વર્ષ ૨૦૨૬ ભારત માટે ૧૯૯૧ જેવું મહત્વનું વળાંક બિંદુ બની શકે છે

મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર વી. અનંત નગેશ્વરના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ ભારતની અર્થવ્યવસ્થા માટે એક અત્યંત મહત્વનું વળાંક બિંદુ સાબિત થઈ શકે છે. તેમણે વર્તમાન સમયની સરખામણી વર્ષ ૧૯૯૧ સાથે કરતા જણાવ્યું છે કે ભારત અત્યારે એક નિર્ણાયક આર્થિક વળાંક પર ઊભું છે. ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, નગેશ્વરના મતે વર્ષ ૨૦૨૬ એ ૧૯૯૧ જેવું જ મહત્વ ધરાવે છે, જોકે આ સરખામણી ચૂકવણીના સંતુલન (બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટ) ના સંકટના સંદર્ભમાં નથી, પરંતુ તે સમયે જે રીતે આર્થિક વળાંક આવ્યો હતો, તેવી જ રીતે ૨૦૨૫-૨૬ ના વર્ષને પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વળાંક બિંદુ તરીકે જોવું જોઈએ.

નગેશ્વર દ્વારા આપવામાં આવેલા આ વિશ્લેષણમાં તાજેતરના વર્ષોમાં વૈશ્વિક આંચકાઓ અને પુરવઠા પક્ષમાં સર્જાયેલા વિક્ષેપો દ્વારા ઉભા થયેલા પડકારો પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત અત્યારે એક એવા તબક્કે છે જ્યાં આર્થિક સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર આવી શકે છે. આ સંદર્ભમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે ૨૦૨૬ એ ૧૯૯૧ જેવું જ છે, પરંતુ તે ચૂકવણીના સંતુલનના સંકટના કારણે નથી, પરંતુ તે એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક બિંદુ છે.

આર્થિક સ્થિરતા અને જોખમોના સંચાલન અંગે ચર્ચા કરતા મુખ્ય આર્થિક સલાહકારે જણાવ્યું હતું કે ભારતની આયાતી કાચા તેલ પરની નિર્ભરતા આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જાના ભાવમાં થતા વધઘટ સામે ભારતને વધુ અસુરક્ષિત બનાવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં આવતા ફેરફારો ભારત માટે સંવેદનશીલતા વધારે છે. આથી, આવા જોખમોનું અસરકારક રીતે સંચાલન કરવા માટે બાહ્ય વિક્ષેપો સામે ભારતની સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત બનાવવી અત્યંત આવશ્યક છે.

વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓમાં આવતા અણધાર્યા ફેરફારો અને પુરવઠા સાંકળમાં આવતા અવરોધોએ ભારત સામે પડકારો ઊભા કર્યા છે. આ પડકારોને પહોંચી વળવા માટે અને આર્થિક અસ્થિરતાથી બચવા માટે દેશની આર્થિક ક્ષમતાને મજબૂત બનાવવી જરૂરી છે. નગેશ્વરના મતે, ૨૦૨૫-૨૬ નો સમયગાળો ભારતની આર્થિક દિશા નક્કી કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

ભારતની આર્થિક નબળાઈઓના મુખ્ય કારણોમાં કાચા તેલની આયાત પરનું વધુ પડતું જોડાણ સામે આવી રહ્યું છે. જ્યારે પણ વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જાના ભાવમાં ઉથલપાથલ થાય છે, ત્યારે તેની સીધી અસર ભારતની અર્થવ્યવસ્થા પર પડે છે. આ જોખમને ઘટાડવા માટે અને બાહ્ય આંચકાઓ સામે લડવા માટે દેશની આર્થિક વ્યવસ્થામાં મજબૂતી લાવવી એ અત્યારની સૌથી મોટી જરૂરિયાત છે.

આમ, મુખ્ય આર્થિક સલાહકારના મતે, ભારત એક એવા વળાંક પર છે જ્યાં યોગ્ય આર્થિક નીતિઓ અને સ્થિતિસ્થાપકતા દ્વારા ભવિષ્યની પ્રગતિ નક્કી થશે. વર્ષ ૧૯૯૧ ના સુધારાઓએ ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને એક નવી દિશા આપી હતી, અને હવે ૨૦૨૫-૨૬ ના વર્ષને પણ તેટલા જ મહત્વના વળાંક તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે, જે ભારતની આર્થિક સ્થિતિને નવી ઊંચાઈ પર લઈ જઈ શકે છે અથવા નવા પડકારોનો સામનો કરવા તૈયાર કરી શકે છે.