દૂધના પેકેજિંગ પર ખાસ લોગો લગાવવો ફરજિયાત કરશે FSSAI

ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને માનક પ્રાધિકરણ (FSSAI) એ દૂધ અને દૂધમાંથી બનતા ઉત્પાદનોના પેકેજિંગ માટે નવા નિયમો નક્કી કર્યા છે. આ નવા નિયમો મુજબ, હવે દૂધ અને ડેરી ઉત્પાદનો વેચતી કંપનીઓએ તેમના પેકેજિંગ પર એક ખાસ લોગો લગાવવો ફરજિયાત રહેશે. આજ તકના અહેવાલ મુજબ, આ નિયમ ૧ જુલાઈ ૨૦૨૮થી અમલમાં આવશે, જેના પછી દૂધ અને સંબંધિત ડેરી ઉત્પાદનોના પેકેટ્સ પર નિર્ધારિત ડિઝાઇન વાળો લોગો હોવો અનિવાર્ય રહેશે.

FSSAI દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલા આ નવા નિયમોમાં માત્ર દૂધનો જ સમાવેશ નથી, પરંતુ દૂધમાંથી બનતા અન્ય તમામ ઉત્પાદનોને પણ આવરી લેવામાં આવ્યા છે. આમાં કમ્પોઝિટ મિલ્ક પ્રોડક્ટ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે, એટલે કે એવા તમામ ઉત્પાદનો જેમાં દૂધ એક મુખ્ય ઘટક તરીકે હોય, તેના પેકેજિંગ પર આ લોગો લગાવવો પડશે.

નવા લોગોની ડિઝાઇન વિશે વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી છે. આ લોગોમાં વાદળી રંગનો ચોરસ બોક્સ હશે અને તેની મધ્યમાં સફેદ રંગની દૂધની એક બુંદ બનેલી હશે. કંપનીઓએ આ નિર્ધારિત ડિઝાઇન મુજબ જ પેકેટ પર લોગો લગાવવો પડશે. લોગોના કદ અંગેના નિયમો પેકેટના મુખ્ય ડિસ્પ્લે પેનલના ક્ષેત્રફળ પર આધારિત રહેશે. FSSAI એ પેકેટના કદ મુજબ લોગોની લઘુત્તમ સાઈઝ નક્કી કરી છે. નાના પેકેટ્સ પર લોગોનું કદ નાનું રહેશે, જ્યારે મોટા પેકેટ્સ પર લોગોનું કદ મોટું રાખવું પડશે.

કંપનીઓ માટેનો નિયમ એવો છે કે તેઓ નક્કી કરેલી લઘુત્તમ સાઈઝ કરતા મોટો લોગો લગાવી શકે છે, પરંતુ નિર્ધારિત લઘુત્તમ કદથી નાનો લોગો લગાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આ રીતે પેકેજિંગના કદ અને લોગોના કદ વચ્ચે એક ચોક્કસ સંતુલન રાખવામાં આવ્યું છે જેથી ગ્રાહકો સરળતાથી તેને ઓળખી શકે.

આ પ્રક્રિયાના સમયક્રમ વિશે વાત કરીએ તો, FSSAI એ ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ આ સંબંધમાં નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું હતું. ત્યારબાદ, ૯ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ આ નોટિફિકેશન ભારતના રાજપત્ર (ગેઝેટ) માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ અંતિમ નિયમો ૧ જુલાઈ ૨૦૨૮થી પૂર્ણપણે લાગુ કરવામાં આવશે.

આ નિયમો સીધા અમલમાં લાવતા પહેલા લોકશાહી પ્રક્રિયા અનુસરવામાં આવી હતી. આ નિયમનો ડ્રાફ્ટ એટલે કે મુસદ્દો ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫માં જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે સામાન્ય જનતા અને સંબંધિત પક્ષો પાસેથી ૬૦ દિવસની અંદર સૂચનો અને વાંધા માંગવામાં આવ્યા હતા. FSSAI એ પ્રાપ્ત થયેલા તમામ સૂચનો પર ગંભીરતાથી વિચારણા કરી હતી અને ત્યારબાદ જ આ અંતિમ સુધારા અને નિયમો જાહેર કર્યા છે.

આમ, ૨૦૨૮ સુધીમાં દૂધ ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલી તમામ કંપનીઓએ તેમના પેકેજિંગમાં જરૂરી ફેરફારો કરવા પડશે જેથી તેઓ નવા નિયમોનું પાલન કરી શકે અને ગ્રાહકોને પ્રમાણિત ઉત્પાદનોની ઓળખ મળી રહે.