ચક્રવાત અર્ણબથી ઓડિશામાં ભારે પૂર અને ભૂસ્ખલન, હજારો લોકો ફસાયા

ચક્રવાત અર્ણબના કારણે ઓડિશાના દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પશ્ચિમ ભાગોમાં સર્જાયેલા ભારે વરસાદ અને પૂરથી ગંજમ, ગજપતિ અને કંધમલ જિલ્લાઓમાં ભારે વિનાશ થયો છે. આ કુદરતી આફતને કારણે ભૂસ્ખલન અને પૂરની સ્થિતિ સર્જાઈ છે, જેમાં નવ મહિનાના એક શિશુ સહિત કુલ ત્રણ લોકોના મોત થયા છે. કંધમલ જિલ્લામાં થયેલા ભૂસ્ખલનમાં એક દંપતી અને તેમના નવ મહિનાના પુત્રનું મૃત્યુ થયું છે. મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝીએ મૃતકોના પરિવારો માટે ₹૪ લાખના અપાત્ર વળતરની જાહેરાત કરી છે.

The Hindu ના અહેવાલ મુજબ, ગંજમ અને ગજપતિ જિલ્લાઓમાં રસ્તાઓ કપાઈ ગયા છે અને સેંકડો ગામો પૂરના પાણીમાં ડૂબી ગયા છે. રાજ્ય સરકારે પૂરના પાણીમાં ફસાયેલા લોકોને એરલિફ્ટ કરવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી છે. ગંજમ જિલ્લામાં અંદાજે ૨,૦૦૦ લોકો ઘેરાયેલા છે, જેઓ ચારે બાજુથી પૂરના પાણીથી અલગ પડી ગયા છે. ગંજમ જિલ્લા કલેક્ટર ઘટનાસ્થળે હાજર રહીને બચાવ કામગીરીનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે. રાજ્યના મુખ્ય સચિવ અનુ ગર્ગે જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ બચાવ હેલિકોપ્ટર સાથે તૈયાર છે, પરંતુ સતત વરસાદ અને નીચા વાદળોને કારણે હવાઈ કામગીરીમાં અવરોધ આવી રહ્યો છે.

Hindustan Times ના અહેવાલ મુજબ, ઓડિશામાં છેલ્લા ૩૫ વર્ષમાં એક દિવસમાં થયેલા સૌથી વધુ વરસાદનો રેકોર્ડ નોંધાયો છે. ગંજમ જિલ્લાના પતરાપુર ખાતે ૨૪ કલાકમાં ૫૪૬ mm વરસાદ નોંધાયો હતો, જે રાજ્યમાં એક જ સ્થળે છેલ્લા ૩૫ વર્ષમાં થયેલ સૌથી વધુ વરસાદ છે. ગંજમ જિલ્લાના સોરાડામાં ૫૦૩.૮ mm અને કંધમલના જી. ઉદયગિરીમાં ૪૬૨.૪ mm વરસાદ નોંધાયો હતો. ગજપતિના મહેન્દ્રગઢમાં ૪૫૮.૮ mm વરસાદ નોંધાયો હતો. IMD ના ડેટા મુજબ, પતરાપુર અને સોરાડામાં પૂરના પ્રભાવ હેઠળ ૨૪ કલાકના અંતે અનુક્રમે ૫૪૬ mm અને ૫૦૩ mm વરસાદ નોંધાયો હતો. કંધમલમાં જી. ઉદયગિરી અને ગજપતિમાં મહેન્દ્રગઢમાં પણ ૪૦૦ mm થી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો.

Business Standard ના અહેવાલ મુજબ, ગંજમ જિલ્લામાં અંદાજે ૫૦,૦૦૦ લોકો પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે, જ્યારે ગજપતિમાં ૩૦,૦૦૦ અને કંધમલમાં ૧૨,૦૦૦ લોકો પ્રભાવિત થયા છે. પૂરના કારણે રશિકુલ્યા નદી છલકાઈ જવાથી ગંજમમાં વ્યાપક નુકસાન થયું છે, જેનાથી ગામો પૂરગ્રસ્ત બન્યા છે, પુલ નષ્ટ થયા છે અને રસ્તાઓ ધોવાઈ ગયા છે. ધારકોટે બ્લોકના દાસમૈલી ગામમાં લગભગ ૧૦ ફૂટ પાણી ભરાઈ ગયા છે. અચ્છુલી પાસે રશિકુલ્યા નદીમાં ૩૦ ફૂટનું તિરાડ (breach) સર્જાયું છે અને પતાશાલા પાસેનો પુલ ધોવાઈ ગયો છે. અસ્કા, બંજનગર, પુરુષોત્તમપુર અને સનાખેમુન્ડી જેવા વિસ્તારોમાં રહેણાંક વિસ્તારોમાં પાણી ઘૂસી ગયા છે.

