માતાના મૃત્યુ બાદ ભારતીય એન્જિનિયરે વન્યજીવોની ચેતવણી આપતી સિસ્ટમ બનાવી

કાશ્મીરમાં રીંછના હુમલામાં પોતાની માતાને ગુમાવનાર ૩૩ વર્ષીય સોફ્ટવેર એન્જિનિયર મુદાસિર અલીએ ટેકનોલોજીના માધ્યમથી અન્ય લોકોના જીવ બચાવવા માટે એક નવીન પહેલ કરી છે. તેમણે વન્યજીવોની હાજરી વિશે લોકોને અગાઉથી જાણ કરતી એક ઓનલાઇન અર્લી-વોર્નિંગ સિસ્ટમ વિકસાવી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય રહેણાંક વિસ્તારો અને જાહેર સ્થળોની આસપાસ જોવા મળતા જોખમી પ્રાણીઓ વિશે લોકોને સતર્ક કરવાનો છે.

મુદાસિર અલીએ આ સિસ્ટમ માટે 'વાઇલ્ડપિંગ' (Wildping) નામની એક મફત વેબસાઇટ બનાવી છે. આ પ્લેટફોર્મ પર લોકો હિમાલયન બ્લેક બેર અને દીપડા જેવા જોખમી વન્યજીવો જોવા મળે ત્યારે તેની જાણ કરી શકે છે. જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા પ્રાણી જોવા મળ્યાનો રિપોર્ટ કરવામાં આવે છે, ત્યારે આ પ્લેટફોર્મ તે વિસ્તારની આસપાસના અન્ય વપરાશકર્તાઓને તાત્કાલિક એલર્ટ મોકલે છે. આનાથી સ્થાનિક લોકો સાવધ રહી શકે છે અને સંભવિત હુમલાઓથી બચી શકે છે.

એનડીટીવીના અહેવાલ મુજબ, અલીએ આ પ્લેટફોર્મ ઓક્ટોબર મહિનામાં લોન્ચ કર્યું હતું, જે તેમની માતાના મૃત્યુની પ્રથમ પુણ્યતિથિ હતી. એએફપી (AFP) સાથેની વાતચીતમાં અલીએ જણાવ્યું હતું કે, માતાના મૃત્યુ પછી તેઓ પોતાની ટેકનિકલ કુશળતાનો ઉપયોગ એવી કોઈ વસ્તુ બનાવવા માટે કરવા માંગતા હતા જે વન્યજીવોના હુમલાઓથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને મદદ કરી શકે. તેમણે ઉમેર્યું કે તેઓ પોતે વન્યજીવના હુમલામાં પ્રિયજન ગુમાવવાની પીડા અનુભવી ચૂક્યા છે, તેથી તેઓ નથી ઈચ્છતા કે અન્ય પરિવારોએ પણ આવી જ પીડા સહન કરવી પડે.

હિમાલયના સમગ્ર વિસ્તારમાં માનવ અને વન્યજીવો વચ્ચેનો સંઘર્ષ એક ગંભીર ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. જંગલોના વિનાશ અને પ્રાણીઓના કુદરતી રહેઠાણો ઘટવાને કારણે વન્યજીવો માનવ વસાહતોની વધુ નજીક આવી રહ્યા છે, જેના પરિણામે સામસામે મુકાબલાની શક્યતાઓ વધી ગઈ છે. સત્તાવાર ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૩થી આ પ્રદેશમાં વન્યજીવોના હુમલામાં ઓછામાં ઓછા ૫૦ લોકોના મોત થયા છે અને સેંકડો લોકો ઘાયલ થયા છે.

'વાઇલ્ડપિંગ'નો મુખ્ય હેતુ લોકોને જોખમી પ્રાણીઓ સાથે સામનો થાય તે પહેલાં ચેતવણી આપવાનો છે. આ સિસ્ટમમાં વપરાશકર્તાઓ તેમના ઘર, ખેતરો, શાળાઓ અને બાળકો શાળાએ જવા માટે જે રસ્તાઓનો ઉપયોગ કરે છે, તેવા ચોક્કસ સ્થળોની આસપાસ 'એલર્ટ ઝોન' બનાવી શકે છે. જો આ નિર્ધારિત વિસ્તારોની નજીક કોઈ રીંછ કે અન્ય પ્રાણી જોવા મળે અને તેની જાણ કરવામાં આવે, તો સંબંધિત વપરાશકર્તાઓને તેમના ફોન પર તરત જ એલર્ટ પ્રાપ્ત થશે.

વેબસાઇટ પર સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ સિસ્ટમ માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષને સંપૂર્ણપણે રોકી શકતી નથી, પરંતુ તે પરિવારોને સાવચેતીના પગલાં લેવા માટે થોડી વધારાની મિનિટો પૂરી પાડી શકે છે. આ થોડો સમય ખૂબ મહત્વનો સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે તેના દ્વારા બાળકોને ઘરની અંદર રાખવા, કોઈ ચોક્કસ રસ્તે ચાલવાનું ટાળવું અથવા તાત્કાલિક મદદ માટે બોલાવવું શક્ય બને છે.

વપરાશકર્તાઓની સુવિધા માટે 'વાઇલ્ડપિંગ' પ્લેટફોર્મ અંગ્રેજી, હિન્દી અને ઉર્દૂ એમ ત્રણ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે. લોન્ચ થયા પછી આ પ્લેટફોર્મને લોકો તરફથી ખૂબ જ સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો છે.