મુંબઈ એરપોર્ટની ક્ષમતા ઘટાડવાના અદાણીના પ્રસ્તાવથી ગલ્ફ એરલાઇન્સમાં રોષ

મુંબઈ એરપોર્ટ પરની ક્ષમતા ઘટાડીને આંતરરાષ્ટ્રીય કામગીરીનો મોટો હિસ્સો નવી મુંબઈ એરપોર્ટ પર ખસેડવાના અદાણી એરપોર્ટ હોલ્ડિંગ્સના પ્રસ્તાવનો ગલ્ફ એર અને સૌદિયા જેવી મુખ્ય ગલ્ફ એરલાઇન્સોએ વિરોધ કર્યો છે. મિન્ટના અહેવાલ મુજબ, આ વિવાદ હવે નિયમનકારો, રાજદ્વારીઓ અને સંબંધિત સરકારો સુધી પહોંચી શકે છે.

આ વિવાદના કેન્દ્રમાં લાંબા સમયથી ફાળવવામાં આવેલા ફ્લાઇટ સ્લોટ્સ છે. બંને એરલાઇન્સનો દ્રઢ વિશ્વાસ છે કે અદાણી પાસે ઐતિહાસિક સ્લોટ ફાળવણીને એકપક્ષીય રીતે રદ કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી. ગલ્ફ એર અને સૌદિયાએ ચેતવણી આપી છે કે તેઓ આ મામલે ભારત, બહરૈન અને સાઉદી અરેબિયાના નાગરિક ઉડાન સત્તામંડળ સમક્ષ પોતાનો કેસ લઈ શકે છે. ગલ્ફ એરે સૂચવ્યું છે કે જો ઉકેલ નહીં આવે તો તેઓ વળતા પગલાં લઈ શકે છે, જેના કારણે વિવિધ દ્વિપક્ષીય હવા સેવા કરારો હેઠળ વિદેશોમાં ભારતીય એરલાઇન્સના સ્લોટ્સ પર દબાણ આવી શકે છે.

સૌદિયા એરલાઇન્સે સ્લોટ ઘટાડાના સમય અંગે વધુ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કંપનીનું કહેવું છે કે અચાનક કરવામાં આવેલો આ ઘટાડો વાર્ષિક હજ અને આખું વર્ષ ચાલતી ઉમરાહ યાત્રાના ટ્રાફિક માટે મોટો ખતરો ઉભો કરી શકે છે. મક્કા જવા માંગતા મુસ્લિમો માટે મુંબઈ ભારતનું એક મુખ્ય પ્રસ્થાન કેન્દ્ર છે. સરકારી ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૬માં ભારતના ૧,૭૫,૦૦૦ હજ યાત્રિકોમાંથી લગભગ ૧૫% એટલે કે ૨૬,૦૦૦થી વધુ લોકો મુંબઈથી વિદેશ ગયા હતા.

બીજી તરફ, અદાણી ગ્રુપનું કહેવું છે કે મુંબઈમાં જોવા મળતી ગંભીર ભીડને પહોંચી વળવા અને ટર્મિનલના મોટા પુનઃવિકાસની તૈયારીઓ વચ્ચે ટ્રાફિકને નવી મુંબઈ એરપોર્ટ પર વાળવા માટે ક્ષમતામાં ઘટાડો કરવો એ એક જરૂરી ઓપરેશનલ નિર્ણય છે. નવી મુંબઈ એરપોર્ટ હાલના મુંબઈ એરપોર્ટથી ૫૦ કિમી દૂર આવેલું છે.

ગલ્ફ એરે ગયા અઠવાડિયે મોકલેલા એક ઈમેલમાં જણાવ્યું હતું કે, "MIAL એકપક્ષીય રીતે એરપોર્ટની ક્ષમતા ઘટાડી શકતું નથી, સ્થાપિત ઐતિહાસિક સ્લોટ હકની અવગણના કરી શકતું નથી અથવા પુનઃવિકાસ યોજનાના આધારે ગલ્ફ એરને તેની હાલની ઓપરેશનલ પોઝિશન્સ છોડવા માટે મજબૂર કરી શકતું નથી." એરલાઇન્સે વધુમાં ઉમેર્યું કે સંતોષકારક જવાબ ન મળ્યે તેઓ આ બાબતને સત્તાવાર રીતે નાગરિક ઉડાન મંત્રાલય, DGCA, બહરૈન સિવિલ એવિએશન અફેર્સ અને IATA સુધી લઈ જશે.

ગલ્ફ એર મુંબઈથી દિવસમાં બે વાર ઉડાન ભરે છે. કંપનીનું માનવું છે કે આ નિર્ણયથી તેની તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય કામગીરી છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટના ટર્મિનલ ૨ માંથી બહાર ધકેલાઈ જશે. આથી, તેણે MIAL પાસે ક્ષમતા ઘટાડા માટે નાગરિક ઉડાન મંત્રાલય (MoCA) ની મંજૂરીની નકલ, કયા એરલાઇન્સ અને સ્લોટ્સ અસરગ્રસ્ત થશે તેના માપદંડ અને વધુ ઘટાડાની જરૂરિયાત અંગે ખુલાસો માંગ્યો છે.

સૌદિયા એરલાઇન્સે પણ આ ઘટાડાની પ્રક્રિયા, તર્ક અને પારદર્શિતા પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. સૌદિયાએ ઈમેલ દ્વારા જણાવ્યું કે, "વધુ મહત્વની વાત એ છે કે, આ નિર્ણયનો ભારતથી હજ અને ઉમરાહ કામગીરી પર સીધો પ્રભાવ પડશે. સાઉદી અરેબિયાના રાષ્ટ્રીય વાહક તરીકે, સૌદિયા ભારત અને કિંગડમ વચ્ચે યાત્રિકોની અવરજવરને સરળ બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે."

ભારતની હજ કમિટીની માર્ગદર્શિકા મુજબ, ૨૦૨૭ની હજ ચાર્ટર ફ્લાઇટ્સ ૮ એપ્રિલથી ૯ મે સુધી આયોજિત છે અને દેશના પ્રસ્તાવિત યાત્રિકોની સંખ્યા ૧,૭૫,૦૨૫ છે. ઉમરાહ યાત્રા હજથી અલગ રીતે આખું વર્ષ ચાલે છે.

મુંબઈ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ લિમિટેડ (MIAL) એ અદાણી એરપોર્ટ અને એરપોર્ટ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (AAI) વચ્ચેનું સંયુક્ત સાહસ છે.