ભારતના થૂથુકુડી મેગા શિપયાર્ડ પ્રોજેક્ટને HD હ્યુન્ડાઈનો મોટો ટેકો

કેન્દ્રીય બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલેની દક્ષિણ કોરિયાની ચાર દિવસીય મુલાકાત દરમિયાન ભારતના થૂથુકુડી મેગા શિપયાર્ડની કામગીરીમાં મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ થઈ છે. સીઓલમાં HD હ્યુન્ડાઈના ચેરમેન ચુંગ કી-સન સાથેની મુલાકાત બાદ, HD હ્યુન્ડાઈની શિપબિલ્ડિંગ શાખા, HD કોરિયા શિપબિલ્ડિંગ એન્ડ ઓફશોર એન્જિનિયરિંગ (HD KSOE) એ તમિલનાડુના થૂથુકુડી ખાતે પ્રસ્તાવિત ગ્રીનફિલ્ડ શિપયાર્ડમાં મુખ્ય વ્યૂહાત્મક રોકાણકાર તરીકે ભાગ લેવાના પોતાના ઈરાદાને ફરીથી દોહરાવ્યો છે. PIB મુજબ, આ બેઠકથી પ્રોજેક્ટને નવી ગતિ મળી છે અને આગામી દિવસો માટેનો સ્પષ્ટ માર્ગ તૈયાર થયો છે.

આ પ્રોજેક્ટને આગળ વધારવા માટે હવે એક જોઇન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની રચના કરવામાં આવશે, જે પ્રોજેક્ટના વિકાસ પર દેખરેખ રાખશે. બંને પક્ષો એક સંયુક્ત સાહસ (joint venture) માળખા પર સહમત થવા માટે કામ કરશે. આ પ્રોજેક્ટનો ડિટેઇલ્ડ પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (DPR) આગામી છ મહિનાની અંદર આખરી કરવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા છે. આ DPR માં જહાજ ઉત્પાદન મિક્સ, ઉત્પાદન ક્ષમતા, માળખાકીય જરૂરિયાતો, પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ અને અમલીકરણના સમયપત્રક જેવા મહત્વના મુદ્દાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.

કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું હતું કે, તેમનો મુખ્ય ધ્યેય એ સહિયારા વિઝનને શક્ય તેટલી ઝડપથી વાસ્તવિકતામાં રૂપાંતરિત કરવાનો છે જે ચેરમેને પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી સમક્ષ રજૂ કર્યું હતું. ચેરમેને રજૂ કરેલા વિઝન મુજબ, ભારત એ HD હ્યુન્ડાઈના વૈશ્વિક ભવિષ્યનો એક મુખ્ય આધારસ્તંભ છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ લી જે મ્યોંગની નવી દિલ્હીની મુલાકાત બાદ ભારત-કોરિયાના દરિયાઈ સંબંધોને નવી ઊર્જા મળી છે.

સોનોવાલે આ અંગે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, "અમારી પાસે સાથે મળીને કામનો વિસ્તાર કરવાનો એક સ્પષ્ટ આદેશ છે. ૨૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ અમે જે MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા તે તમિલનાડુના થૂથુકુડીમાં આપણે સાથે મળીને જે બનાવવા માંગીએ છીએ તેનો પાયો છે. ૪ બિલિયન ડોલરના રોકાણ સાથેનું ગ્રીનફિલ્ડ શિપયાર્ડ એક વિશાળ સીમાચિહ્નરૂપ છે, અને અમે તેને સમર્થન આપવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છીએ. તમારી ટીમે સાઇટ એસેસમેન્ટ દરમિયાન અદ્ભુત કામ કર્યું છે અને તે કેન્દ્ર તેમજ રાજ્ય સરકારો બંનેની ટીમો સાથે સતત સહયોગ કરી રહી છે."

