સરકારી ચેતવણીઓ છતાં પંજાબમાં ૧૯૮ નવા પરાલી સળગાવવાના બનાવો નોંધાયા

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, સરકારી ચેતવણીઓને નજરઅંદાજ કરીને ખેડૂતો દ્વારા પાક અવશેષો સળગાવવાનું ચાલુ રાખવામાં આવતા, પંજાબમાં સોમવારે ૧૯૮ નવા પરાલી સળગાવવાના કિસ્સા નોંધાયા છે. આ તાજા બનાવો સાથે મોનિટરિંગ સમયગાળા દરમિયાન રાજ્યમાં આવા કુલ બનાવોની સંખ્યા વધીને ૪,૬૫૭ પર પહોંચી ગઈ છે.

પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયા (પીટીઆઈ) ના અહેવાલ મુજબ, તરણ તારણ, ફિરોઝપુર અને સંગરૂર જિલ્લાઓમાં પરાલી સળગાવવાના સૌથી વધુ કેસો સામે આવ્યા છે. સત્તાવાર ડેટા દર્શાવે છે કે તરણ તારણમાં સૌથી વધુ ૬૫૯ કેસ નોંધાયા છે. ત્યારબાદ ફિરોઝપુરમાં ૬૨૧, સંગરૂરમાં ૫૦૮, બઠિંડામાં ૪૧૨, પટિયાલામાં ૨૯૯ અને અમૃતસરમાં ૨૪૭ કેસ નોંધાયા છે.

આ કિસ્સાઓમાં કડક કાર્યવાહી કરતા સત્તાવાળાઓ દ્વારા ૧,૪૪૨ કેસોમાં પર્યાવરણીય વળતર પેટે કુલ ₹ ૭૨.૮૫ લાખના દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. પીટીઆઈના જણાવ્યા અનુસાર, આ દંડની રકમમાંથી અત્યાર સુધીમાં ₹ ૩૩.૬૦ લાખ વસૂલ કરવામાં આવ્યા છે.

ડેટામાં વધુમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન જાહેર સેવકના આદેશની અવગણના કરવા અંગે ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ ૨૨૩ હેઠળ પરાલી સળગાવવા બાબતે ૯૩૮ પ્રાથમિક માહિતી અહેવાલ (એફઆઈઆર) નોંધવામાં આવ્યા છે.

રાજ્યના સત્તાવાળાઓ દ્વારા પાક અવશેષો બાળનાર ખેડૂતોના જમીન રેકોર્ડમાં ૧,૧૫૦ રેડ એન્ટ્રીઓ પણ કરવામાં આવી છે. આ રેડ એન્ટ્રીઓમાં તરણ તારણમાં ૩૧૦ અને ફિરોઝપુરમાં ૧૯૨ એન્ટ્રીઓ સામેલ છે. જમીન રેકોર્ડમાં થતી આ રેડ એન્ટ્રી ખેડૂતોને તેમની ખેતીની જમીન સામે ધિરાણ મેળવતા અથવા તેને વેચતા અટકાવે છે.

પંજાબમાં ખેતરોમાં આગ લગાવવાની વાર્ષિક મોનિટરિંગ પ્રક્રિયા ૧૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ શરૂ થાય છે, જે ૧ ઓક્ટોબરથી શરૂ થતી ડાંગરની ખરીદીના બે અઠવાડિયા પહેલા આવે છે. ઓક્ટોબર અને નવેમ્બરમાં ડાંગરની કાપણી પછી ઘઉં વાવવા માટે બહુ ઓછો સમય મળતો હોવાથી, કેટલાક ખેડૂતો પાકના અવશેષો ઝડપથી સાફ કરવા માટે તેમના ખેતરોમાં આગ લગાવે છે. પંજાબ અને હરિયાણામાં પરાલી સળગાવવાની આ પ્રક્રિયાને અવારનવાર દિલ્હી-એનસીઆર ક્ષેત્રમાં હવાના પ્રદૂષણમાં વધારો થવા માટે જવાબદાર ગણવામાં આવે છે.

પંજાબમાં ભૂતકાળમાં પણ પરાલી સળગાવવાની મોટી ઘટનાઓ નોંધાઈ છે. ગત વર્ષે ૨૦૨૫ ની ડાંગરની કાપણીની મોસમ દરમિયાન પંજાબમાં ૫,૧૧૪ ખેતરોમાં આગ લગાવવાની ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. જ્યારે તેના પહેલાં વર્ષ ૨૦૨૪ માં રાજ્યમાં આવા ૧૦,૯૦૯ બનાવો નોંધાયા હતા અને વર્ષ ૨૦૨૩ માં આ આંકડો ૩૬,૬૬૩ સુધી પહોંચ્યો હતો.