પોલીસ સ્ટોરરૂમમાંથી ૩૨ હથિયારોની ચોરી બાદ હરિયાણા માનવ અધિકાર આયોગે સુરક્ષા સમીક્ષાના આદેશ આપ્યા

હરિયાણા માનવ અધિકાર આયોગે (HHRC) ફરીદાબાદના સેક્ટર ૮ પોલીસ સ્ટેશનના સ્ટોરરૂમમાંથી ૩૨ લાયસન્સ ધરાવતા હથિયારોની ચોરીની ઘટનાની ગંભીર નોંધ લીધી છે. આ ઘટના બાદ, આયોગે હરિયાણાના ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ પોલીસ (DGP) ને રાજ્યભરના પોલીસ સ્ટેશનના સ્ટોરરૂમમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓની સમીક્ષા કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે, જેથી ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવી શકાય.

હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, ૨ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ આયોગના સભ્ય દીપ ભાટિયાએ ડીજીપીને લાયસન્સ ધરાવતા હથિયારોની સુરક્ષિત કસ્ટડી, સ્ટોરરૂમમાં પ્રવેશ નિયંત્રણો અને રાજ્યભરની સુપરવાઇઝરી મિકેનિઝમની તપાસ કરવા આદેશ આપ્યો છે. આયોગે આ બાબતે ૧૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ સુધીમાં વ્યાપક એક્શન-ટેકન રિપોર્ટ માંગ્યો છે.

આ સમગ્ર મામલો પંચકૂલાના રહેવાસી એડવોકેટ ગીતાંજલી દ્વારા ૧૬ જુલાઈ, ૨૦૨૬ના રોજ કરવામાં આવેલી ફરિયાદ બાદ આયોગ સમક્ષ આવ્યો હતો. ફરિયાદમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ૩૨ હથિયારોના માલિકોએ કાયદાનું પાલન કરીને જાન્યુઆરી મહિનામાં તેમના હથિયારો સેક્ટર ૮ પોલીસ સ્ટેશનમાં જમા કરાવ્યા હતા. જોકે, ૯ મેના રોજ થયેલી ચોરીએ પોલીસની દેખરેખ અને સુરક્ષામાં મોટી ખામીઓ ઉભી કરી છે.

ફરિદાબાદના ડેપ્યુટી કમિશનર ઓફ પોલીસ (DCP) દ્વારા ૯ ઓક્ટોબરે રજૂ કરવામાં આવેલા અહેવાલ મુજબ, મોનુ નામનો વ્યક્તિ એપ્રિલ ૨૦૨૬માં પોલીસ સ્ટેશનમાં એપ્રેન્ટિસશીપ ટ્રેનિંગ લઈ રહ્યો હતો. તે દરમિયાન તે ડેઈલી ડાયરી જાળવવાનું અને પોલીસ સ્ટોરરૂમ સંબંધિત કામગીરી કરી રહ્યો હતો, જેના કારણે તે ત્યાં રાખેલા દસ્તાવેજો અને વસ્તુઓથી પરિચિત થયો હતો.

તપાસ દરમિયાન એન્ફોર્સમેન્ટ સબ-ઇન્સ્પેક્ટર (ESI) બિજેન્દરે મોનુની સંડોવણી અંગે શંકા વ્યક્ત કરી હતી. ત્યારબાદ, એપ્રિલ મહિનામાં મોનુ અને અન્ય ૨૮ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. પોલીસે આયોગને જાણ કરી હતી કે તમામ ૩૨ ગુમ થયેલા હથિયારો રિકવર કરી લેવામાં આવ્યા છે અને ૬ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ કોર્ટમાં ચલણ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.

આયોગે અવલોકન કર્યું કે પોલીસ વિભાગનો નિયમિત કર્મચારી ન હોય તેવા એપ્રેન્ટિસને સ્ટોરરૂમમાં પ્રવેશ આપવો એ સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. આયોગે વધુમાં જણાવ્યું કે, ખાસ કરીને ચૂંટણી અને મોડેલ કોડ ઓફ કંડક્ટના અમલીકરણ દરમિયાન જમા કરાવેલા નાગરિકોના હથિયારોની ચોરી પોલીસ પ્રત્યેના જાહેર વિશ્વાસને ઘટાડી શકે છે અને જાહેર સુરક્ષા માટે ખતરો બની શકે છે.

ફરિયાદમાં બંધારણની કલમ ૨૧ અને યુનિવર્સલ ડેકલેરેશન ઓફ હ્યુમન રાઈટ્સની કલમ ૩ હેઠળ જીવન, સ્વતંત્રતા અને વ્યક્તિની સુરક્ષાના અધિકારો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. તેમાં દર્શાવ્યું હતું કે જો ચોરાયેલા હથિયારોનો ઉપયોગ ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓમાં થયો હોત, તો કાયદાનું પાલન કરનારા અસલી માલિકોને માનસિક તણાવ અને બિનજરૂરી કાનૂની ગૂંચવણોનો સામનો કરવો પડત.

સુધારાત્મક પગલાં લેતા, દીપ ભાટિયાએ ડીજીપીને સુનિશ્ચિત કરવા કહ્યું કે એપ્રેન્ટિસ, તાલીમાર્થીઓ અથવા અન્ય બિન-નિયમિત કર્મચારીઓને નાગરિકોના લાયસન્સ ધરાવતા હથિયારો અથવા સ્ટોરરૂમમાં રાખેલી સંવેદનશીલ વસ્તુઓ સુધી અનધિકૃત પ્રવેશ આપવામાં ન આવે. આયોગે તમામ પોલીસ સ્ટેશનોને હથિયારોની યોગ્ય કસ્ટડી, પ્રતિબંધિત પ્રવેશ અને સુરક્ષા પ્રોટોકોલના પાલન અંગે જરૂરી સૂચનાઓ જારી કરવા જણાવ્યું છે.

આયોગના આસિસ્ટન્ટ રજિસ્ટ્રાર ડો. પુનીત અરોરાએ જણાવ્યું કે ડીજીપીને આ ઘટનાને સિસ્ટમિક અને સુપરવાઇઝરી નિષ્ફળતાના દ્રષ્ટિકોણથી તપાસવા અને આવી ઘટનાઓ ફરી ન બને તે માટે નિવારક પગલાં લેવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે. ડીજીપીએ હવે રાજ્યવ્યાપી સમીક્ષા, અપનાવવામાં આવેલા સુરક્ષા પગલાં અને પોલીસ સ્ટેશનોને આપેલી સૂચનાઓની વિગતવાર રિપોર્ટ સબમિટ કરવાનો રહેશે.