નેશનલ શિપબિલ્ડિંગ એન્ડ હેવી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પાર્ક, તમિલનાડુ લિમિટેડ (NSHIP-TN) અને HD KSOE બંને પક્ષોએ થૂથુકુડીમાં આ ગ્રીનફિલ્ડ શિપયાર્ડને આગળ લઈ જવાનો તેમનો સહિયારો ઈરાદો વ્યક્ત કર્યો છે. આ ચર્ચા એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં અપનાવવામાં આવેલા 'ઇન્ડિયા-રિપબ્લિક ઓફ કોરિયા કોમ્પ્રિહેન્સિવ ફ્રેમવર્ક ફોર પાર્ટનરશિપ ઇન શિપબિલ્ડિંગ, શિપિંગ એન્ડ મરીન લોજિસ્ટિક્સ' અને દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ લી જે મ્યોંગની રાજ્ય મુલાકાત દરમિયાન થયેલા કરારો પર આધારિત છે. ૨૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ HD-KSOE અને NSHIP-TN વચ્ચે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. બેઠક દરમિયાન HD-KSOE એ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ માટે ભારત સરકાર દ્વારા ઊભી કરવામાં આવેલી અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓની પ્રશંસા કરી હતી.

ભારત સરકારની શિપબિલ્ડિંગ ડેવલપમેન્ટ સ્કીમ હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહેલા આ શિપયાર્ડની વાર્ષિક શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતા આશરે ૨.૫ મિલિયન ગ્રોસ ટન (GT) હોવાની પરિકલ્પના છે, જોકે આ બાબત DPR ના વૈધીકરણને આધીન રહેશે. Mint ના અહેવાલ મુજબ, આ ક્લસ્ટર ૩,૦૦૦ એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે. શિપબિલ્ડિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપરાંત, જેમાં ૩૦૦ મીટરથી વધુ લાંબો ડ્રાય ડોક સામેલ છે, HD KSOE ની સુવિધામાં કોરિયન એન્ટિટીના એવા અનેક વેન્ડર્સ પણ હશે જેઓ વૈશ્વિક સ્તરે તેમની શિપબિલ્ડિંગ યોજનાઓને ટેકો આપે છે. એકવાર કાર્યરત થયા પછી, આ ભારતનું સૌથી મોટું વ્યાપારી શિપયાર્ડ બનવાની અપેક્ષા છે, જે સ્થાનિક શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતા અને વૈશ્વિક દરિયાઈ ઉદ્યોગમાં ભારતની સ્પર્ધાત્મકતાને મજબૂત કરશે.

HD KSOE એ બેઠક દરમિયાન શિપયાર્ડ ડિઝાઇન, બાંધકામ, અદ્યતન ઉત્પાદન અને કામગીરીમાં તેની વૈશ્વિક કુશળતા લાવવા માટે પ્રાથમિક વ્યૂહાત્મક રોકાણકાર તરીકે ભાગ લેવાનો મજબૂત ઈરાદો વ્યક્ત કર્યો હતો. હવે ચર્ચાઓ યોગ્ય તપાસ (due diligence) અને જરૂરી મંજૂરીઓને આધીન રહીને પ્રસ્તાવિત રોકાણ માળખું, ઇક્વિટી ભાગીદારી અને અમલીકરણ વ્યવસ્થાઓને આખરી આકાર આપવા પર કેન્દ્રિત રહેશે. NSHIP-TN એ ગ્રીનફિલ્ડ શિપયાર્ડની સ્થાપના માટે કેન્દ્રીય તેમજ રાજ્ય સ્તરના સરકારી સત્તાવાળાઓ સાથેના તમામ સંકલન સહિતના સમર્થનની પુનઃખાતરી આપી છે.

