ચીનની યુટોંગ બસ ઇલેક્ટ્રિક બસોની નિકાસમાં મોટો ઉછાળો

દુનિયાની સૌથી મોટી ઇલેક્ટ્રિક બસ ઉત્પાદક કંપની ચીનની યુટોંગ બસ (Yutong Bus) તેની વિદેશી નિકાસમાં સતત વધારો કરી રહી છે. સાઉથ ચાઇના મોર્નિંગ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, ઓસ્ટ્રેલિયા, મલેશિયા, સાઉદી અરેબિયા અને મોરોક્કો જેવા દેશોમાં ઇલેક્ટ્રિક બસોની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે. કંપનીના એશિયા-પેસિફિક સીઈઓએ જણાવ્યું હતું કે, વિદેશોમાં જાહેર પરિવહન માટેની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય ખરીદદારો હવે વધુ પ્રીમિયમ ઇલેક્ટ્રિક બસોની શોધમાં છે.

મધ્ય ચીનના હેનાન પ્રાંતના ઝેંગઝોઉમાં સ્થિત આ કંપની માટે વિદેશી બજાર અત્યંત મહત્વનું બની ગયું છે. હાલમાં કંપનીની કુલ આવકના ૫૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો વિદેશી વેચાણ દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે. કંપનીની નિકાસમાં ન્યૂ-એનર્જી મોડલ્સ, જેમાં પ્યોર-ઇલેક્ટ્રિક અને હાઇબ્રિડ વાહનોનો સમાવેશ થાય છે, તેનો હિસ્સો આ વર્ષે ૨૫ ટકા સુધી પહોંચ્યો છે. નોંધનીય છે કે ૨૦૧૮માં આ હિસ્સો માત્ર ૩ ટકા હતો, જે દર્શાવે છે કે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની નિકાસમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.

કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, ચીન સહિતના વૈશ્વિક બજારમાં મોટી અને મધ્યમ કદની બસો તેમજ કોચના ક્ષેત્રમાં યુટોંગનો હિસ્સો ૧૦ ટકાથી વધુ છે. આ ક્ષેત્રમાં કંપનીને ચીનની જ અન્ય કંપનીઓ જેવી કે બીવાયડી (BYD), ઝોંગટોંગ બસ અને શિયામેન કિંગ લોંગ યુનાઇટેડ ઓટોમોટિવ ઇન્ડસ્ટ્રી તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મર્સિડીઝ-બેન્ઝ અને વોલ્વો જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ સાથે સ્પર્ધા કરવી પડે છે.

બીજી તરફ, ભારત પણ વૈશ્વિક વેપારમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યું છે. મિન્ટના અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયુષ ગોયલે દિલ્હીની કિરોરી માલ કોલેજમાં યોજાયેલ 'યંગ લીડર્સ ડિસ્કોર્સ ફોરમ'માં જણાવ્યું હતું કે ભારત એક પસંદગીના વેપારી ભાગીદાર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. અનેક દેશો ભારત સાથે પ્રેફરન્શિયલ અને ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ કરવા ઈચ્છે છે. ગોયલે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ નાણાકીય વર્ષે ભારતની નિકાસ ૧ ટ્રિલિયન ડોલર સુધી પહોંચશે.

ગોયલે માહિતી આપી હતી કે ગયા વર્ષે ભારતે ૮૬૩ અબજ ડોલરની સર્વકાલીન સૌથી વધુ નિકાસ નોંધાવી હતી અને ચાલુ વર્ષ માટે ૧૬ ટકા વૃદ્ધિનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં નિકાસ ૧૪ ટકા વધીને ૪૮૦ અબજ ડોલર થઈ છે. વાર્ષિક લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવા માટે બાકીના છ મહિનામાં ૫૨૦ અબજ ડોલરની નિકાસ કરવી જરૂરી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ઓક્ટોબર મહિનો પણ સારો રહ્યો હતો, જોકે સત્તાવાર આંકડા હજુ જાહેર થયા નથી. ગોયલે જણાવ્યું કે ભારત ૯૦૦ અબજ ડોલરનું લક્ષ્ય પણ રાખી શક્યું હોત, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ ૫ ટકા વૃદ્ધિ દર્શાવે છે, પરંતુ સરકારે વધુ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય પસંદ કર્યું છે. આ ૯૦૦ અબજ ડોલરનું લક્ષ્ય પણ આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય and ફંડ (IMF) દ્વારા અનુમાનિત ૧.૯ ટકાના વૈશ્વિક વેપાર વૃદ્ધિ દર કરતા બમણું હતું. જોકે, IMF એ તાજેતરમાં આ અનુમાન સુધારીને ૩.૫ ટકા કર્યું છે, જેમાં ભારતની નિકાસ કામગીરી એક કારણ હોઈ શકે છે.

