અમેરિકાની મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ડેમૉક્રેટ્સનો વિજય, રિપબ્લિકન પાર્ટીનો ઐતિહાસિક પરાજય થયો

અમેરિકાની મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીએ અભૂતપૂર્વ સફળતા મેળવીને કૉંગ્રેસના બંને ગૃહો પર પોતાનું નિયંત્રણ સ્થાપિત કર્યું છે. ડેમૉક્રેટ્સ દ્વારા સેનેટની ૫ બેઠકો અને હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સના અડધા ડઝનથી વધુ જિલ્લાઓમાં જીત મેળવવામાં આવી છે. આ પરિણામો રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે ઐતિહાસિક પરાજય સમાન છે, કારણ કે ડેમૉક્રેટ્સ દ્વારા રિપબ્લિકન પાર્ટીના મજબૂત ગઢ ગણાતા વિસ્તારોમાં પણ નોંધપાત્ર જીત મેળવવામાં આવી છે. આ જીત એટલી મોટી હતી કે મધરાત પહેલાં જ ડેમૉક્રેટ્સના વિજયની જાહેરાત થઈ ગઈ હતી.

ચૂંટણીના આ પરિણામો અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળ સામેનો સીધો વિરોધ માનવામાં આવે છે. મતદારોમાં જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચ, ટેરિફ નીતિઓ અને ઈરાન સામેના યુદ્ધને કારણે ઈંધણના વધતા ભાવો અંગે ભારે નારાજગી જોવા મળી હતી. એપી વોટર પોલ મુજબ, લગભગ બે-તૃતીયાંશ મતદારોનું માનવું છે કે ટ્રમ્પની નીતિઓએ અમેરિકાની આર્થિક સ્થિતિને વધુ ખરાબ બનાવી છે. સર્વેક્ષણમાં ૪૩ ટકા મતદારોએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે ટ્રમ્પ પ્રત્યેનો વિરોધ વ્યક્ત કરવા માટે મતદાન કર્યું હતું, જ્યારે માત્ર ૧૬ ટકા લોકોએ જ ટ્રમ્પના સમર્થનમાં મતદાન કર્યું હતું. ૨૮ ટકા લોકોએ માન્યું કે ટ્રમ્પની નીતિઓથી અર્થતંત્રમાં સુધારો થયો છે, જ્યારે ૮ ટકા લોકોએ કોઈ ખાસ અસર જણાવી નથી.

રિપબ્લિકન પાર્ટીના પરાજય અંગે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે લખ્યું હતું કે, "હું બૅલેટ પર નહોતો. જો હું બૅલેટ પર હોત તો અમારી લૅન્ડસ્લાઇડ જીત થઈ હોત!" તેમણે એ પણ ઉમેર્યું હતું કે જ્યારે લોકોને ઈંધણ માટે વધુ ડૉલર ચૂકવવા પડ્યા ત્યારે લોકોને તે પસંદ ન આવ્યું હતું. જોકે, ન્યૂ યૉર્ક ટાઇમ્સ સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ પરિણામો સ્વીકારવા તૈયાર છે અને ડેમૉક્રેટિક પાર્ટી સાથે મળીને કામ કરશે. તેમણે ફૉક્સ ન્યૂઝ સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ આ પરિણામોને પોતાના કાર્યકાળ સામેનો ઝાટકો માનતા નથી.

ડેમૉક્રેટ્સના કૉંગ્રેસ પર નિયંત્રણ આવવાથી હવે કાયદા ઘડવા, તપાસ અને ભંડોળ બાબતે તેમની પાસે વધુ સત્તા રહેશે. ટ્રમ્પ પાસે વીટો સત્તા રહેશે, જેનાથી તેઓ ડેમૉક્રેટ્સ દ્વારા પસાર કરવામાં આવતા કાયદાઓને અટકાવી શકશે, પરંતુ ડેમૉક્રેટ્સ પણ ટ્રમ્પના નિર્ણયો સામે અવરોધ ઊભો કરી શકશે. ડેમૉક્રેટ્સ હવે ટ્રમ્પના વિવાદાસ્પદ નિર્ણયો અને વ્હાઇટ હાઉસમાં પરત ફર્યા પછી તેમના પરિવારજનો દ્વારા મેળવેલા 'આર્થિક લાભ' અંગે કૉંગ્રેસીય તપાસ શરૂ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, તેઓ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા ઉત્સર્જનના નિયમોમાં કરવામાં આવેલા ઘટાડાને ઉલટાવવા માટે કોંગ્રેસલ રિવ્યુ એક્ટનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

આ ચૂંટણીના પરિણામોનો વૈશ્વિક બજાર અને ભારત પર પણ ઊંડો પ્રભાવ જોવા મળ્યો છે. અમેરિકા ભારત માટે માલસામાનનો મોટો બજાર હોવાથી, ટેરિફ નીતિમાં કોઈપણ ફેરફાર ભારતીય નિકાસકારોને સીધી અસર કરશે. ડેમૉક્રેટિક બહુમતી ટેરિફ, હેલ્થકેર અને ઈમિગ્રેશન નિયમો પર વધુ ચર્ચા લાવી શકે છે. ખાસ કરીને H-1B વિઝા ધારકો માટે આ પરિણામો મહત્વના છે, કારણ કે ડેમૉક્રેટ્સ ઈમિગ્રેશન નિયમોની તપાસ વધારી શકે છે, જોકે તે ગયા સપ્ટેમ્બરમાં જાહેર કરાયેલ નવી H-1B વિઝા અરજીઓ માટેના ૧,૦૦,૦૦૦ ડોલરના ફી જેવા પ્રસ્તાવને તરત જ રદ નહીં કરે.

શેરબજારમાં પણ આ ફેરફારની અસર જોવા મળી હતી. ક્લીન એનર્જીના શેરોમાં તેજી આવી હતી, જેમાં ફર્સ્ટ સોલરના શેરમાં ૭% અને સનરનનો ૬.૧% વધારો થયો હતો. બીજી તરફ, ડેટા સેન્ટર અને AI સાથે જોડાયેલા શેરોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. એલોન મસ્કના સ્પેસએક્સના શેરમાં ૫.૨% અને ટેસ્લાના શેરમાં ૪.૯% નો ઘટાડો થયો હતો. સંરક્ષણ ક્ષેત્રના કોન્ટ્રાક્ટરો જેમ કે નોર્થ્રોપ ગ્રુમન અને લોકહીડ માર્ટિનના શેરોમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો હતો. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં પણ ઘટાડો થયો હતો અને ડોલરના મૂલ્યમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ડોન જોન્સમાં ૩% ની તેજી સાથે બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો હતો.