેની વિગત આપવામાં આવી નથી.

સરકાર આ બિલ શિયાળુ સત્રમાં લાવશે કે પછી તેના માટે અલગથી વિશેષ સત્ર બોલાવશે તે હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી. બીજી તરફ, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ૧૮ નવેમ્બરના રોજ મંત્રી પરિષદની બેઠકની અધ્યક્ષતા કરશે. આ બેઠકમાં છેલ્લા ૧૨ વર્ષની સિદ્ધિઓ અને મહત્વના પડાવની ઉજવણી માટેના આઉટરીચ પ્લાન પર ચર્ચા કરવામાં આવશે.

છેલ્લા પાંચ વર્ષના ડેટા જોતા, સરકાર માત્ર એકવાર ૨૦૨૨માં ૧૫ નવેમ્બર પછી શિયાળુ સત્રની જાહેરાત કરી હતી. તે સમયે ૧૮ નવેમ્બરે તારીખ જાહેર કરવામાં આવી હતી અને સત્ર ૭ ડિસેમ્બરથી ૨૯ ડિસેમ્બર સુધી ચાલ્યું હતું. જ્યારે ગયા વર્ષે ૮ નવેમ્બરે જાહેરાત કરવામાં આવી હતી અને ૧ ડિસેમ્બરથી શરૂ થયેલું સત્ર ૧૯ ડિસેમ્બરે સ્થગિત થયું હતું.