NDTV ના અહેવાલ મુજબ, રાજ્યમાં ૨૩,૦૦૦ થી વધુ લોકો રાહત શિબિરોમાં છે. ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ મંત્રી સુરેશ પૂજારીએ જણાવ્યું હતું કે, ૩૧૩ બચાવ ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી છે, જેમાંથી ૧૦૦ થી વધુ ટીમો ગંજમ અને ગજપતિ જિલ્લામાં કાર્યરત છે. ગંજમ જિલ્લામાં પહોંચી ન શકાય તેવા વિસ્તારોમાં ખોરાકના પેકેટ પાડવા માટે ભારતીય નૌકાદળ અને ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડના ચાર હેલિકોપ્ટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. ગંજમ જિલ્લામાં ૨૧ ઓળખાયેલા સ્થળોએ ખોરાકના પેકેટ એરડ્રોપ કરવામાં આવ્યા છે. ભારે પાણીના પ્રવાહને કારણે આધુનિક હોડીઓ દ્વારા પણ અસરગ્રસ્ત લોકો સુધી પહોંચવું શક્ય નહોતું, તેથી NDRF અને ODRAF ના કર્મચારીઓએ હોડીઓ દ્વારા રાંધેલો ખોરાક પહોંચાડ્યો હતો.

ગજપતિ જિલ્લામાં મોહના બ્લોકના લેડાબંધા ખાતે નેશનલ હાઈવે ૩૨૬ નો આશરે ૩૦૦ મીટરનો ભાગ પૂરના પાણીમાં ધોવાઈ ગયો છે, જેનાથી મોહના અને ગંજમ વચ્ચેનો સંપર્ક તૂટી ગયો છે. ગંજમ અને મોહનાને જોડતો નેશનલ હાઈવે ૩૨૬ પણ પૂરના પાણીમાં ધોવાઈ ગયો હતો. પહાડી ભૂપ્રદેશને કારણે સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે, કારણ કે વરસાદનું પાણી નીચેના વિસ્તારોમાં ઝડપથી વહી જાય છે, જેનાથી નાના ભૂસ્ખલનો થયા છે. પૂરને કારણે લણણીની તૈયારીમાં રહેલા ડાંગરના પાકને પણ નુકસાન થયું છે. વિશાખાપટ્ટનમ વિભાગના ઇચ્ચાપુરમ-ઝાદુપુડી સેક્શનમાં બે રેલ્વે બ્રિજ પર પાણી જોખમી સ્તરથી ઉપર હોવાથી ટ્રેન સેવાઓ પ્રભાવિત થઈ છે, જેના કારણે રેલ્વેએ ૯ ટ્રેનો રદ કરી છે અને ૧૪ ટ્રેનો ડાયવર્ટ કરી છે.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝી સાથે વાત કરી પરિસ્થિતિની જાણકારી લીધી હતી. શાહે ઓડિશા અને અન્ય અસરગ્રસ્ત રાજ્યોને પૂરની અસરો સામે લડવા માટે તમામ શક્ય સહાય આપવાનું આશ્વાસન આપ્યું છે. તેમણે આંધ્રપ્રદેશ, પુડુચેરી, ઓડિશા અને છત્તીસગઢના મુખ્યમંત્રીઓ સાથે વાત કરી છે. NDRF અને SDRF ની ટીમોને યુદ્ધના ધોરણે બચાવ અને રાહત કામગીરી કરવા માટે તૈનાત કરવામાં આવી છે. પૂરના નુકસાનનું આંકલન કરવા માટે કેન્દ્રીય ટીમ ૨ નવેમ્બરના રોજ ઓડિશાની મુલાકાત લેશે.

મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝીએ જણાવ્યું હતું કે, વહીવટીતંત્ર ચક્રવાત અર્ણબની તૈયારીના ભાગરૂપે મલ્કનગિરી જિલ્લામાં મોટા પ્રભાવની અપેક્ષા રાખતું હતું, પરંતુ ગંજમ જિલ્લામાં આટલો ભારે વરસાદ પડશે અને ગંભીર પૂર આવશે તેની કોઈએ કલ્પના કરી નહોતી. તેમણે કહ્યું કે વહીવટીતંત્ર લોકોના જીવન અને સંપત્તિના રક્ષણ માટે ૨૪ કલાક કામ કરી રહ્યું છે. મુખ્યમંત્રીએ ગંજમ જિલ્લામાં રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે વધારાના ₹૨૦ કરોડ મંજૂર કર્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ, જેઓ ૩ નવેમ્બરથી ઓડિશાની મુલાકાતે આવવાના હતા, તેમણે પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેમની મુલાકાત રદ કરી છે અને મુખ્યમંત્રી સાથે વાત કરી હતી.

રાજકીય રીતે, વિપક્ષી BJD, કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષોએ ભાજપ સરકારની ટીકા કરી છે અને આરોપ લગાવ્યો છે કે IMD ની અગાઉથી મળેલી ચેતવણીઓ છતાં સરકાર પૂરતી નિવારક પગલાં લેવામાં નિષ્ફળ રહી છે. બીજી તરફ, ટ્રાન્સપોર્ટ મંત્રી બી બી જેનાએ જણાવ્યું હતું કે બહુડા નદીનું જળસ્તર ઘટતા કોલકાતા અને ચેન્નાઈને જોડતો નેશનલ હાઈવે-૧૬ કાર્યરત થઈ ગયો છે. ગંજમ જિલ્લામાં રાહત કામગીરીમાં મદદ કરવા માટે ૩૦ વરિષ્ઠ ઓડિશા વહીવટી સેવા (OAS) અધિકારીઓને પણ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. ગંજમ કલેક્ટર વી કીર્તિ વાસન દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે કે ગુરુવારથી રાહત સામગ્રીનું વિતરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.