ભારતમાં સ્થાનિક માંગ વિશે વાત કરતા સર્બાનંદ સોનોવાલેએ જણાવ્યું હતું કે, "ભારતમાં સ્થાનિક બજાર અત્યારે ઝડપથી વધી રહ્યું છે. અમારી જાહેર એજન્સીઓ આગામી વર્ષોમાં ૪૦૦ થી વધુ જહાજો હસ્તગત કરવા માંગે છે. મને ખાતરી છે કે નિકાસ ઓર્ડર સિવાય તમિલનાડુના થૂથુકુડીમાં બનનારું મેગા ગ્રીનફિલ્ડ શિપયાર્ડ આ ઓળખાયેલા ઘણા જહાજોના નિર્માણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. અમે HD KSOE વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી, ટેકનોલોજી સહયોગ અને સ્થાનિક ઉત્પાદન દ્વારા ભારતમાં તેની હાજરીને વધુ ઊંડી બનાવે તે માટે ઉત્સુક છીએ, જેથી ભારતને વૈશ્વિક શિપબિલ્ડિંગ હબ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં યોગદાન આપી શકાય."

અમલીકરણને ઝડપી બનાવવા માટે, બંને પક્ષોના અધિકારીઓનું બનનારું વર્કિંગ ગ્રુપ પ્રોજેક્ટના વિકાસ પર દેખરેખ રાખશે અને મુખ્ય પ્રવૃત્તિઓનું સંકલન કરશે. NSHIP-TN લાગુ કાયદાઓ અને પ્રક્રિયાઓ અનુસાર યોગ્ય વોટરફ્રન્ટ જમીનની ઉપલબ્ધતા, સક્ષમ માળખાકીય સુવિધાઓ અને ઉપયોગિતાઓના વિકાસ તથા સમયસર વૈધાનિક મંજૂરીઓ માટે સંબંધિત સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલનની સુવિધા આપશે. આ સાથે જ, પ્રોજેક્ટની સજ્જતા માટે સાઇટ એસેસમેન્ટ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્લાનિંગ અને પ્રાથમિક ડ્રેજિંગ/રેકલેમેશન અભ્યાસ સહિતની પ્રારંભિક પ્રવૃત્તિઓ પણ આગળ વધારવામાં આવશે.

માળખાકીય વિકાસ ઉપરાંત, આ સહયોગનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર અને વર્કફોર્સ સ્કીલિંગ પર ભાર મૂકીને ભારતમાં વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક શિપબિલ્ડિંગ ઇકોસિસ્ટમ સ્થાપિત કરવાનો છે. સ્વદેશી શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા અને કૌશલ્ય ધરાવતી રોજગારી ઊભી કરવા માટે તકનીકી તાલીમ, જ્ઞાનની આપ-લે અને ભારતીય ઉદ્યોગ તથા શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સાથે સહયોગની તકો શોધવામાં આવશે.

સમાપન વક્તવ્યમાં સર્બાનંદ સોનોવાલેએ આ ભાગીદારીને ભારત-કોરિયા સંબંધોનો નિર્ણાયક આધારસ્તંભ ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે, "દક્ષિણ કોરિયાની વિશ્વસ્તરીય ટેકનોલોજીકલ પ્રતિભાને ભારતની આર્થિક ઊર્જા અને બજારના સ્કેલ સાથે એકસાથે લાવીને, આપણે એક એવી ભાગીદારી બનાવી રહ્યા છીએ જે વૈશ્વિક દરિયાઈ દ્રશ્યને વાસ્તવિક રીતે નવો આકાર આપશે. ચાલો આ અદ્ભુત શિપયાર્ડને જમીન પર સાકાર કરવા માટે હાથ મિલાવીએ. આ યાત્રાને સાથે મળીને કેવી રીતે ઝડપી બનાવી શકાય તે અંગે તમારા વિચારો સાંભળવા માટે હું ઉત્સુક છું."

આ પ્રસ્તાવિત થૂથુકુડી શિપયાર્ડને ભારત-રિપબ્લિક ઓફ કોરિયા સ્પેશિયલ સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ હેઠળ એક ફ્લેગશિપ પહેલ તરીકે જોવામાં આવી છે, જે કોરિયાની અદ્યતન શિપબિલ્ડિંગ કુશળતાને ભારતની ઔદ્યોગિક ક્ષમતાઓ અને લાંબા ગાળાની દરિયાઈ આકાંક્ષાઓ સાથે જોડે છે.