ભારતને ગ્લોબલ ફૂડ બાસ્કેટ બનાવવા કેન્દ્રીય મંત્રી ચિરાગ પાસવાને રોડમેપ આપ્યો

કેન્દ્રીય ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગ મંત્રી ચિરાગ પાસવાને ભારતને વિશ્વ માટે 'ગ્લોબલ ફૂડ બાસ્કેટ' તરીકે વિકસિત કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમમાં આયોજિત બે દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલન 'ભારત એગ્રીકલ્ચર કોન્ફરન્સ ૨૦૨૬'ના ઉદઘાટન પ્રસંગે તેમણે આ વિઝન રજૂ કર્યું હતું. આ સંમેલન 'સ્માર્ટ કિસાન, વિકસિત ભારત' થીમ પર આધારિત છે, જેનું આયોજન 'કિસાન તક' દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્રસંગે ચિરાગ પાસવાને ભારતીય કૃષિને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા, ખેડૂતોની આવકમાં વધારો કરવો અને ખાદ્ય પ્રક્રિયા (ફૂડ પ્રોસેસિંગ) ને પ્રોત્સાહન આપવાની અનિવાર્યતા પર ભાર મૂક્યો હતો.

આજ તક દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત જેવા કૃષિપ્રધાન દેશ માટે આવું મંચ અત્યંત મહત્વનું છે. અહીં દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી આવેલા ખેડૂતો, કૃષિ નિષ્ણાતો અને ઉદ્યોગ જગતના પ્રતિનિધિઓ એકસાથે બેસીને ખેતી-કિસાનને આગળ વધારવાના માર્ગો પર ચર્ચા કરી શકે છે. તેમણે આ આયોજન માટે ઇન્ડિયા ટુડે ગ્રુપનો આભાર માન્યો હતો અને વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે બે દિવસ સુધી ચાલનારો આ સંવાદ કૃષિ ક્ષેત્ર માટે દૂરગામી અને સકારાત્મક પરિણામો લાવશે.

ખેડૂતોને દેશની કરોડરજ્જુ ગણાવતા ચિરાગ પાસવાને કહ્યું કે, ભારતની વિશાળ વસ્તી હોવા છતાં દેશને વૈશ્વિક ખાદ્ય સંકટ જેવી ગંભીર પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો નથી, જેનો મોટો શ્રેય અન્નદાતા અને ખેડૂતોને જાય છે. તેમણે ભૂતકાળને યાદ કરતા જણાવ્યું હતું કે એક સમય એવો હતો જ્યારે દેશમાં અનાજની ભારે અછત રહેતી હતી, પરંતુ ખેડૂતોએ દિવસ-રાત મહેનત કરીને ભારતને તે પરિસ્થિતિમાંથી બહાર કાઢ્યું છે. આજે ભારત માત્ર પોતાની ખાદ્ય જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં જ સક્ષમ નથી, પરંતુ અન્ય દેશોની ખાદ્ય સુરક્ષામાં પણ મહત્વનું યોગદાન આપી રહ્યું છે.

જોકે, કેન્દ્રીય મંત્રીએ સ્વીકાર્યું હતું કે કૃષિ ક્ષેત્રમાં હજુ પણ ઘણું કામ કરવાનું બાકી છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતે ખાદ્ય ઉત્પાદન વધારવામાં અને અનાજના ભંડારો ભરવામાં મોટી સફળતા મેળવી છે, પરંતુ હવે તેનાથી આગળ વધવાનો સમય આવી ગયો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કૃષિ ઉત્પાદનને માત્ર જથ્થાત્મક વધારા સુધી સીમિત ન રાખતા, તેનું મૂલ્ય વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની જરૂર છે.

ઉત્પાદનથી આગળ વધીને 'વેલ્યુ એડિશન' પર કામ કરવાની જરૂરિયાત વિશે વાત કરતા ચિરાગ પાસવાને કહ્યું કે, ભારતે ઉત્પાદન વધારવા પર તો ઘણું ધ્યાન આપ્યું, પરંતુ લાંબા સમય સુધી ફૂડ પ્રોસેસિંગ એટલે કે ખાદ્ય પ્રક્રિયાના ક્ષેત્રમાં તેટલું કામ ન થઈ શક્યું જેટલું થવું જોઈતું હતું. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે, "અમે ઉત્પાદન ક્ષમતા તો વધારી, પરંતુ તે ઉત્પાદનને મૂલ્યમાં કેવી રીતે બદલવું અને પ્રોડ્યુસને પ્રોડક્ટના રૂપમાં દેશ-દુનિયા સામે કેવી રીતે રજૂ કરવો, તે દિશામાં હજુ ઘણું કામ બાકી છે."

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 'આત્મનિર્ભર ભારત'ના વિઝનનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે જણાવ્યું કે, સરકારનો લક્ષ્ય દરેક ક્ષેત્રમાં દેશને આત્મનિર્ભર બનાવવાનો છે. વડાપ્રધાને તેમના વિઝનમાં મેન્યુફેક્ચરિંગની સાથે કૃષિ અને ખાદ્ય પ્રક્રિયાને પણ મહત્વનું સ્થાન આપ્યું છે. ખાદ્ય પ્રક્રિયાના માધ્યમથી જ ભારતીય ખાદ્ય પદાર્થો અને પરંપરાગત વાનગીઓને દુનિયાના દરેક ખૂણે પહોંચાડી શકાય છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ પોતાનું સ્વપ્ન વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, આગામી સમયમાં દુનિયાની એવી કોઈ ડાઇનિંગ ટેબલ ન રહે જ્યાં ઓછામાં ઓછો એક ભારતીય ખાદ્ય પદાર્થ હાજર ન હોય. તેમણે ઉમેર્યું કે ભારતીય ખેડૂતો, દેશની વિચારધારા અને પ્રતિભામાં આ ક્ષમતા રહેલી છે. હવે માત્ર આ વ્યવસ્થાનો વિસ્તાર કરવાની અને વધુમાં વધુ લોકોને ખાદ્ય પ્રક્રિયા સાથે જોડવાની જરૂર છે. આનાથી ખેડૂતોને પોતાની ફસલ ઓછી કિંમતે વેચવાની મજબૂરીમાંથી મુક્તિ મળશે અને તેમને તેમના ઉત્પાદનનું યોગ્ય મૂલ્ય પ્રાપ્ત થશે.