સીજેઆઈ પર ટિપ્પણી મામલે કેરળ કોંગ્રેસને સુપ્રીમ કોર્ટની નોટિસ

સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે કેરળ પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિ (KPCC) ના પદાધિકારીઓને એક મહત્વપૂર્ણ નોટિસ પાઠવી છે. આ નોટિસ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત વિરુદ્ધ સોશિયલ મીડિયા પર કરવામાં આવેલી એક વિવાદાસ્પદ પોસ્ટના સંદર્ભમાં આપવામાં આવી છે. ન્યાયમૂર્તિ અરવિંદ કુમાર અને ન્યાયમૂર્તિ વિપુલ એમ. પંચોલીની ખંડપીઠે આ મામલે સુનાવણી હાથ ધરી હતી અને કોંગ્રેસના પદાધિકારીઓ પાસે જવાબ માંગ્યો છે કે શા માટે તેમની સામે અવમાનનાની કાર્યવાહી શરૂ ન કરવામાં આવે.

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ૧૨ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ના રોજ થઈ હતી, જ્યારે કેરળ કોંગ્રેસના સત્તાવાર એક્સ (X) હેન્ડલ પરથી સીજેઆઈ સૂર્યકાંતને સંબોધીને એક પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી. આ પોસ્ટમાં લખવામાં આવ્યું હતું કે, "પ્રિય સૂર્યકાંત, જો કાયદો અને વ્યવસ્થા તમારો વિષય નથી, તો અત્યારે જ રાજીનામું આપી દો. અમે તમારા સ્થાને એવા વ્યક્તિને શોધી લઈશું જે તેને સંભાળી શકે." આ પોસ્ટ દિલ્હી પોલીસ દ્વારા કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીની તપાસની માંગ કરતી અરજીઓની સુનાવણી દરમિયાન સીજેઆઈ દ્વારા કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીના સંદર્ભમાં હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાને અત્યંત ગંભીરતાથી લીધો છે. ખંડપીઠે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે બંધારણ સર્વોપરી છે અને કોઈ પણ વ્યક્તિ, સંસ્થા કે રાજકીય પક્ષ બંધારણથી ઉપર નથી. કોર્ટે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા એ કોઈ રાજકીય સુવિધાનો વિષય નથી, પરંતુ તે ગણતંત્ર અને તેના લોકો પ્રત્યેની બંધારણીય ગેરંટી છે. ન્યાયમૂર્તિઓએ ટકોર કરી હતી કે ન્યાયિક નિર્ણયોની ટીકા કરી શકાય છે, પરંતુ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો ઉપયોગ ન્યાયતંત્રને ડરાવવા કે ન્યાય પ્રક્રિયામાં દખલ કરવા માટે કરી શકાય નહીં.

કોર્ટે ચેતવણી આપી હતી કે ન્યાયતંત્રની સત્તાને નબળી પાડવાના કોઈપણ પ્રયાસને 'લોખંડી હાથે' ડામી દેવામાં આવશે. ખંડપીઠે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે કોર્ટની તાકાત કાયદાના શાસનમાં રહેલી છે, રાજકીય સમર્થનમાં નહીં. ન્યાયિક સંયમને ક્યારેય સંસ્થાકીય નબળાઈ સમજવી જોઈએ નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશની વિગતો ન્યૂઝ ૧૮ અને હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલોમાં આપવામાં આવી છે.

સુનાવણી દરમિયાન, કેરળ કોંગ્રેસના વકીલે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે વિવાદાસ્પદ પોસ્ટ પક્ષના પદાધિકારીઓની જાણ કે સંમતિ વગર એક કાર્યકર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. વકીલે દલીલ કરી હતી કે જેવી આ બાબત નેતૃત્વના ધ્યાનમાં આવી, તરત જ પોસ્ટ ડિલીટ કરી દેવામાં આવી હતી અને બિનશરતી માફી માંગવામાં આવી હતી. પક્ષે એવો પણ દાવો કર્યો છે કે જે વ્યક્તિએ આ પોસ્ટ કરી હતી, તેને જવાબદારીમાંથી મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યા છે. કેરળ કોંગ્રેસના પ્રમુખ સન્ની જોસેફે પણ આ મામલે ખેદ વ્યક્ત કર્યો છે.

જોકે, ન્યાયમૂર્તિ અરવિંદ કુમારે આ મામલે કડક વલણ અપનાવતા ટિપ્પણી કરી હતી કે કોર્ટ એ તપાસશે કે માફી હૃદયથી માંગવામાં આવી છે કે માત્ર કાગળ પર છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે વરિષ્ઠ વકીલને 'એમિકસ ક્યુરી' (કોર્ટના મિત્ર) તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે, જેઓ તપાસ કરશે કે આ કિસ્સામાં ફોજદારી કે દીવાની અવમાનના લાગુ પડે છે કે નહીં. આ ઉપરાંત, કોર્ટે એટર્ની જનરલ આર. વેંકટરામણીની મદદ પણ માંગી છે.

આ વિવાદ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટ બાર એસોસિએશન (SCBA) અને સુપ્રીમ કોર્ટ એડવોકેટ્સ ઓન રેકોર્ડ એસોસિએશન (SCOARA) એ પણ સીજેઆઈના રાજીનામાની માંગણીની આકરી ટીકા કરી હતી. આ મામલો એડવોકેટ વિનીત જિંદલ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી રિટ પિટિશનના આધારે હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સુઓ મોટુ (સ્વયં સંજ્ઞાન) કાર્યવાહીની માંગ કરવામાં આવી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટ ભારતની સર્વોચ્ચ ન્યાયિક સંસ્થા છે, જેની સ્થાપના ભારતીય બંધારણ હેઠળ કરવામાં આવી હતી. તે દેશની સૌથી મોટી અદાલત છે અને બંધારણના રક્ષક તરીકેની ભૂમિકા ભજવે છે. ભૂતકાળમાં પણ કોર્ટે ન્યાયતંત્રની ગરિમા જાળવી રાખવા માટે અનેક કડક નિર્ણયો લીધા છે. ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા જાળવી રાખવી એ સુપ્રીમ કોર્ટની પ્રાથમિક જવાબદારી રહી છે, જે લોકશાહીના પાયા સમાન છે.