વિરોધ છતાં સિયાંગ ડેમ બનશે, ભાજપના સાંસદ તાપીર ગાઓએ કર્યો દાવો

અરુણાચલ પ્રદેશમાં સિયાંગ અપર મલ્ટિપર્પઝ પ્રોજેક્ટ (SUMP) ના નિર્માણ સામે ચાલી રહેલા ભારે વિરોધ વચ્ચે ભાજપના સાંસદે દાવો કર્યો છે કે આ ડેમ ગમે તે સંજોગોમાં બનાવવામાં આવશે. લોહિત જિલ્લાના તેઝુમાં ઇન્દિરા ગાંધી ગવર્નમેન્ટ કોલેજના વિદ્યાર્થીઓને સંબોધિત કરતી વખતે અરુણાચલ પૂર્વના ભાજપ સાંસદ તાપીર ગાઓએ જણાવ્યું હતું કે, આ ડેમ 'આજે અથવા આવતીકાલે' હકીકત બનશે, ભલે તેમાં બીજી પેઢીનો સમય લાગે.

હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, તાપીર ગાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટ ગમે તેમ કરીને બનાવવામાં આવશે. તેમણે ઉમેર્યું કે જો તે આપણી પેઢીમાં ન બને, તો ભારત સરકાર ભવિષ્યમાં તેને ચોક્કસ બનાવશે. સાંસદે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે લોકોએ એ સમજવું જોઈએ કે આ પ્રોજેક્ટ માત્ર અરુણાચલ પ્રદેશ સરકાર કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો નથી, પરંતુ ૨૦૦૮માં ડો. મનમોહન સિંહની આગેવાની હેઠળની સરકાર દ્વારા તેને રાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.

સાંસદે આ વિરોધ પ્રદર્શન અંગે ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે, સ્થાનિક સમુદાયોના વાસ્તવિક વિરોધને બદલે રાજકીય મહત્વાકાંક્ષી વ્યક્તિઓ આ પ્રદર્શનોને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે. ૨૩ ઓક્ટોબરે પાસઘાટમાં થયેલી હિંસાનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે 'Gen Z' ના બેનર હેઠળના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી તોડફોડ અને ખાનગી મિલકતો પરના હુમલાની ટીકા કરી હતી. ગાઓએ જણાવ્યું કે આ મામલે ૯૨ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને ૧૦૦થી વધુ અન્ય લોકો સામે ધરપકડની કાર્યવાહી થઈ શકે છે, જ્યારે અટકાયત કરાયેલા સગીરોને મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

બીજી તરફ, આ નિવેદન બાદ આદિ બા કેબંગ યુનાઇટેડ (ABKU) એ કમિશનર (પૂર્વ) અમજદ તાકને પત્ર લખીને સરકારની વિરોધાભાસી સ્થિતિ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. સંસ્થાએ ધ્યાન દોર્યું કે મુખ્યમંત્રી પેમા ખંડુએ વારંવાર ખાતરી આપી છે કે અસરગ્રસ્ત સમુદાયોની સંમતિ વિના ડેમ બનાવવામાં આવશે નહીં, જ્યારે સાંસદ અને અન્ય ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. ABKU એ પૂછ્યું કે સિયાંગ ડેમથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારના લોકોએ મુખ્યમંત્રી પર વિશ્વાસ કરવો જોઈએ કે સાંસદ, મંત્રી કે ધારાસભ્યો પર? સંસ્થાએ ચેતવણી આપી છે કે જો સંતોષકારક સ્પષ્ટતા નહીં મળે, તો તેઓ ભવિષ્યમાં ડેમ મુદ્દે કોઈ પણ વાતચીત માટેના આમંત્રણનો પ્રતિસાદ આપશે નહીં.

સિયાંગ વેલીમાં વિસ્થાપન, પર્યાવરણીય નુકસાન અને પૂર્વજોની જમીનની સુરક્ષા અંગેની ચિંતાઓને કારણે અનેક સંસ્થાઓ અને સમુદાયો આ મેગા ડેમનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. ૨૩ ઓક્ટોબરે પાસઘાટમાં થયેલા પ્રદર્શનો હિંસક બન્યા હતા, જેમાં સરકારી સંસ્થાઓ અને ખાનગી મિલકતોમાં આગ લગાડવાની અને તોડફોડની ઘટનાઓ બની હતી. જોકે, રાજ્ય સરકારનું કહેવું છે કે ડેમ બાંધવા અંગે હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી અને હાલમાં માત્ર પ્રી-ફિઝિબિલિટી રિપોર્ટ (PFR) તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. મુખ્યમંત્રી પેમા ખંડુએ પ્રોજેક્ટ આગળ વધારતા પહેલા અસરગ્રસ્ત સમુદાયો સાથે પરામર્શ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.

કોંગ્રેસ પક્ષે પણ આ મુદ્દે કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુની મૌનતા પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. પક્ષના જણાવ્યા અનુસાર, સિયાંગ નદી પરના આ પ્રસ્તાવિત ડેમથી આદિ સમુદાયના ૧.૫ લાખથી વધુ સભ્યો અને ૨૭ થી વધુ ગામોમાં વિસ્થાપન, પૂર્વજોની જમીન ડૂબવા, સાંસ્કૃતિક ઓળખ ગુમાવવા અને પર્યાવરણીય પરિણામો અંગે વ્યાપક ચિંતા છે. કોંગ્રેસે જાહેર વિરોધ છતાં પ્રી-ફિઝિબિલિટી રિપોર્ટ તૈયાર કરવાના નિર્ણય સામે સંમતિ, પુનર્વસન, વળતર અને આજીવિકાની સુરક્ષા અંગે જવાબો માંગ્યા છે.