ડાયાબિટીસના દર્દીઓ ક્યારે અને કેવી રીતે ખાઈ શકે છે ફળો? જાણો નિષ્ણાતની સલાહ

આજતક ડૉટ કોમના અહેવાલ મુજબ, ડાયાબિટીસના દર્દીઓને તેમના ભોજન અને ખાનપાનને લઈને અવારનવાર અનેક પ્રકારની સલાહો મળતી રહેતી હોય છે. કોઈ વ્યક્તિ એવું કહેતી હોય છે કે સવારે ખાલી પેટે ફળ ખાવાથી બ્લડ શુગરનું સ્તર ખૂબ જ ઝડપથી વધી જતું હોય છે, જ્યારે અન્ય કોઈ વળી ફળ ખાવા માટે સવારના સમયને સૌથી ઉત્તમ સમય ગણાવે છે. આવી સ્થિતિમાં અનેક દર્દીઓ હંમેશાં આ પ્રકારની મૂંઝવણમાં ઘેરાયેલા રહેતા હોય છે કે તેઓએ ફળોનું સેવન ક્યારે કરવું જોઈએ અને કયા ફળો તેમના સ્વાસ્થ્ય માટે સુરક્ષિત સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, શરીરમાં ડાયાબિટીસ હોવાનો મતલબ એવો નથી કે દર્દીઓએ ફળો ખાવાનું હંમેશાં માટે બંધ કરી દેવું જોઈએ. ડાયાબિટીસની આ બીમારીમાં સવારે ખાલી પેટે ફળ ખાવાની આદત સાચી છે કે ખોટી, તે વિશે દિલ્હી એઈમ્સના ડૉક્ટરે વિગતવાર માહિતી આપી છે.

દિલ્હી સ્થિત એઈમ્સ હોસ્પિટલના એન્ડોક્રાઇનોલૉજી વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. રાજેશ ખડગાવતના જણાવ્યા અનુસાર, ડાયાબિટીસના દર્દીઓ દિવસ દરમિયાન ગમે તે સમયે ફળોનું સેવન કરી શકે છે. ફળ ખાવા માટેનો કોઈ એક નિશ્ચિત સમય હોતો નથી, પરંતુ દર્દીઓએ હંમેશાં ફળોની માત્રા પર ખાસ ધ્યાન આપવું ખૂબ જ જરૂરી છે. આ ઉપરાંત, દર્દીઓએ એવા ફળો ખાવાથી પણ બચવું જોઈએ કે જેમાં ગ્લાયસેમિક લોડ ખૂબ જ વધારે પ્રમાણમાં રહેલો હોય છે. ડાયાબિટીસથી પીડિત દર્દીઓ માટે સવારના સમયે ખાલી પેટે ફળ ખાવાની આદત સંપૂર્ણપણે ખોટી પણ નથી.

ડૉ. રાજેશ ખડગાવતના મતે, ફળ ખાવાનો સમય એટલો બધો મહત્ત્વપૂર્ણ નથી હોતો, જેટલી તેની ચોક્કસ માત્રા અને યોગ્ય ફળની પસંદગી મહત્ત્વપૂર્ણ હોય છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો દર્દીઓ સવારે, બપોરે કે પછી સાંજના સમયે ગમે ત્યારે ફળો ખાઈ શકે છે, પરંતુ એક જ સમયે ખૂબ જ વધારે પડતા ફળો ખાવાથી લોહીમાં શુગરનું સ્તર અચાનક વધી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ફળોને પોતાની ડાયટમાંથી સંપૂર્ણપણે હટાવી દેવાને બદલે તેને યોગ્ય અને મર્યાદિત માત્રામાં ખાવા અનિવાર્ય છે. દર્દીઓએ હંમેશાં પોતાની ડાયટ એટલે કે આહાર અને પોતાના બ્લડ શુગરના સ્તરને ધ્યાનમાં રાખીને જ ફળોનું સેવન કરવું જોઈએ.

ડૉ. રાજેશ ખડગાવતના કહેવા મુજબ, ડાયાબિટીસના દર્દીઓ જ્યારે પણ ફળોનું સેવન કરે, ત્યારે તેની સાથે થોડાક પ્રમાણમાં ફેટ ધરાવતો કોઈ ખોરાક લેવો ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. આ પદ્ધતિથી શરીરમાં શુગરનું સ્તર વધવાની ગતિને મંદ કરવામાં મોટી મદદ મળી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો, ફળ ખાતી વખતે તેની સાથે થોડી માત્રામાં અખરોટનું સેવન પણ કરી શકાય છે. અખરોટમાં રહેલું ફેટ અને ફાઈબર ખોરાકને પચવાની પ્રક્રિયાને ધીમી બનાવવામાં ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે. જોકે, તેનો એવો અર્થ બિલકુલ નથી કાઢી લેવાનો કે ફળની સાથે ફેટ લેવાથી બ્લડ શુગર વધશે જ નહીં. ફળોની યોગ્ય માત્રાનું ધ્યાન રાખવું તો હજુ પણ એટલું જ જરૂરી છે.

આજતક ડૉટ કોમના અહેવાલ મુજબ, આ ઉપરાંત ખાસ કરીને કેરી અને દ્રાક્ષ જેવા ફળોનું સેવન કરતી વખતે વિશેષ સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ વધુ ગ્લાયસેમિક લોડ ધરાવતા આ પ્રકારના ફળો હંમેશાં મર્યાદિત પ્રમાણમાં જ ખાવા જોઈએ. ગ્લાયસેમિક લોડ એ બાબત સ્પષ્ટ કરે છે કે કોઈપણ ખાદ્ય પદાર્થની સામાન્ય માત્રા ખાવાથી શરીરના બ્લડ શુગર ઉપર કેટલી અને કેવી અસર પડી શકે છે. આ તમામ બાબતો ધ્યાનમાં રાખીને સાવચેતીપૂર્વક ફળોનું સેવન કરવાથી ડાયાબિટીસના દર્દીઓ પોતાના સ્વાસ્થ્યને સુરક્ષિત રાખી શકે છે.

અખિલ ભારતીય આયુર્વિજ્ઞાન સંસ્થાન (AIIMS), નવી દિલ્હી એ ભારતની એક અગ્રણી તબીબી સંશોધન અને જાહેર તબીબી હોસ્પિટલ સંસ્થાન છે, જે તબીબી ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ સેવાઓ અને નિષ્ણાત માર્ગદર્શન માટે વિશ્વભરમાં જાણીતી છે.