ટ્રેનમાં રાત્રે ૧૧ થી સવારે ૫ વાગ્યા સુધી મોબાઈલ ચાર્જિંગ બંધ રહેશે

ભારતીય રેલવેમાં મુસાફરી કરતા યાત્રિકો માટે મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. હવે ટ્રેનમાં મુસાફરી દરમિયાન રાત્રે ૧૧:૦૦ વાગ્યાથી સવારના ૫:૦૦ વાગ્યા સુધી મોબાઈલ ફોન અને લેપટોપ ચાર્જિંગની સુવિધા ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં. રેલવે બોર્ડે મુસાફરોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને તમામ ઝોનલ રેલવેને ટ્રેનના કોચમાં રહેલા મોબાઈલ ફોન ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સ આ સમયગાળા દરમિયાન ફરજિયાતપણે બંધ રાખવા માટે કડક નિર્દેશો આપ્યા છે.

અમેર ઉજાલા અને એબીપી અસ્મિતાના અહેવાલ મુજબ, આ નિર્ણય મુસાફરોની સલામતીને સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. રેલવે બોર્ડે આ આદેશનો કડક અમલ કરવાની સૂચના આપી છે અને કોઈપણ સંજોગોમાં આમાં કોઈ છૂટછાટ આપવામાં આવશે નહીં તેવી સ્પષ્ટતા કરી છે. આ નિયમ સ્લીપર, ૩-એસી, ૨-એસી અને ૧-એસી સહિત તમામ પ્રકારના કોચ પર લાગુ થશે, જેનાથી મેઈલ, એક્સપ્રેસ અને સુપરફાસ્ટ ટ્રેનોના તમામ મુસાફરો પ્રભાવિત થશે.

રેલવે બોર્ડ દ્વારા આ આદેશ ફરીથી જાહેર કરવાનું મુખ્ય કારણ દક્ષિણ પૂર્વ રેલવે (SER) માં તાજેતરમાં બનેલી એક ઘટના છે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સ અને અન્ય અહેવાલો અનુસાર, દક્ષિણ પૂર્વ રેલવેમાં નિર્ધારિત સમય દરમિયાન ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સ બંધ કરવામાં આવ્યા ન હતા, જેના કારણે એક મુસાફરની પાવર બેંકમાં વિસ્ફોટ થયો હતો અને ધુમાડો નીકળ્યો હતો. આ ઘટનાને કારણે મુસાફરોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો, જોકે કોઈ મોટી ઈજાની જાણ કરવામાં આવી નથી. આ અકસ્માત બાદ રેલવે બોર્ડે તેના ૨૬ ઓક્ટોબરના પત્રમાં આ બાબતનો ઉલ્લેખ કરીને તમામ ઝોનલ રેલવેને આ સૂચનાઓનું કડક પાલન કરવા જણાવ્યું છે.

ટીવી૯ ગુજરાતીના અહેવાલ મુજબ, રેલવે વહીવટીતંત્ર આગ અને ઓવરહીટિંગ જેવી ઘટનાઓને રોકવા માંગે છે. ઘણીવાર મુસાફરો મોડી રાત્રે પોતાના મોબાઈલ, લેપટોપ અથવા પાવર બેંકને ચાર્જિંગમાં લગાવીને સૂઈ જાય છે. આના કારણે ઉપકરણો ઓવરચાર્જ થઈ શકે છે અને વધુ પડતા ગરમ થઈ શકે છે. જો રાત્રે કોઈ ઉપકરણમાં સ્પાર્કિંગ અથવા ઓવરહીટિંગ થાય, તો મુસાફરો સૂતા હોવાને કારણે તરત જ ધ્યાન જતું નથી, જે મોટી દુર્ઘટનાનું કારણ બની શકે છે. ચાર્જિંગ ઉપકરણોમાં ખામી, બેટરી ગરમ થવી અથવા ઇલેક્ટ્રિકલ સમસ્યાઓ સુરક્ષા માટે મોટું જોખમ ઊભું કરી શકે છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે આ પહેલીવાર નથી જ્યારે રેલવેએ આવા પગલાં લીધા હોય. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના જણાવ્યા અનુસાર, રેલવે બોર્ડે ૧૯ જૂન, ૨૦૧૪ના રોજ પણ આ સંદર્ભમાં આદેશ જાહેર કર્યો હતો. તે સમયે રેલવે સેફ્ટી કમિશનરની ભલામણ પર, ૨૦૧૩માં હઝુર સાહિબ નાંદેડ-કેએસઆર બેંગલુરુ એક્સપ્રેસના એસી ૩-ટિયર કોચમાં લાગેલી આગ બાદ આ વ્યવસ્થા સૂચવવામાં આવી હતી. ૨૦૧૪ના પત્રમાં એસી કોચમાં રાત્રે ૧૧ થી સવારે ૫ વાગ્યા સુધી ચાર્જિંગ પોઈન્ટ બંધ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી અને મુસાફરોને જાણ કરવા માટે સ્ટીકરો લગાવવાની સૂચના પણ આપી હતી. ત્યારબાદ માર્ચ ૨૦૨૧માં પણ રેલવેએ આ નિયમોના કડક અમલ પર ભાર મૂક્યો હતો.

