બહેતર શિક્ષણ મેળવવા ભારતીય બાળકો રોજ નેપાળની શાળાઓમાં જાય છે

ધ કાઠમુંડુ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, ભારતના સરહદી ગામોમાંથી દરરોજ સવારે બાળકો રિક્ષામાં કે ચાલીને નેપાળ સરહદ ઓળંગીને અભ્યાસ માટે પહોંચે છે. ઝાપા, બરદિયા અને રાઉતહટ જેવા સરહદી જિલ્લાઓમાં આ દ્રશ્ય સામાન્ય બની ગયું છે કારણ કે ઘરની નજીક સંતોષકારક શિક્ષણ મળતું નથી. આ હિલચાલ નેપાળ અને ભારત વચ્ચેના પારંપરિક રોટી-બેટીના સંબંધો અને સામાજિક-સાંસ્કૃતિક જોડાણને દર્શાવે છે. કોશી, મધેશ અને લુમ્બિની પ્રદેશોની શાળાઓ ભારતીય બાળકો માટે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણનું નિયમિત સ્થળ બની ગઈ છે.

ઝાપાના કંચનકવલ ગ્રામ પંચાયત-૫માં આવેલા કચકાવલ વિસ્તારમાં ભારતના બિહાર રાજ્યના ડાલ્લે ગામના બાળકો લગભગ બે કિલોમીટર મુસાફરી કરીને આવે છે. દેવી બેઝિક સ્કૂલમાં ભારતના આશરે અડધો દરજ્જ઼ન બાળકો અભ્યાસ કરે છે અને નેપાળી વિદ્યાર્થીઓ સાથે રાષ્ટ્રગીત ગાય છે. મુખ્ય અધ્યાપક જયા સિંહ રાજવંશીના જણાવ્યા અનુસાર, ડાલ્લે ગામમાં શાળા દૂર છે અને શિક્ષણની ગુણવત્તા સારી નથી, જેથી આ બાળકો નિયમિતપણે ઇલેક્ટ્રિક રિક્ષામાં આવે છે. આ બાળકો માટે નેપાળમાં અભ્યાસ કરવો એ પસંદગી કરતાં પણ વધુ એક જરૂરિયાત બની ગઈ છે.

આ જ વોર્ડની બીજી શાળા ખુંગારુ ભિટ્ટાની બુદ્ધા બેઝિક સ્કૂલમાં પણ ભારતમાંથી આશરે એક ડઝન વિદ્યાર્થીઓ આવે છે. આ બાળકોએ બે દેશોને અલગ કરતી ઝિંગ નદી પાર કરવી પડે છે. મુખ્ય અધ્યાપક કુશપાતા લાલ રાજવંશીએ જણાવ્યું કે આ બાળકો જોખમો ઉઠાવીને પણ શાળાએ આવે છે અને અભ્યાસ પ્રત્યે સમર્પિત છે, કારણ કે ત્યાં કોઈ ભાષાકીય અવરોધ નથી. કોશી પ્રાંતીય સભાના સભ્ય નિમસારી રાજવંશીએ જણાવ્યું કે રાજકીય સંબંધો કે રાષ્ટ્રીય ઓળખના વિવાદો આ બાળકોને શાળાએ જતા રોકી શક્યા નથી કારણ કે તેમની પ્રાથમિકતા માત્ર સારો અભ્યાસ છે.

બરદિયામાં પણ ભારતીય પરિવારો તેમના બાળકોને સરહદ પાર મોકલી રહ્યા છે કારણ કે ત્યાં વધુ સારી શૈક્ષણિક તકો ઉપલબ્ધ છે. ભારતના બહરાઈચ જિલ્લાના બલાઈ ગામનો અભિષેક કુશવા બધૈયાતાલ ગ્રામ પંચાયતમાં આવેલા બરદિયા એકેડેમી એન્ડ પોલિટેકનિક રિસર્ચ સેન્ટરમાં ધોરણ ૮માં અભ્યાસ કરે છે. તેણે અનુભવી શિક્ષકો અને ઉત્તમ શિક્ષણને કારણે આ શાળા પસંદ કરી છે. તેના ગામમાં અંગ્રેજી માધ્યમની શાળાઓ નથી અને તકનીકી શિક્ષકોની અછત છે. તેના ગામનો જ ઉમર ખાન ગત શૈક્ષણિક વર્ષથી આ જ સંસ્થામાં અભ્યાસ કરે છે. આ ગામના ડઝનો બાળકો અહીં ભણી ચૂક્યા છે જેઓ ઘરનું ખાવાનું લાવે છે અને પાંચ કિલોમીટરનું અંતર સાયકલ, પગપાળા કે વાલીઓ દ્વારા મૂકવા આવવાથી તય કરે છે.