વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં તમામ રાજ્યની રાજધાનીઓમાં ફોરેનર્સ રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસ સ્થપાશે

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે સોમવારે, ૨ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી છે. આ જાહેરાત મુજબ, ભારત સરકાર વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં દેશના તમામ રાજ્યોની રાજધાનીઓમાં ફોરેનર્સ રિજનલ રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસ (FRRO) સ્થાપવાની યોજના ધરાવે છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં આવતા વિદેશી નાગરિકો માટે ઈમિગ્રેશન અને કોન્સ્યુલર સેવાઓને વધુ સરળ અને સુલભ બનાવવાનો છે. આ પગલું વિદેશી નાગરિકોના વ્યવસ્થાપન માટેના સંસ્થાકીય માળખાને મજબૂત કરવાના વ્યાપક પ્રયાસોનો એક ભાગ છે.

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અમિત શાહના નિર્દેશો બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. દેશમાં પ્રવાસન, તબીબી સારવાર અને શિક્ષણ માટે આવતા વિદેશીઓની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને ગૃહ મંત્રીએ સત્તાવાળાઓને FRRO નેટવર્કનો વિસ્તાર કરવા સૂચના આપી હતી. આ વિસ્તરણથી માત્ર સેવાઓ જ સુલભ નહીં થાય, પરંતુ નિયમનકારી પાલન મજબૂત થશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુલાકાતીઓને આકર્ષવાના ભારતના પ્રયાસોને પણ વેગ મળશે.

વર્ષ ૨૦૨૫થી અત્યાર સુધીમાં કુલ ૫ નવી FRRO કાર્યરત કરવામાં આવી છે, જેમાંથી ૨ ઓફિસ તો ચાલુ વર્ષે જ શરૂ થઈ છે. ૨૦૨૫માં જયપુર, ચંદીગઢ અને ગુવાહાટીમાં નવી ઓફિસો ખોલવામાં આવી હતી. આ વિસ્તરણને કારણે અગાઉ દિલ્હી, અમૃતસર અને કોલકાતા FRRO હેઠળ આવતા વિસ્તારો હવે સ્થાનિક અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ આવી ગયા છે. ચાલુ વર્ષે મિઝોરમના આઈઝોલ અને આંધ્રપ્રદેશના અમરાવતીમાં નવી FRRO કાર્યરત થઈ છે. આઈઝોલ અગાઉ કોલકાતા FRRO હેઠળ હતું, જ્યારે અમરાવતી હૈદરાબાદના અધિકારક્ષેત્રમાં આવતું હતું. આ ઉપરાંત, સરકારે કોહિમા, અગરતલા અને ભુવનેશ્વરમાં પણ નવી FRRO માટે સૂચના જાહેર કરી છે. કોહિમા અને અગરતલા અગાઉ કોલકાતા હેઠળ હતા, જ્યારે ભુવનેશ્વર હૈદરાબાદ દ્વારા સંચાલિત હતું.

આ નવી ઓફિસોના ઉમેરા સાથે દેશમાં કુલ FRROની સંખ્યા ૨૦ પર પહોંચી ગઈ છે. હાલમાં આ ઓફિસો અમદાવાદ, અમરાવતી, અમૃતસર, આઈઝોલ, અગરતલા, બેંગલુરુ, ભુવનેશ્વર, કાલિકટ, ચેન્નાઈ, કોચીન, ચંદીગઢ, દિલ્હી, ગુવાહાટી, હૈદરાબાદ, કોલકાતા, કોહિમા, કોઝિકોડ, લખનૌ, મુંબઈ અને તિરુવનંતપુરમમાં કાર્યરત છે. ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર બિહાર, ગોવા, હિમાચલ પ્રદેશ, ઝારખંડ, મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, અરુણાચલ પ્રદેશ, મણિપુર અને મેઘાલય જેવા રાજ્યોમાં પણ FRRO સ્થાપવા માટે કામ કરી રહી છે, જ્યાં હાલમાં આવી કોઈ ઓફિસ નથી.

અધિકારીઓના મતે, આ વિસ્તૃત નેટવર્કથી વિદેશી નાગરિકોને તેમના રહેઠાણની નજીક જ વિઝા એક્સટેન્શન, વિઝા કન્વર્ઝન, ઈમિગ્રેશન પાલન અને કાનૂની મંજૂરીઓ જેવી સેવાઓ મેળવવામાં સરળતા રહેશે. આ ઉપરાંત, આ પગલાથી કેન્દ્રીય અને રાજ્ય સત્તાવાળાઓ વચ્ચે સંકલન સુધરશે અને ઈમિગ્રેશન કાયદાઓ તથા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની જરૂરિયાતોનું અમલીકરણ વધુ કડક બનશે. તાજેતરમાં હૈદરાબાદમાં ૪૯ વિદેશી નાગરિકો ઓવરસ્ટેઈંગ કરતા મળી આવ્યા હતા, જેમાંથી ૧૨ને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા હતા, જે દર્શાવે છે કે આ પ્રકારના નિયંત્રણો કેટલા જરૂરી છે.

આ વિસ્તરણ ઈમિગ્રેશન એન્ડ ફોરેનર્સ એક્ટ, ૨૦૨૫ના અમલીકરણના પગલે કરવામાં આવ્યું છે. આ કાયદાએ વિદેશી નાગરિકોના પ્રવેશ, રોકાણ, હિલચાલ અને બહાર નીકળવા અંગેના અગાઉના ૪ અલગ-અલગ કાયદાઓને એકીકૃત કરીને એક નવું માળખું તૈયાર કર્યું છે. આ કાયદા હેઠળ, બ્યુરો ઓફ ઈમિગ્રેશનને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા અધિકૃત FRRO દ્વારા સહાય મળે છે. FRROની મુખ્ય જવાબદારીઓમાં વિદેશી નાગરિકોના આગમન પછીનું રજિસ્ટ્રેશન, રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ અને રેસિડેન્શિયલ પરમિટ આપવી, વ્યક્તિગત અને મુસાફરીની વિગતો અપડેટ કરવી, સુરક્ષિત વિસ્તારોની મુલાકાત માટે પરવાનગી આપવી અને જરૂર પડે ત્યારે એક્ઝિટ પરમિટ આપવાનો સમાવેશ થાય છે.