નવેમ્બર ૨૦૨૩માં ન્યૂ દિલ્હી-દરભંગા હુમસફર ક્લોન સ્પેશિયલના સ્લીપર ક્લાસ કોચમાં પણ આગ લાગવાની ઘટના બની હતી. આ ઘટના બાદ રેલવે સેફ્ટી કમિશનરે સ્લીપર ક્લાસના ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સ પણ બંધ રાખવાની ભલામણ કરી હતી. જોકે, અગાઉના અહેવાલો મુજબ, એસી કોચમાં આ વ્યવસ્થા અમલમાં હતી, પરંતુ સ્લીપર કોચમાં સ્ટાફની નિમણૂક કરવા માટેનો ખર્ચ વધુ હોવાથી તે અમલમાં લાવવું મુશ્કેલ હતું. તાજેતરમાં સાઉથ ઈસ્ટ સેન્ટ્રલ રેલવે (SECR) એ પણ નોંધ્યું હતું કે નાગપુર ડિવિઝનમાં એસી કોચમાં રાત્રે ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સ સતત ચાલુ રાખવા એ રેલવે બોર્ડના આદેશનું ઉલ્લંઘન છે અને તેનાથી આગનું જોખમ તેમજ મોબાઈલ ચોરી થવાની શક્યતા વધે છે.

રેલવે બોર્ડે હવે આ નિયમોના અમલીકરણ માટે સ્ટાફને જરૂરી તાલીમ અને કાઉન્સેલિંગ આપવા માટે પણ સૂચના આપી છે. આદેશનું પાલન થાય છે કે નહીં તે જોવા માટે અધિકારીઓ અને સુપરવાઇઝરોને ટ્રેનોમાં અચાનક નિરીક્ષણ (સરપ્રાઈઝ ઇન્સ્પેક્શન) કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. રેલવે સુરક્ષા દળ અને વિદ્યુત વિભાગની ટીમો પણ આ બાબતે દેખરેખ રાખશે. કેટલાક અધિકારીઓનું માનવું છે કે માત્ર પાવર બેંકના ચાર્જિંગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ, પરંતુ રેલવેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાત્રિ દરમિયાન કોચમાં આગ કે વિદ્યુત અકસ્માતોનું જોખમ ઘટાડવાનો છે.

મુસાફરોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ તેમની મુસાફરી શરૂ કરતા પહેલા જ તેમના મોબાઈલ ફોન અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોને સંપૂર્ણ ચાર્જ કરી લેવા જોઈએ. રાત્રે ૧૧ વાગ્યા પછી ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સ પર આધાર રાખવો નહીં. જો મુસાફરો નોંધે કે તેમનું ચાર્જિંગ ઉપકરણ અસામાન્ય રીતે ગરમ થઈ રહ્યું છે, ધુમાડો નીકળી રહ્યો છે અથવા બળવાની ગંધ આવી રહી છે, તો તેમણે તરત જ તેનો ઉપયોગ બંધ કરી દેવો જોઈએ અને તાત્કાલિક ટ્રેન સ્ટાફને જાણ કરવી જોઈએ.

આ દરમિયાન, સાઉથ સેન્ટ્રલ રેલવેના વિશાખાપટ્ટનમ તરફના રૂટ પર ચક્રવાત અર્નબને કારણે સેવાઓમાં વિક્ષેપ આવ્યો હતો, જે હવે સુધરી રહ્યો છે. ગોદાવરી એક્સપ્રેસ અને વિશાખા એક્સપ્રેસ જેવી સેવાઓ ફરી શરૂ થઈ છે, જોકે કેટલાક કનેક્ટિંગ ટ્રેનો રદ અથવા રિશિડ્યુલ કરવામાં આવી છે.