પીયુષ ગોયલે ભારતની આર્થિક પ્રગતિનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે દેશ 'ફ્રેજાઇલ ફાઇવ' અર્થતંત્રમાંથી બહાર આવીને વિશ્વના અગ્રણી અને સૌથી ઝડપથી વિકસતા મોટા અર્થતંત્રોમાં સામેલ થયો છે. આ સફળતા પાછળ ભારતનું ટેલેન્ટ પૂલ, યુવા કાર્યબળ, લોકશાહી પ્રણાલી, નિર્ણાયક નેતૃત્વ અને ગુણવત્તાયુક્ત ચીજવસ્તુઓની સ્થાનિક માંગ જવાબદાર છે. ભારતની સરેરાશ ઉંમર ૩૦ વર્ષથી ઓછી છે અને ૧૪૦ કરોડની વસ્તી મોટી માંગ ઊભી કરે છે. તેમણે યુવાનોને ૨૦૪૭ સુધીમાં ભારતને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાની મહત્વાકાંક્ષામાં યોગદાન આપવા આહવાન કર્યું હતું.

આ ઉપરાંત, ગોયલે વણિજ્ય ભવનમાં બાયોફાર્મા સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ અને બાયો-ઇકોનોમીના વિકાસ માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય રાઉન્ડટેબલ કોન્ફરન્સનું અધ્યક્ષપદ સંભાળ્યું હતું. DPIIT, નીતિ આયોગ અને નીતિ ફ્રન્ટિયર ટેક હબ દ્વારા આયોજિત આ બેઠકમાં ઝડપી નિયમનકારી મંજૂરીઓ, નાણાકીય સુલભતા, સહિયારી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઉદ્યોગ-શૈક્ષણિક જગત વચ્ચે સહયોગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ચર્ચામાં સિંગલ વિન્ડો ક્લિયરન્સ, પેટન્ટ અરજી પ્રક્રિયાનું સરળીકરણ અને બજેટ ૨૦૨૬-૨૭માં જાહેર થયેલ 'બાયોફાર્મા શક્તિ' (Biopharma SHAKTI) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. સહિયારી લેબોરેટરીઓ અને ક્લિનિકલ ટ્રાયલ સુવિધાઓ વિકસાવીને ખર્ચ ઘટાડવા અને સ્ટાર્ટઅપ્સને મદદ કરવાની વાત કરવામાં આવી હતી.

વૈશ્વિક રાજનીતિમાં, ખાસ કરીને અમેરિકાની મધ્યવર્તી ચૂંટણીઓના પરિણામો ભારત પર અસર કરી શકે છે. ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, ડેમોક્રેટ્સ સેનેટ અને હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ બંને પર નિયંત્રણ મેળવ્યા બાદ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર કરારની વાતચીત ઝડપી બની શકે છે. જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કરાર પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ભારત પર ઊંચી ટેરિફ લાદવામાં આવી શકે છે. ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવના મતે, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ રશિયા, ચીન અને ઈરાન સામે વિદેશ નીતિમાં નિષ્ફળતા બાદ ભારત પર દબાણ વધારીને ઝડપી જીત મેળવવા ઈચ્છશે, જેથી અમેરિકન કૃષિ અને ઔદ્યોગિક માલ માટે બજાર મળી રહે.

કોન એડવાઇઝરી ગ્રુપના ડીપ પાલના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પ પ્રશાસન માટે હવે કોઈપણ નિર્ણય ઘરેલું રિપબ્લિકન મતદારો માટે 'જીત' જેવો દેખાવો જોઈએ. બીજી તરફ, ભારતીય વાટાઘાટકારો આ પરિસ્થિતિને પોતાના પક્ષમાં કરી વધુ અનુકૂળ કરાર મેળવવાની તક તરીકે જોઈ શકે છે. જોકે, વ્હાઇટ હાઉસ અત્યાર સુધી પીછેહઠ કરવાને બદલે પોતાની નીતિઓ પર અડગ રહ્યું છે. નોંધનીય છે કે 'લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહમ સેન્ક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઈરાન એક્ટ ૨૦૨૬' હેઠળ રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ અને ગેસ ખરીદનારા ભારત જેવા દેશો પર ૧૦૦ ટકા સુધી ટેરિફ લાદવાની જોગવાઈ છે, જેને દ્વિપક્ષીય સમર્થન મળ્યું છે.

યુટોંગ બસ એ ચીનની એક અગ્રણી વાહન ઉત્પાદક કંપની છે જે મુખ્યત્વે બસોના ઉત્પાદન અને નિકાસ સાથે સંકળાયેલી છે અને તે હાલમાં વિશ્વના સૌથી મોટા ઇલેક્ટ્રિક બસ ઉત્પાદકોમાંની એક છે.